AI xóa sổ smartphone giá rẻ

3 giờ trướcBài gốc

Smartphone giá rẻ chịu áp lực lớn do giá linh kiện tăng mạnh. Ảnh: The Verge.

Cách đây 40 năm, chiếc máy tính tốt nhất mà người Mỹ có thể mua được có giá tương đương 19.400 USD theo thời giá hiện tại. Ngày nay, một chiếc smartphone mạnh hơn hàng nghìn lần có thể mua được với 50 USD ở chợ đồ cũ. Đó là một trong những cuộc cách mạng giá cả lớn nhất lịch sử kinh tế hiện đại.

Năm nay, IDC dự báo lượng điện thoại thông minh xuất xưởng toàn cầu sẽ giảm 13%, con số lớn nhất từ trước đến nay trong một năm. Tại châu Phi và Trung Đông, mức giảm vượt ngưỡng 20%. Đây không phải sự gián đoạn tạm thời, nó là sự tái cấu trúc toàn bộ thị trường khi những smartphone tầm trung đang dần vượt xa khỏi túi tiền của người dùng phổ thông.

Kỷ nguyên giá rẻ đang kết thúc

AI cần một loại chip nhớ đặc biệt gọi là bộ nhớ băng thông cao (HBM) để nuôi các GPU xử lý hàng tỷ phép tính mỗi giây. Vấn đề là một gigabyte HBM tiêu tốn dung lượng sản xuất gấp hơn 3 lần so với một gigabyte DRAM thông thường. Cứ mỗi gigabyte HBM được sản xuất, 3 gigabyte DRAM dùng cho điện thoại và máy tính sẽ bị cắt giảm.

Năm 2023, HBM chỉ chiếm 2% tổng sản lượng chip nhớ toàn cầu. Đến cuối năm 2026, con số này dự kiến đạt 20%. Trong cùng giai đoạn, lợi nhuận HBM đạt 70% trong khi DRAM thông thường chỉ 20-30%.

Giá smartphone tiếp tục tăng mạnh trong năm 2026. Ảnh: The Verge.

Hệ quả là nguồn cung LPDDR, loại chip nhớ dùng trong điện thoại sụt giảm mạnh. Từ quý I/2025 đến quý I/2026, giá LPDDR4 và LPDDR5 tăng lần lượt 250% và 220%. Tại Đức, giá DDR5 tăng tới 414% chỉ trong một năm. Tỷ lệ chi phí bộ nhớ trong giá thành một chiếc điện thoại Android giá rẻ tăng 15-50%.

Các hãng điện thoại giá rẻ như Transsion, Oppo và Vivo vận hành theo mô hình biên lợi nhuận rất mỏng, bù đắp bằng khối lượng bán hàng khổng lồ. Khi chi phí bộ nhớ tăng mạnh, mô hình này lập tức sụp đổ.

Transsion, hãng nắm 48% thị phần điện thoại tại châu Phi, thông báo lợi nhuận ròng năm 2025 giảm 54% và cắt giảm mục tiêu xuất thêm 40% so với công suất hiện tại. Oppo cắt hơn 20%, Vivo gần 15%, trong khi Xiaomi giảm 19% trong quý I/2026. Tại Ấn Độ, thị trường điện thoại dưới 100 USD sụt giảm 59% so với cùng kỳ năm ngoái.

Những chiếc điện thoại từng bán 50 USD nay có giá 120 USD. Với người tiêu dùng thu nhập thấp, mức giá đó hoàn toàn vượt quá khả năng chi trả.

Khủng hoảng lan rộng

Điều đáng lo ngại hơn nằm ở việc làn sóng này không dừng lại ở thị trường smartphone giá rẻ.

Bộ phận điện thoại Samsung không thể ký được thỏa thuận dài hạn với chính bộ phận chip nhớ của mình, khiến Galaxy S26 ra mắt với dung lượng RAM thấp hơn đồn đoán. Ban lãnh đạo Samsung cảnh báo mảng điện thoại có thể ghi nhận khoản lỗ ròng đầu tiên trong lịch sử.

Apple cũng bị ảnh hưởng do giá linh kiện smartphone tăng vọt. Ảnh: The Verge.

Ngay cả Apple cũng chịu sức ép lớn. Khi thỏa thuận hết hạn vào tháng 1, các nhà sản xuất chip nhớ từ chối ký hợp đồng quá một quý. Tháng 2, Táo khuyết phải đồng ý trả cho Samsung mức giá cao hơn 100% cho chip LPDDR5X sử dụng trong iPhone. Giá chip này đã tăng 230% trong năm 2025. Hệ quả iPhone 18 tiêu chuẩn có thể phải hoãn đến mùa xuân 2027, trong khi Mac Studio bị đẩy từ mùa hè sang mùa thu.

Tình hình có thể còn tệ hơn. Nền tảng Vera Rubin của Nvidia dự kiến ra mắt cuối 2026, sử dụng CPU Vera với nhu cầu LPDDR khổng lồ. Theo JPMorgan, đến năm 2027, bộ nhớ có thể chiếm tới 45% chi phí linh kiện của iPhone, so với khoảng 10% hiện nay.

Hy vọng duy nhất đến từ Trung Quốc. CXMT đang mở rộng nhanh và hiện chiếm hơn 30% thị trường LPDDR nội địa. Tuy nhiên, ngay cả ông lớn sản xuất này cũng đang lên kế hoạch chuyển 20% công suất sang HBM.

Minh Hoàng

Nguồn Znews : https://znews.vn/ai-xoa-so-smartphone-gia-re-post1654146.html