Ai dung dưỡng cho sự ngông cuồng của HLV Rap Việt B Ray

7 giờ trướcBài gốc

B Ray lại trở thành tâm điểm bàn luận nhưng theo hướng tiêu cực. Hai câu rap (chưa kịp phát hành) trong một livestream mới đây, đẩy HLV Rap Việt vào khủng hoảng.

"Anh kêu AMEE gọi là anh trai/ Vì anh muốn ngủ với tất cả em xinh", B Ray rap và nhận sự hưởng ứng nhiệt tình từ dàn anh trai gồm Mason Nguyễn, 24k.Right, Gill.

Chỉ sau ít giờ ngắn ngủi, hàng loạt chỉ trích nhắm vào B Ray và các đàn em. Sau đó, Mason Nguyễn, 24k.Right và Gill lần lượt lên tiếng xin lỗi, xin nhận trách nhiệm.

Tối 15/4, B Ray mới chính thức xin lỗi thông qua livestream. Anh thừa nhận sai lầm, đã có lời lẽ xúc phạm các em xinh. Rapper nói chấp nhận mọi lời chỉ trích, sự phẫn nộ từ công chúng, không dám xin tha thứ.

Đây rõ ràng không phải lần đầu B Ray phải công khai xin lỗi. Tai tiếng của B Ray đầy rẫy nhiều năm qua. Song sau vài lời xin lỗi, hoặc gỡ bỏ sản phẩm, nam rapper lại tiếp tục đi diễn, xuất hiện trên các game show, và được khán giả tung hô như chưa có gì xảy ra.

Theo chuyên gia, ngoài tư duy sai lệch, vô trách nhiệm dẫn đến những hành xử ngông cuồng của B Ray, chính các nhà sản xuất, công chúng cũng gián tiếp "dung dưỡng" cho sai lầm của rapper 33 tuổi này.

Hệ lụy từ câu rap 'hạ thấp phụ nữ'

Trao đổi với Tri Thức - Znews, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng sự việc của B Ray cùng dàn rapper trẻ không thể xem nhẹ như một câu nói bốc đồng hay một màn tung hứng nhất thời trên livestream. Điều khiến công chúng phẫn nộ không chỉ nằm ở vài chữ phản cảm, mà ở thái độ ứng xử ẩn sau những lời lẽ đó.

Khi một câu rap đặt phụ nữ vào vị trí của đối tượng để trêu đùa, chiếm hữu hay gợi dục một cách thô thiển, thì nó không còn là biểu hiện của cá tính nghệ thuật nữa, mà đã chạm vào ranh giới của sự xúc phạm. Trong bối cảnh xã hội hiện nay, khi vấn đề tôn trọng phụ nữ, bình đẳng giới và văn hóa ứng xử công cộng ngày càng được đặt ra mạnh mẽ, phản ứng gay gắt của công chúng là điều hoàn toàn dễ hiểu.

"Ở đây, điều đáng suy nghĩ hơn là đây không phải lần đầu B Ray vướng vào những tranh cãi tương tự. Khi một nghệ sĩ nhiều lần gây ồn ào bởi ngôn từ phản cảm, chúng ta phải nhìn nhận đó không còn là sự cố, mà là dấu hiệu của một lối tư duy nghệ thuật có vấn đề. Nghệ thuật có thể gai góc, có thể nổi loạn, có thể phản biện xã hội, nhưng nghệ thuật không thể vin vào cái cớ tự do sáng tạo để xúc phạm nhân phẩm con người. Một rapper có thể chọn chất đường phố, chất đời, chất thật trong ca từ của mình, nhưng càng 'thật' lại càng cần bản lĩnh văn hóa để biết đâu là giới hạn không được bước qua", PGS.TS Bùi Hoài Sơn nói.

B Ray vẫn đi diễn, xuất hiện trên các game show dù nhiều lần vướng tai tiếng.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh khi một phát ngôn lệch chuẩn được đáp lại bằng tiếng cười, sự hùa theo, hay thái độ xem đó là chuyện vui, cái sai không còn dừng ở cá nhân người nói. Nó trở thành một thứ “bình thường mới” rất nguy hiểm trong đời sống giải trí.

Hệ lụy đầu tiên là làm xói mòn chuẩn mực ứng xử đối với phụ nữ. Khi những lời lẽ coi thường, dung tục hoặc mang tính hạ thấp phụ nữ được trình diễn công khai bởi những người có sức ảnh hưởng, nó dễ tạo ra cảm giác rằng đó chỉ là “chất chơi”, là “thẳng thắn”, là “đậm chất rap”. Nhưng thực ra, đó là sự đánh tráo giữa cá tính và thiếu văn hóa. Tiếp đó là làm méo mó nhận thức của một bộ phận công chúng trẻ về ranh giới giữa tự do biểu đạt và trách nhiệm xã hội. Nếu không được phê phán rõ ràng, những biểu hiện ấy rất dễ lặp lại, lan rộng và tạo thành một thứ thị hiếu lệch chuẩn.

Chung quan điểm, chuyên gia truyền thông Phan Lê Khôi, Giám đốc Marketing CTCP Bitexco JSC nhận định trong bối cảnh hip-hop Việt đang mainstream hóa qua Rap Việt, những câu từ kiểu này đã và đang góp phần làm hạ thấp chuẩn mực đạo đức, bình thường hóa việc coi phụ nữ là “đồ chơi”, góp phần vào văn hóa quấy rối tinh thần, bất bình đẳng giới. Giới trẻ dễ bắt chước vì coi rapper là idol.

Bên cạnh đó còn là các hệ lụy lan tỏa. Các rapper trẻ như Mason, Gill, 24k.Right cười hưởng ứng, khen "dữ quá" đã vô tình tiếp tay, khiến công chúng chỉ trích toàn bộ nhóm. Mason sau đó xin lỗi và dời lịch MV, 24k.Right, Gill cũng lên tiếng rút kinh nghiệm - đây là hậu quả trực tiếp.

Ngoài ra đó còn là các thiệt hại cho ngành âm nhạc chung bởi làm giảm uy tín hip-hop Việt, khiến khán giả mainstream quay lưng.

Ai dung dưỡng cho B Ray?

Theo các chuyên gia, một nghệ sĩ không tự nhiên lớn lên trong khoảng trống. Họ tồn tại trong một hệ sinh thái gồm nhà sản xuất, công ty quản lý, nền tảng truyền thông, nhãn hàng, ê-kíp nội dung và cả công chúng.

Đằng sau một hành xử ngông cuồng, lệch lạc thường là sự cộng hưởng của nhiều nguyên nhân, trong đó có cả môi trường sáng tạo, cơ chế nổi tiếng của mạng xã hội và khoảng trống giáo dục văn hóa.

Nếu một rapper nhiều lần gây tranh cãi nhưng vẫn được mời xuất hiện trong các chương trình, sự kiện, đóng quảng cáo và khán giả tung hô, cũng xuất phát từ sự dung dưỡng sai lầm từ nhà sản xuất, công chúng.

"Sâu xa hơn, tôi nghĩ đây còn là câu chuyện của nền tảng văn hóa. Một nghệ sĩ có thể có kỹ thuật, có độ phủ, có ê-kíp chuyên nghiệp, nhưng nếu thiếu tri thức nhân văn, thiếu cảm thức về giới, thiếu sự tôn trọng con người, thì tài năng ấy rất dễ trở thành con dao hai lưỡi. Bởi vậy, vụ việc này không chỉ nhắc B Ray nhìn lại mình, mà còn nhắc toàn bộ môi trường đào tạo, truyền thông và sản xuất âm nhạc phải nhìn lại cách chúng ta đang hình thành nên một thế hệ nghệ sĩ như thế nào", PGS.TS Bùi Hoài Sơn nêu quan điểm.

24k.Right và Gill lần lượt lên tiếng xin lỗi khi hưởng ứng câu rap phản cảm của B Ray.

Từ ồn ào của B Ray, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng đây là bài học đáng nhớ cho các rapper khi bước lên mainstream. Ở vị thế mới, họ không chỉ là người làm nhạc cho một cộng đồng hẹp, mà đã trở thành một chủ thể văn hóa có ảnh hưởng xã hội. Khi ấy, mỗi ca từ, phát ngôn, mỗi lần xuất hiện trước công chúng đều không còn đơn thuần là biểu hiện cá nhân, mà là một thông điệp có thể tác động tới cách nghĩ, cách nói, cách ứng xử của hàng vạn, thậm chí hàng triệu người trẻ. Một idol có thể được yêu mến bởi tài năng, nhưng muốn được tôn trọng lâu dài thì phải có văn hóa. Tài năng giúp nghệ sĩ nổi lên. Nhân cách và trách nhiệm mới giúp họ đứng vững.

"Rap có quyền phản biện, có quyền gai góc, có quyền nói những điều đời sống muốn che giấu. Nhưng quyền đó không đồng nghĩa với quyền làm tổn thương người khác, càng không phải quyền xem thường phụ nữ hay hạ thấp phẩm giá con người. Mainstream đòi hỏi một chuẩn khác với underground. Không phải chuẩn đó làm mất cá tính, mà ngược lại, nó buộc nghệ sĩ phải trưởng thành hơn để giữ được cá tính mà không rơi vào phản cảm", ông trao đổi thêm.

Trong khi đó, chuyên gia truyền thông Phan Lê Khôi chia sẻ nhà sản xuất, công chúng thường dễ dàng khoan dung với nghệ sĩ vướng ồn ào nếu họ có tài, nhưng dễ bỏ qua tác động lâu dài đến văn hóa.

Vì vậy, chuyên gia cho rằng cần cơ chế rõ ràng hơn với việc đưa vào hợp đồng các trách nhiệm về phát ngôn, kiểm duyệt nội dung livestream và công chúng phải tẩy chay mạnh mẽ với những nghệ sĩ vướng scandal thay vì chỉ phẫn nộ nhất thời.

"Vụ việc của B Ray và dàn nghệ sĩ trẻ là cảnh báo cần thiết cho cả rapper, nhà sản xuất lẫn công chúng. Hip-hop Việt đang phát triển mạnh nhưng chỉ bền vững khi kết hợp tài năng với trách nhiệm và tôn trọng", chuyên gia kết luận.

An Anh

Nguồn Znews : https://znews.vn/ai-dung-duong-cho-su-ngong-cuong-cua-hlv-rap-viet-b-ray-post1643932.html