AI tạo ra cuộc đua sinh tồn của nhân viên tại Google, Microsoft, Meta

3 giờ trướcBài gốc

AI (trí tuệ nhân tạo) không chỉ giúp nhân viên làm việc nhanh hơn mà còn vô tình tạo ra cuộc chạy đua năng suất khốc liệt giữa các đồng nghiệp với nhau. Khi một người sử dụng AI để hoàn thành công việc trong 1 giờ thay vì 1 ngày, tiêu chuẩn năng suất của cả nhóm sẽ thay đổi. Lúc đó, những người không theo kịp sẽ đối mặt với nguy cơ bị bỏ lại phía sau, thậm chí mất việc.

Tại các hãng công nghệ lớn như Google, Microsoft và Meta Platforms, AI đã trở thành một phần cốt lõi trong công việc hàng ngày. AI không chỉ giúp tăng năng suất mà còn tạo ra một dạng cạnh tranh mới về khả năng khai thác công nghệ này.

Trước đây, nhân viên cạnh tranh bằng kiến thức và kỹ năng. Giờ đây, họ còn cạnh tranh bằng khả năng tận dụng AI để làm việc nhanh hơn, hiệu quả hơn và với chi phí thấp hơn.

Cuộc chạy đua này đang làm thay đổi sâu sắc môi trường làm việc hiện đại, từ quá trình nhân viên được đánh giá đến cách họ phải quản lý kỳ vọng của cấp trên.

AI tạo ra cuộc đua sinh tồn của nhân viên tại Google, Microsoft và Meta Platforms, với những ai không sử dụng công nghệ này có thể mất việc - Ảnh: MTG

Google: Khi hơn 30% mã nguồn được tạo bởi AI, tiêu chuẩn năng suất được viết lại

Tại Google, AI đã trở thành một phần không thể thiếu của quy trình làm việc. Hồi tháng 4.2025, Sundar Pichai (Giám đốc điều hành Google) từng tiết lộ rằng hơn 30% mã nguồn mới của công ty được tạo ra nhờ AI hỗ trợ. Điều này đồng nghĩa công việc mà trước đây cần nhiều giờ hoặc nhiều ngày nay được hoàn thành trong thời gian ngắn hơn rất nhiều.

Thế nhưng, sự gia tăng năng suất này đi kèm với một hệ quả quan trọng là tiêu chuẩn mới sẽ được đặt ra. Khi một kỹ sư sử dụng AI để hoàn thành công việc nhanh gấp đôi, những người không dùng công nghệ này sẽ làm việc kém hiệu quả hơn, ngay cả khi năng lực chuyên môn của họ tương đương.

Google đang tích hợp AI vào hầu hết công cụ nội bộ, từ viết mã, phân tích dữ liệu đến hỗ trợ viết tài liệu. Động thái đó tạo ra một môi trường mà việc sử dụng AI không còn là lựa chọn, mà dần trở thành yêu cầu ngầm. Những nhân viên không thích nghi sẽ mất nhiều thời gian hơn để hoàn thành cùng một nhiệm vụ, dẫn đến áp lực ngày càng lớn.

Jaana Dogan, người phụ trách mảng nền tảng dành cho nhà phát triển tại Google, tiết lộ vào tháng 1 rằng Claude Code (công cụ lập trình AI của công ty khởi nghiệp Anthropic) chỉ mất 1 giờ để tạo ra hệ thống tương tự thứ mà nhóm bà cần gần 1 năm mới hoàn thành. Đó là hệ thống điều phối nhiều tác tử AI, gồm thảo luận kiến trúc, thử nghiệm và thiết kế.

Tác tử AI là hệ thống AI được thiết kế để tự động quan sát, suy luận và thực hiện hành động nhằm đạt mục tiêu đã định. Tác tử AI có khả năng nhận dữ liệu hoặc tín hiệu từ môi trường, phân tích và lên kế hoạch dựa trên kiến thức hoặc thuật toán có sẵn, chủ động thực hiện các bước tiếp theo, thậm chí phối hợp với con người để hoàn thành nhiệm vụ.

Microsoft: Sử dụng AI trở thành tiêu chí đánh giá hiệu suất

Nếu Google tích hợp AI sâu vào quy trình làm việc, Microsoft còn tiến xa hơn khi biến việc sử dụng AI thành một phần trong hệ thống đánh giá hiệu suất.

Satya Nadella, Giám đốc điều hành Microsoft, nhiều lần nhấn mạnh rằng AI là trung tâm của tương lai công việc. Gã khổng lồ phần mềm đã triển khai công cụ AI như GitHub Copilot, giúp kỹ sư viết mã nhanh hơn đáng kể. Các nghiên cứu nội bộ cho thấy GitHub Copilot có thể giúp tăng tốc độ hoàn thành một số nhiệm vụ lập trình lên tới hơn 50%.

Microsoft thông báo GitHub Copilot đang giúp các nhóm kỹ thuật tiết kiệm hàng chục nghìn giờ làm việc và một số dự án có thể được hoàn thành trong vài ngày thay vì vài tháng.

Điều quan trọng hơn là Microsoft không chỉ cung cấp các công cụ mà còn kỳ vọng nhân viên sử dụng chúng. Trong nhiều trường hợp, khả năng sử dụng AI hiệu quả được xem là một kỹ năng cơ bản, giống biết sử dụng email hoặc phần mềm văn phòng.

Cuối tháng 4.2025, Satya Nadella tiết lộ rằng khoảng 20-30% mã nguồn tại Microsoft hiện được viết bởi AI, cho thấy công nghệ này đang giúp tăng tốc đáng kể việc phát triển phần mềm.

Satya Nadella cải tổ đội ngũ lãnh đạo cấp cao nhằm giữ cho Microsoft luôn đi trước trong cuộc đua AI - Ảnh: FT

Satya Nadella gần đây đã cải tổ đội ngũ lãnh đạo cấp cao của Microsoft với hàng loạt thay đổi nhằm giữ cho tập đoàn phần mềm 50 năm tuổi luôn đi trước trong cuộc đua trí AI, sau khi tái cấu trúc mối quan hệ với OpenAI hồi tháng 10.2025.

Ông đã thực hiện những thương vụ tuyển dụng lớn như bổ nhiệm Jay Parikh (cựu lãnh đạo mảng kỹ thuật của Meta Platforms) làm Phó chủ tịch điều hành bộ phận CoreAI - Platform and Tools, đồng thời thăng chức cho các lãnh đạo kỳ cựu gồm Judson Althoff (phụ trách mảng thương mại) và Ryan Roslansky (giám đốc điều hành LinkedIn, mạng xã hội thuộc sở hữu của Microsoft).

Meta gắn hiệu suất làm việc với kết quả đạt được thông qua AI

Không công ty nào thúc đẩy việc sử dụng AI mạnh mẽ như Meta Platforms. Mark Zuckerberg, Giám đốc điều hành Meta Platforms, nói rõ rằng AI sẽ giúp một kỹ sư đạt năng suất tương đương nhiều người trước đây.

Meta Platforms đã và đang khuyến khích nhân viên tích hợp các công cụ AI vào gần như mọi công việc mà họ thực hiện, theo nhiều tài liệu nội bộ và bài đăng mà trang Insider tiếp cận được.

Một trong những ưu tiên của công ty mẹ Facebook là “biến AI thành cốt lõi trong cách chúng ta làm việc”, ông Atish Banerjea (Giám đốc CNTT Meta Platforms) nói với nhân viên thông qua một bản ghi nhớ. Trong đó, ông phác thảo kế hoạch sử dụng các mô hình AI nội bộ của Meta Platforms, có tên gọi chung là Llama, song song với sản phẩm từ những công ty khác.

Vào tháng 11.2025, một kỹ sư Meta Platforms cho biết trong bài đăng nội bộ rằng nhân viên có thể truy cập Google Gemini 3 Pro và GPT-5 của OpenAI. Bài đăng này cũng kèm theo danh sách các sản phẩm AI mà nhân viên Meta Platforms có quyền dùng, kèm mục đích sử dụng của từng công cụ.

Một người phát ngôn của Meta Platforms xác nhận bộ công cụ AI vừa được nâng cấp, đồng thời nhắc lại phát biểu trước đó với Insider về việc áp dụng AI: “Ai cũng biết đây là một ưu tiên và chúng tôi đang tập trung sử dụng AI để hỗ trợ nhân viên trong công việc hằng ngày”.

Meta Platforms bắt đầu mở rộng mạnh mẽ việc sử dụng các mô hình AI của đối thủ từ tháng 6.2025. Trong số đó có Devmate, công cụ lập trình nội bộ của Meta Platforms được xây dựng trên Claude do Anthropic phát triển, trang Insider đưa tin.

Google Gemini và NotebookLM Pro cũng được triển khai rộng rãi trong toàn công ty để giúp nhân viên “làm việc thông minh hơn và tạo ra tác động lớn hơn”, Atish Banerjea cho hay.

Meta Platforms đã đầu tư hàng chục tỉ USD vào các mô hình AI của riêng mình hướng tới người tiêu dùng. Nhân viên cũng có quyền truy cập vào trợ lý AI nội bộ mang tên Metamate, được xây dựng dựa trên nền tảng các mô hình Llama.

Sau khi đạt được thỏa thuận vào mùa hè với công ty khởi nghiệp Midjourney nhằm tích hợp công cụ tạo ảnh AI này vào các sản phẩm và mô hình của mình, Meta Platforms đã cung cấp nó cho nhân viên từ tháng 10.2025 để phục vụ việc lên ý tưởng và sản xuất, giúp đẩy nhanh quá trình thiết kế và tạo mẫu sáng tạo, theo Insider.

Gemini không phải là mô hình AI duy nhất của Google mà Meta Platforms đang áp dụng. Mùa hè qua, công ty mẹ Facebook đã chuyển bộ công cụ làm việc nội bộ sang Google Workspace, gồm Chat, Gmail, Docs và Drive. Trong một bản ghi nhớ, Meta Platforms mô tả động thái này là cách để “mở khóa các năng lực dựa trên AI” và tích hợp tốt hơn với hệ sinh thái công cụ ngày càng mở rộng.

Ở mảng kỹ thuật, Meta Platforms cho phép kỹ sư sử dụng thêm các ứng dụng AI hỗ trợ viết mã thông minh hơn, gồm cả Gemini 3 Pro, đồng thời thử nghiệm kết nối với những công cụ lập trình bằng dòng lệnh như Codex CLI của OpenAI và Gemini CLI của Google.

“Thay vì tập trung vào các giải pháp cụ thể, chiến lược của chúng tôi hướng tới kết quả cuối cùng: Giúp nhân viên làm việc hiệu quả hơn, tăng tốc phát triển sản phẩm và được sử dụng những công cụ AI hỗ trợ lập trình tốt nhất”, ông Maher Saba, lãnh đạo bộ phận Reality Labs, nói với nhân viên trong một bản ghi nhớ tháng 11.2025.

Để khuyến khích việc áp dụng và thử nghiệm, Meta Platforms đã ứng dụng AI vào game. Đầu năm 2025, công ty ra mắt một trò chơi nội bộ có tên Level Up, trong đó nhân viên được thưởng huy hiệu khi sử dụng AI theo nhiều cách khác nhau.

Ban lãnh đạo Meta Platforms cũng đang gắn hiệu suất làm việc với kết quả đạt được thông qua AI, khen thưởng những người có thể chứng minh "tác động do AI mang lại" trong năm 2025 và đưa yếu tố này vào đánh giá hiệu suất 2026.

Nguy cơ từ việc dùng AI: Kỳ vọng của cấp trên tăng nhanh hơn khả năng thực tế

Một trong những vấn đề lớn nhất mà các chuyên gia cảnh báo là sự gia tăng kỳ vọng khi sử dụng AI. Khi thấy rằng AI có thể giúp hoàn thành công việc nhanh hơn, cấp trên có thể kỳ vọng nhân viên luôn làm việc ở tốc độ đó.

Thế nhưng, thực tế là không phải mọi nhiệm vụ đều có thể được tăng tốc bằng AI. Chẳng hạn, công nghệ này có thể giúp viết nhanh bản nháp, nhưng con người vẫn cần kiểm tra, chỉnh sửa và đảm bảo chất lượng. AI có thể tạo mã, nhưng kỹ sư vẫn cần kiểm tra lỗi và đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định.

Nếu kỳ vọng tăng quá nhanh, nhân viên có thể bị đặt vào tình huống phải làm việc ở tốc độ không bền vững, dẫn đến căng thẳng và kiệt sức.

Lời khuyên từ chuyên gia

Các chuyên gia quản trị và nhà nghiên cứu đã đưa ra một số lời khuyên quan trọng để giúp nhân viên quản lý kỳ vọng khi năng suất tăng nhờ AI.

- Điều quan trọng nhất là chủ động giao tiếp với cấp trên. Nhân viên cần giải thích rõ rằng AI là công cụ hỗ trợ, không phải phép màu. Nó có thể tăng tốc một số phần công việc, nhưng không thể thay thế hoàn toàn tư duy và kinh nghiệm của con người.

- Nhân viên cũng nên tránh tạo ra tiền lệ rằng họ luôn có thể làm việc ở tốc độ tối đa với sự hỗ trợ từ AI. Nếu luôn hoàn thành công việc nhanh hơn nhiều so với yêu cầu, cấp trên có thể coi đó là tiêu chuẩn mới.

- Tập trung vào giá trị thay vì tốc độ. Thay vì chỉ hoàn thành nhiều việc hơn, nhân viên nên sử dụng AI để nâng cao chất lượng công việc và tập trung vào những nhiệm vụ quan trọng hơn.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị nhân viên thiết lập ranh giới rõ ràng. AI có thể giúp làm việc nhanh hơn, nhưng điều đó không có nghĩa là nhân viên nên nhận thêm vô hạn công việc.

Faisal Masud, Chủ tịch mảng dịch vụ số toàn cầu của hãng HP, cho rằng AI sẽ khiến tiêu chuẩn năng suất thay đổi và nhân viên cần chủ động thích nghi với kỳ vọng mới.

“Bạn phải nâng tiêu chuẩn kỳ vọng. Nếu trước đây mục tiêu là X thì bây giờ mục tiêu sẽ là X cộng thêm”, ông nói. Điều đó có nghĩa là khi AI giúp nhân viên hoàn thành công việc nhanh hơn, cấp trên sẽ tự nhiên kỳ vọng nhiều hơn từ họ. Theo Faisal Masud, đây là điều không thể tránh khỏi và những người sử dụng AI hiệu quả sẽ có lợi thế rõ rệt so với đồng nghiệp.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh: “Điều quan trọng là nhân viên hoàn thành công việc đúng mục tiêu và đúng thời hạn. Nếu AI giúp họ thực hiện nhanh hơn thì đây là cách làm việc hiệu quả hơn, không phải vấn đề”. Những người biết tận dụng AI có thể sẽ đạt được mục tiêu nhanh hơn kèm theo cơ hội thăng tiến.

Randeep Rathindran, Phó chủ tịch nghiên cứu tại Gartner, cảnh báo rằng kỳ vọng về năng suất từ AI thường bị thổi phồng quá mức. Ông nói: “Các công ty nên điều chỉnh lại kỳ vọng về tác động thực sự của AI với năng suất và lực lượng lao động”.

Có trụ sở ở bang Connecticut (Mỹ), Gartner là công ty nghiên cứu và tư vấn công nghệ hàng đầu thế giới, chuyên phân tích xu hướng công nghệ, kinh doanh và quản trị để giúp các doanh nghiệp đưa ra quyết định chiến lược.

Theo nghiên cứu của Gartner, không phải mọi bộ phận đều được hưởng lợi như nhau từ AI và lợi ích năng suất thường không đồng đều. Vì thế, nếu kỳ vọng tất cả nhân viên đều tăng năng suất ở mức tối đa nhờ AI, cấp trên có thể đang đặt ra mục tiêu không thực tế.

Randeep Rathindran nhấn mạnh rằng muốn tận dụng AI hiệu quả, doanh nghiệp nên thay đổi cách tổ chức công việc và để nhân viên tập trung vào những nhiệm vụ quan trọng, mang lại nhiều giá trị hơn, thay vì chỉ yêu cầu họ làm nhanh hơn.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/ai-tao-ra-cuoc-dua-sinh-ton-cua-nhan-vien-tai-google-microsoft-meta-246210.html