'AI có thể viết code, sáng tạo nội dung nhưng chưa thể thay thế chuyên gia phân tích'

2 giờ trướcBài gốc

AI không thể thay thế hoàn toàn con người

AI không thay thế con người ở khả năng tư duy chuyên môn mà chủ yếu giúp xử lý công việc nhanh hơn. Do đó, AI khó có thể phân tích chính xác nếu dữ liệu quá nhiều, quá rộng nhưng thiếu chiều sâu là chia sẻ của ông Trần Ngọc Báu - Tổng Giám đốc Công ty Dữ liệu Kinh tế Tài chính WiGroup tại diễn đàn Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit do VietnamBiz và Việt Nam Mới tổ chức chiều 11/6.

Theo ông Báu, trong kỷ nguyên AI, nhiều người thường nhắc đến Big Data như một nền tảng quan trọng. Tuy nhiên, để hiểu AI vận hành như thế nào, trước hết cần nhìn vào cách mọi người đang tiếp cận. Thông thường, mọi người mới tiếp cận AI ở tầng ứng dụng, tức là các giao diện như chatbot, API hay AI agent để các ứng dụng đó hoạt động, phía sau là các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).

“Nhiều người đang thần thánh hóa AI và cho rằng đó là một công nghệ cực kỳ phức tạp. Tuy nhiên, xét về bản chất, AI giống như một nhà văn, có nhiệm vụ tổng hợp và diễn giải thông tin. Chính vì vậy, trong những lĩnh vực đòi hỏi độ chính xác rất cao như tài chính, pháp lý hay y tế, AI lại trở thành một công nghệ khó áp dụng. Chúng ta đã thấy AI có thể thay thế một phần công việc lập trình hay sáng tạo nội dung, nhưng đến nay vẫn chưa thể thay thế các chuyên gia phân tích hoặc tư vấn cấp cao”, Tổng Giám đốc WiGroup nhấn mạnh.

Ông Trần Ngọc Báu - Tổng Giám đốc Công ty Dữ liệu Kinh tế Tài chính WiGroup. Ảnh: VIF.

Theo ông Báu, yêu cầu cốt lõi của ngành tài chính là độ chính xác. Trong khi đó, AI vẫn tồn tại vấn đề "ảo giác". Khi đưa AI vào các bài toán tài chính, rất nhiều dự án đã thất bại. Tại Việt Nam, trong hơn chục năm qua cũng đã có nhiều startup AI ra đời nhưng chưa đạt được thành công như kỳ vọng.

Ông Báu lấy ví dụ nếu yêu cầu AI tìm ra 5 cổ phiếu có tổng tài sản trên 1.000 tỷ đồng, P/E từ 5 - 10 lần và có tiềm năng tăng trưởng 30% trong hai năm tới, AI rất dễ bị rối trong khối dữ liệu đó. Để giải quyết vấn đề này, dữ liệu phải được chuẩn hóa và phân tích đủ sâu. Thực tế cho thấy khi AI tiếp xúc với một "bể dữ liệu" quá lớn, nó không nhất thiết hoạt động hiệu quả hơn.

Nói về làn sóng AI, ông Phạm Lưu Hưng - Giám đốc Trung tâm Phân tích & Tư vấn đầu tư CTCP Chứng khoán SSI cũng cho rằng việc ứng dụng AI trong tài chính là một vấn đề rất phức tạp vì không thể chỉ là đưa mọi dữ liệu lên các nền tảng AI.

“Nhiều người lo ngại rằng trước làn sóng AI, đội ngũ phân tích chúng tôi sắp bay màu hoặc phải nghỉ việc hết. Tuy nhiên, tôi có cách nhìn khác. Tại SSI, chúng tôi phân tách rõ hai mảng là khách hàng tổ chức và khách hàng cá nhân.

Với khách hàng cá nhân, chúng ta sử dụng dữ liệu nhiều hơn. Ví dụ, trên ứng dụng của SSI đã bắt đầu triển khai trợ lý AI để hỗ trợ giải quyết một số thắc mắc của nhà đầu tư. Với khách hàng tổ chức, có rất nhiều quy trình có thể áp dụng AI để tự động hóa nhằm nâng cao hiệu suất. Tuy nhiên, tôi muốn nhấn mạnh rằng AI chỉ giúp chúng ta thay đổi phương thức làm việc; còn trách nhiệm cuối cùng vẫn phải thuộc về con người. Con người phải là chủ thể đưa ra các quyết định đánh giá, không thể phó mặc hoàn toàn cho công nghệ”, ông Hưng nêu dẫn chứng.

Các chuyên gia trao đổi về tác động và ứng dụng của AI & Big Data trong ngành tài chính. Ảnh: VIF.

Ứng dụng AI vào tư vấn đầu tư sẽ trở thành xu hướng

Nói về triển vọng công nghệ, ông Vũ Hữu Điền - Chủ tịch Điều Hành CTCP Chứng Khoán HD (HD Securities) - lại rất tin tưởng vào AI và cho rằng những vấn đề như ảo giác máy tính sẽ được giải quyết trong tương lai. Ở giai đoạn đầu, AI có thể gặp khó khăn nhưng với sự phát triển của nền tảng công nghệ, AI hoàn toàn có khả năng giải quyết các bài toán phân tích dữ liệu và đưa ra khuyến nghị cho nhà đầu tư ở mức độ tương đối tốt.

Hiện tại, AI có thể phân tích dữ liệu, tự động hóa quy trình, đưa ra các báo cáo đầu tư chuẩn xác hơn con người trong một số trường hợp. Tuy nhiên, AI vẫn gặp khó khăn trong việc đưa ra các dự báo vĩ mô hoặc dự báo những sự kiện bất ngờ như thuế quan hay chiến tranh, những yếu tố ảnh hưởng lớn đến thị trường chứng khoán.

Theo ông Điền, việc ứng dụng AI vào tư vấn đầu tư sẽ trở thành xu hướng trong thời gian tới. AI có thể cá nhân hóa sản phẩm cho nhà đầu tư, hiểu được khẩu vị rủi ro và xây dựng danh mục phù hợp. Trước đây, các sản phẩm phức tạp chỉ áp dụng cho tổ chức lớn, nhưng với AI, chúng ta có thể dân chủ hóa việc đầu tư cho tất cả mọi người.

Các bot tự động giao dịch hay ứng dụng quản lý tài sản sẽ trở nên phổ biến. Chúng ta sẽ tích hợp nhiều yếu tố AI để tư vấn cho nhà đầu tư ở mọi điểm chạm. Tôi tin rằng với tốc độ phát triển công nghệ bán dẫn hiện nay, khả năng xử lý của AI sẽ phát triển cực kỳ mạnh mẽ, khắc phục được phần lớn những yếu điểm hiện tại.

“Xu hướng tiếp theo, theo quan điểm của tôi, là đưa AI vào công việc vận hành hàng ngày của doanh nghiệp. Sẽ có sự ra đời của các khóa đào tạo để nhân viên làm quen và tương tác thường xuyên với AI. Khi AI thực sự trở thành công cụ làm việc thường nhật và nâng cao năng lực cho từng cá nhân, nó mới mang lại hiệu quả bền vững nhất”, ông Điền nhấn mạnh.

Ông Vũ Hữu Điền - Chủ tịch Điều Hành CTCP Chứng Khoán HD (HD Securities). Ảnh: VIF.

Nói thêm về tác động của AI & Big Data, ông Phạm Lưu Hưng dự báo tác động của AI đối với ngành tài chính trong vòng 12 đến 24 tháng tới là rất lớn. Những dấu hiệu đầu tiên thể quan sát thấy chính là việc tiết giảm chi phí và đánh giá hiệu quả ứng dụng ban đầu.

Tuy nhiên, thực tế là việc giảm chi phí luôn có giới hạn. Điểm mà thị trường sẽ đánh giá cao nhất, dẫn đến việc re-rating (định giá lại) các cổ phiếu, phải đến từ việc áp dụng AI không chỉ dừng lại ở cắt giảm chi phí mà phải bắt đầu tạo ra doanh thu.

Kinh nghiệm phát triển trên thế giới cho thấy khi các doanh nghiệp bắt đầu tạo ra được doanh thu từ ứng dụng AI, giá cổ phiếu cũng như các chỉ số xếp hạng (rating) sẽ tăng cao hơn. Đi cùng với doanh thu là sự cải thiện về biên lợi nhuận.

“Tôi cho rằng nếu chúng ta tạo ra giá trị nhưng không có quyền năng ấn định giá (pricing power) mà để lợi ích đó chuyển hết cho khách hàng, thì nỗ lực ấy cũng không được thị trường đánh giá quá cao. Tóm lại, có hai cột mốc quan trọng mà tôi nghĩ chúng ta cần nhìn nhận, một là giai đoạn giảm chi phí, và hai là bước sang giai đoạn thực sự tăng trưởng được doanh thu. Theo quan điểm của tôi, tất cả những câu chuyện này nên được thể hiện một cách minh bạch và rõ ràng ngay trong báo cáo tài chính”, lãnh đạo SSI chia sẻ.

Hoàng Dung

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/ai-co-the-viet-code-sang-tao-noi-dung-nhung-chua-the-thay-the-chuyen-gia-phan-tich-post201438.html