Du lịch Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi số và hệ sinh thái du lịch thông minh. Ảnh minh họa
Sống cùng AI
Những con số từ báo cáo toàn cầu về mức độ đón nhận AI của Booking.com cho thấy một thực tế rõ ràng: trí tuệ nhân tạo không còn là khái niệm xa lạ mà đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của người Việt, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch.
Cụ thể, có tới 99% người dùng Việt Nam sử dụng các công cụ tìm kiếm tích hợp AI, 95% tương tác với các công cụ AI tạo sinh và gần như toàn bộ người được khảo sát đều mong muốn ứng dụng AI để lên kế hoạch cho các chuyến đi trong tương lai. Không chỉ dừng lại ở ý định, 88% du khách đã sử dụng AI ở ít nhất một giai đoạn của hành trình.
Thói quen này đang tái định hình cách người Việt đi du lịch. Trước mỗi chuyến đi, AI được sử dụng để tìm hiểu điểm đến, lựa chọn thời điểm phù hợp, khám phá trải nghiệm địa phương hay tìm kiếm nhà hàng. Trong hành trình, các công cụ AI tiếp tục hỗ trợ dịch thuật, chỉ đường, gợi ý hoạt động. Ngay cả khi chuyến đi kết thúc, AI vẫn được dùng để chỉnh sửa hình ảnh, lưu giữ kỷ niệm.
Sự hiện diện xuyên suốt đó cho thấy AI đang dần trở thành một “lớp hạ tầng vô hình” của trải nghiệm du lịch, nơi du khách không còn phải tự mình xử lý mọi thông tin mà có thể dựa vào các gợi ý thông minh, cá nhân hóa theo nhu cầu.
Không chỉ giúp thuận tiện hơn, AI còn góp phần thay đổi cách du khách lựa chọn điểm đến. Có tới 79% người dùng đánh giá cao việc AI giúp họ tránh các địa điểm quá đông đúc hoặc khung giờ cao điểm. Đồng thời, 76% mong muốn AI ưu tiên gợi ý những trải nghiệm mang lại tác động tích cực cho cộng đồng địa phương. Điều này cho thấy, công nghệ không chỉ tối ưu hành trình mà còn góp phần định hướng hành vi du lịch theo hướng bền vững hơn.
Tuy vậy, sự đón nhận mạnh mẽ không đồng nghĩa với niềm tin tuyệt đối. Có tới 91% người dùng bày tỏ ít nhất một mối lo ngại về hệ quả lâu dài của AI. Nhiều người cho rằng AI vẫn thiếu yếu tố “con người” trong trải nghiệm, và phần lớn vẫn có xu hướng kiểm chứng lại thông tin: 41% luôn xác thực, 38% thỉnh thoảng kiểm tra, chỉ 11% hoàn toàn tin tưởng.
Điều này cho thấy, dù AI đang thay đổi cách du lịch diễn ra, vai trò của con người vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn, đặc biệt trong những trải nghiệm mang tính cảm xúc và tương tác trực tiếp.
Hệ sinh thái du lịch thông minh, bền vững
Sự thay đổi trong hành vi du khách đang buộc các doanh nghiệp du lịch phải thích ứng nhanh chóng. Từ chỗ ứng dụng công nghệ ở mức hỗ trợ, nhiều đơn vị đã bắt đầu tích hợp AI sâu hơn vào toàn bộ quy trình vận hành, từ thiết kế sản phẩm đến chăm sóc khách hàng.
Một trong những ứng dụng phổ biến nhất hiện nay là chatbot và trợ lý ảo. Các công cụ này cho phép doanh nghiệp phản hồi khách hàng gần như tức thì, hỗ trợ đặt dịch vụ, tư vấn hành trình mà không cần sự can thiệp trực tiếp của nhân viên. Theo đại diện BestPrice Travel, việc ứng dụng AI có thể giúp giảm tới 40% nhu cầu nhân lực tư vấn, đồng thời nâng cao tốc độ và chất lượng phục vụ.
Không dừng lại ở đó, AI còn được sử dụng để thiết kế sản phẩm du lịch. Ông Nguyễn Tiến Đạt - Tổng Giám đốc AZA Travel cho biết: Nếu trước đây cần một nhân viên giàu kinh nghiệm và hiểu biết sâu về sản phẩm để xây dựng chương trình tour, thì hiện nay AI hoàn toàn có thể đảm nhiệm công việc đó. Theo ông Đạt, chỉ trong vài giây, AI có thể tạo ra một chương trình du lịch phù hợp với yêu cầu, từ city tour Hà Nội đến các tuyến liên kết như Đà Nẵng – Hội An – Huế.
AI cũng đang thay đổi cách ngành du lịch tiếp cận khách hàng. Từ việc tạo nội dung quảng bá, hình ảnh, video cho đến cá nhân hóa thông điệp truyền thông, công nghệ này giúp nâng cao hiệu quả marketing và mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường quốc tế, kể cả những nơi có rào cản ngôn ngữ.
AI đang dần trở thành “công nghệ lõi” trong tiến trình chuyển đổi số của ngành du lịch. Thực tế cho thấy, các địa phương đã bắt đầu xây dựng mô hình du lịch thông minh, triển khai các phần mềm hỗ trợ, thậm chí hình thành trung tâm điều hành du lịch thông minh.
Ông Vũ Thế Bình - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam cho rằng, công nghệ số, AI giờ đây đã phổ biến trong cuộc sống… Vì thế, doanh nghiệp du lịch cần đổi mới trong việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là sử dụng AI trong xây dựng, quản lý sản phẩm.
Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Anh Tuấn - Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch, việc ứng dụng AI trong ngành vẫn còn những khoảng trống đáng kể. “Chúng ta vẫn rất hạn chế ứng dụng trong công tác quản lý điểm đến, như việc kiểm soát dòng khách, kiểm soát sức tải, cũng như kiểm soát tiêu thụ năng lượng, tiêu thụ tài nguyên… Nếu chúng ta ứng dụng được tôi tin chắc AI sẽ trở thành công nghệ hàng đầu để nâng cao hiệu quả, có được lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ về du lịch trong nước cũng như toàn cầu” - TS Tuấn phân tích, đồng thời chỉ ra 3 điểm nghẽn lớn của du lịch Việt Nam hiện nay là dữ liệu chưa đồng bộ; các doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa đủ nguồn lực, nhân lực và tài chính để chuyển đổi số; chưa ứng dụng công nghệ AI trong công tác quản lý, mà mới ứng dụng trong quảng bá.
Theo ông Hà Văn Siêu - Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, xu hướng nền tảng số kết nối du lịch xanh chính là kim chỉ nam cho phát triển du lịch bền vững trong tương lai của Việt Nam. Vì vậy, việc xây dựng hệ sinh thái số kết nối du khách, doanh nghiệp, cộng đồng và cơ quan quản lý sẽ giúp tối ưu vận hành, nâng cao trải nghiệm, đồng thời hỗ trợ giảm phát thải, quản lý tài nguyên và bảo tồn giá trị văn hóa. Các công nghệ như AI, Internet vạn vật (IoT) và blockchain sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nền tảng này.
Bên cạnh cơ hội, việc ứng dụng AI cũng đặt ra không ít thách thức. Giới chuyên gia lưu ý: AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ cho nguồn nhân lực ngành du lịch, chứ không thể thay thế hoàn toàn con người… Ai biết khai thác, hướng dẫn đúng thì sẽ nhận được kết quả tốt và chính xác.
Kim Thu