AI và bài toán nhân lực Việt Nam

30 phút trướcBài gốc

Trong làn sóng phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), thị trường lao động toàn cầu đang biến đổi nhanh chóng. Nhiều công việc truyền thống dần bị thay thế, song các cơ hội mới cũng liên tục mở ra. Trước bước ngoặt này, việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao trở nên cấp thiết để Việt Nam thích ứng và bứt phá.

AI không chỉ thay đổi cách làm việc mà còn định hình lại khái niệm “việc làm”. Nhiều vị trí, nhất là ở cấp quản lý trung gian, đứng trước nguy cơ thu hẹp. Tuy nhiên, bên cạnh sự thay thế, AI cũng tạo ra những lĩnh vực mới mà con người vẫn giữ vai trò then chốt.

Vấn đề không phải AI lấy đi bao nhiêu việc làm, mà là chúng ta có kịp chuẩn bị cho những việc làm mới hay không. Trong bối cảnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao cần được hiểu theo nghĩa rộng hơn: Không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có khả năng làm việc với công nghệ, khai thác và kiểm soát các hệ thống thông minh.

Các nhóm nghề mới đang dần hình thành, gồm lực lượng trực tiếp phát triển, huấn luyện và vận hành các mô hình AI, đặt nền móng cho kinh tế số. Bên cạnh đó là những vị trí kết nối nhu cầu con người với năng lực của máy móc, giúp công nghệ phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

Quản trị và đạo đức AI cũng trở thành lĩnh vực quan trọng, nhằm bảo đảm công nghệ được sử dụng an toàn, minh bạch, có trách nhiệm. Đồng thời, các nghề liên quan đến chăm sóc tâm lý, kết nối cảm xúc sẽ ngày càng có vai trò lớn, do khó bị thay thế bởi máy móc.

Thực tế, Việt Nam đã có một lực lượng chuyên gia AI có khả năng ứng dụng và tối ưu công nghệ trên các nền tảng sẵn có. Tuy nhiên, đây chưa đủ để tạo lợi thế cạnh tranh bền vững. Thiếu hụt lớn nhất là nhân lực có khả năng dẫn dắt, vừa làm chủ công nghệ, vừa định hình xu hướng, tạo ra sản phẩm và giải pháp mới.

Để khắc phục, cần cách tiếp cận đồng bộ: Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua chính sách đầu tư cho giáo dục, nghiên cứu, phát triển và thu hút nhân tài; doanh nghiệp chủ động tham gia đào tạo, gắn với nhu cầu thực tiễn để phát triển nguồn nhân lực.

Một hướng đi đáng chú ý là thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao người Việt Nam ở nước ngoài. Đây không chỉ là việc bổ sung lực lượng, mà còn là cách để tiếp nhận những kinh nghiệm và tư duy đã được kiểm chứng trong các môi trường công nghệ tiên tiến. Khi được đặt trong một hệ sinh thái phù hợp, những nguồn lực này có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.

Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, câu chuyện nguồn nhân lực không chỉ nằm ở chính sách hay cơ sở vật chất. Nó bắt đầu từ mỗi cá nhân từ việc sẵn sàng học hỏi, thích nghi và thay đổi. Trong một thế giới mà công nghệ liên tục cập nhật, việc học không còn giới hạn trong trường lớp mà trở thành một hành trình suốt đời.

Như vậy, kỷ nguyên AI mang đến nhiều thách thức nhưng cũng mở ra một cơ hội hiếm có để Việt Nam tăng tốc. Nếu biết đầu tư đúng hướng cho con người từ đào tạo, thu hút đến tạo môi trường phát triển, chúng ta không chỉ theo kịp, mà còn có thể tham gia định hình những xu hướng mới. Sau tất cả, công nghệ dù tiến xa đến đâu, vẫn cần con người làm trung tâm. Sự chuẩn bị hôm nay sẽ quyết định vị thế của chúng ta ngày mai.

Phạm Thế Huy

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/ai-va-bai-toan-nhan-luc-viet-nam-373233.html