Những người làm nghề phía sau ống kính, từ đạo diễn cho đến nhà sản xuất, đang phải học cách giao tiếp với các thuật toán máy tính để duy trì lợi thế cạnh tranh, đồng thời tìm kiếm sự cân bằng giữa nghệ thuật chân chính và hiệu suất thương mại trong một thị trường thay đổi từng ngày.
Phim AI tràn ngập cõi mạng Trung Quốc
Phim truyền thống tại Trung Quốc: Từ hoài nghi đến sự phụ thuộc vào kỹ xảo thuật toán
Wang Yushun, một đạo diễn 37 tuổi dày dạn kinh nghiệm, luôn hiểu rõ tầm quan trọng sống còn của ngân sách trong quá trình làm phim. Trước khi bước chân vào thế giới của phim ngắn trực tuyến, anh từng lăn lộn làm phim truyền hình dài tập và các dự án phim độc lập.
Anh đã từng cay đắng chứng kiến những dự án tâm huyết mà anh làm việc trong nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm trời bị trật bánh hoàn toàn chỉ bởi một nhà đầu tư hay lo lắng và đột ngột rút vốn. Một phần lý do khiến anh quyết định chuyển sang định dạng nội dung ngắn hơn là vì khả năng thu hồi vốn cực kỳ nhanh chóng và ít rủi ro tài chính.
Khi các công cụ tự động hóa hình ảnh lần đầu tiên trở nên phổ biến vài năm trước, anh vẫn tỏ ra vô cùng hoài nghi về chất lượng nghệ thuật của chúng, mặc dù anh nhận thấy rõ ràng cách chúng có thể giúp anh tiết kiệm một khoản tiền khổng lồ. Anh chia sẻ rằng ban đầu, anh chủ yếu dùng chúng một cách hạn chế để tạo ra các bảng phác thảo ý tưởng nhằm thuyết trình với khách hàng.
Nhưng vào mùa hè năm ngoái, một trải nghiệm đã làm thay đổi hoàn toàn tư duy làm nghề của anh. Khi anh thử yêu cầu một công cụ phần mềm tạo ra cảnh một con ngựa chiến dũng mãnh lao vào chiến hào để giải cứu một vị tướng đang gặp nguy hiểm, kết quả thu được chi tiết và sống động hơn rất nhiều so với những gì anh mong đợi hoặc thậm chí yêu cầu trong câu lệnh.
Khung cảnh hiện ra với hình ảnh con ngựa húc mạnh vào một tên lính địch, tên lính ngã nhào xuống đất đau đớn, và vị tướng lập tức phi ngựa phóng đi trong ánh hoàng hôn. Anh nhớ lại khoảnh khắc kinh ngạc đó: "Tôi thầm nghĩ, chà, công nghệ này thực sự có thể thay thế một số cảnh quay khó hoặc đắt tiền".
Kể từ trải nghiệm mang tính bước ngoặt đó, anh đã áp dụng rộng rãi công nghệ mới này cho các hiệu ứng hình ảnh phức tạp, và mạnh dạn thành lập một công ty chuyên sản xuất phim ngắn ảo bên cạnh những dự án sử dụng diễn viên thực. Dù vậy, anh Wang cũng mang trong mình những lo ngại sâu sắc về sự chuyển hướng quá đỗi nhanh chóng của toàn ngành công nghiệp.
Anh phải đưa ra quyết định đau lòng, là sa thải những nhân viên tận tụy làm việc trong các dự án sản xuất người đóng, do nhu cầu từ thị trường đối với loại nội dung này đã giảm quá đột ngột. Việc chuyển sang nền tảng công nghệ đối với anh giống như một sự cần thiết để sinh tồn hơn là một sự lựa chọn mang tính tự nguyện. Anh nuôi hy vọng sẽ tạo ra những dự án chất lượng cao kết hợp được sự hoàn hảo của kỹ xảo với diễn xuất thực tế của con người.
Anh đang thực hiện một dự án mà anh mô tả là có cấu trúc tương tự như Stuart Little, bộ phim điện ảnh kinh điển có sự xuất hiện của một chú chuột hoạt hình tương tác liền mạch bên cạnh các diễn viên thực. "Nếu chúng ta có thể cảm nhận được hơi ấm của một màn trình diễn chân thực, và đồng thời thấy được sức mạnh của công nghệ thuật toán, tôi nghĩ điều đó sẽ rất tuyệt", anh nói.
Ngôn ngữ sáng tạo mới và sự sàng lọc khắc nghiệt của thị trường
Đối với Hou Xiaohu, 40 tuổi, người sáng lập một công ty sản xuất nội dung, quỹ đạo nghề nghiệp của anh là minh chứng rõ ràng cho sự thích nghi để tồn tại. Khi anh bắt đầu thành lập công ty sử dụng công nghệ tự động để làm video vào hai năm trước, chất lượng kỹ thuật lúc bấy giờ chỉ đủ tốt cho các video quảng bá doanh nghiệp với những khung hình tĩnh lặng và thiếu chiều sâu.
Nhưng vào năm ngoái, khi các công cụ video này được cải thiện với tốc độ chóng mặt, và nhu cầu về phim ngắn giải trí bùng nổ, anh đã nhanh nhạy chuyển hướng trọng tâm kinh doanh. Anh Hou hiện có khoảng mười hai nhân viên làm việc toàn thời gian. Đội ngũ được phân chia rõ ràng giữa nhóm đảm nhận công việc sáng tạo, có chức năng tương tự như biên kịch và đạo diễn truyền thống, và nhóm kỹ thuật chuyên phụ trách việc viết các câu lệnh để tạo ra các cảnh quay.
Công ty của anh tập trung chuyên sâu vào các câu chuyện mang cốt truyện thần thoại và truyền thống, chẳng hạn như câu chuyện về một nữ thần biển dân gian bảo vệ ngư dân hoặc một nhà sư mang sức mạnh siêu anh hùng đi trừ gian diệt ác.
Một số nhân viên trong đội ngũ sáng tạo của anh Hou có nền tảng làm phim bài bản, nhưng những người khác chỉ đơn giản là những người đam mê và bị ám ảnh bởi sức mạnh của thuật toán. Sự đa dạng này tạo ra một môi trường làm việc vô cùng khác biệt. "Công việc này không hoàn toàn giống như việc biên kịch truyền thống", anh nhận định.
Anh giải thích rằng một phần cốt lõi của công việc đòi hỏi nhân sự phải có kỹ năng dịch các ý tưởng bay bổng của con người sang một loại ngôn ngữ khô khan mà hệ thống máy tính có thể hiểu và kết xuất chính xác. Anh đưa ra một quan điểm thú vị: "Những người không có nền tảng đạo diễn hay biên kịch truyền thống có thể thực sự làm tốt hơn".
Quy trình sản xuất cũng đòi hỏi sự phân bổ nhân sự rất đặc thù dựa trên chất lượng yêu cầu. Việc sản xuất một loạt phim hoạt hình dài 100 phút thường mất khoảng một tháng và chỉ cần ba nhân viên vận hành hệ thống. Tuy nhiên, đối với các loạt phim yêu cầu độ chân thực cao như người đóng, công ty cần huy động khoảng năm người, bởi vì công đoạn tạo ra những hình ảnh chi tiết, xử lý ánh sáng và chuyển động của khuôn mặt tốn nhiều công sức lao động hơn rất nhiều.
Sự cạnh tranh trong lĩnh vực mới mẻ này đã trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết trong những tháng gần đây khi hàng loạt công ty mới nhảy vào tranh giành thị phần. Dù vậy, anh Hou dự đoán một cách tự tin rằng nhiều tác phẩm được sản xuất với tư duy rẻ tiền nhất sẽ sớm thất bại và bị đào thải, khi khán giả ngày càng trở nên khó tính và yêu cầu chất lượng thẩm mỹ cao hơn.
Anh cũng khẳng định bản thân không quá lo lắng về phản ứng dữ dội của công chúng đối với các bộ phim ảo. Khi sự giám sát của các cơ quan chính phủ tăng lên, anh tin rằng việc sử dụng không đúng cách hình ảnh của người khác sẽ giảm đi đáng kể, trả lại sự trong sạch cho môi trường kinh doanh. Anh nhận định rằng những người lao động rồi cũng sẽ dần tìm ra cách để trau dồi kỹ năng và thích nghi với những khó khăn trong vấn đề việc làm hiện tại.
Lời tâm sự của anh hoàn toàn có cơ sở khi bản thân anh trước đây từng làm việc cho các tập đoàn công nghệ lớn ở thủ đô Bắc Kinh, trước khi bị buộc phải nghỉ việc do làn sóng cắt giảm nhân sự khốc liệt và sau đó phải tự tìm con đường sống bằng cách chuyển hướng sang làm phim tự động. Nhìn nhận về tương lai, anh thẳng thắn chia sẻ: "Tác động đến việc làm, chắc chắn sẽ có tác động". Dù vậy, anh vẫn giữ một thái độ vô cùng thực tế khi đúc kết: "Nhưng đối với mỗi cá nhân, bạn có thể làm gì? Bạn chỉ có thể đón nhận kỷ nguyên mới này và suy nghĩ về cách để thích nghi".
Bùi Tú