Ông Ali Shaath - người đứng đầu ủy ban kỹ trị Palestine gồm 15 thành viên. Ảnh: Times of Israel
Ông Ali Shaath, sinh ra tại Gaza, là người đứng đầu ủy ban kỹ trị mới gồm 15 thành viên. Trọng tâm của ông sẽ là tái thiết cơ sở hạ tầng tại vùng lãnh thổ Palestine này.
Ông Shaath sinh năm 1958 tại Khan Yunis, xuất thân từ một gia đình có truyền thống tham gia chính trị, với nhiều thành viên nổi bật có mối liên hệ với phong trào Fatah, theo nhật báo tiếng Arab Asharq Al-Awsat có trụ sở tại London.
Cựu thứ trưởng của Chính quyền Palestine (PA) có bề dày kinh nghiệm trong bộ máy hành chính Bờ Tây, từng giữ nhiều vị trí quan trọng, đáng chú ý là Thứ trưởng phụ trách Kế hoạch và Hợp tác quốc tế, cũng như Thứ trưởng thường trực tại Bộ Giao thông và Truyền thông.
Ông từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng Nhà ở Palestine, đứng đầu Cơ quan Cảng biển Palestine và làm cố vấn cho Hội đồng Kinh tế Palestine về Phát triển và Tái thiết.
Từng học tập tại London và Cairo, Ali Shaath có bằng Tiến sĩ về Quy hoạch Hạ tầng và Phát triển Đô thị của Đại học Queen’s (Anh). Với nền tảng là một kỹ sư xây dựng, ông được nhìn nhận rộng rãi như một chuyên gia kỹ thuật hơn là một nhân vật chính trị.
Ông Shaath cũng nhiều lần công khai ủng hộ giải pháp hai nhà nước, theo đó sẽ tồn tại song song một nhà nước Palestine và một nhà nước Israel – vấn đề vốn gây tranh cãi trong cả xã hội Palestine lẫn Israel.
Năm 2011, khi quy trách nhiệm bạo lực tại Bờ Tây hoàn toàn cho các khu định cư của Israel, ông nói với Đài Phát thanh Quân đội Israel: “Tôi nghĩ người dân của chúng tôi khá hài lòng khi không quay lại bạo lực, mà đang tiếp tục cuộc đấu tranh hòa bình cho độc lập và cho một nền hòa bình thực sự cùng giải pháp hai nhà nước”.
Trong cùng cuộc trả lời cuộc phỏng vấn, ông khẳng định rằng người Do Thái mong muốn có quốc tịch Palestine có thể sinh sống tại Bờ Tây và mua đất tại đây.
Trả lời Đài Basma Radio của Palestine hôm 14/1, ông Ali Shaath tuyên bố cam kết tái thiết Dải Gaza và cơ sở hạ tầng của vùng lãnh thổ này, sau khi Hamas đẩy Gaza vào hai năm chiến tranh với Israel.
Ông nói: “Chúng tôi không nói về ‘tái thiết’ mà là xây dựng lại từ đầu, Chúng tôi sẽ lập các kế hoạch về nước sạch, khôi phục giếng nước, lọc nước và tái sử dụng nước đã qua xử lý. Nước là chìa khóa của y tế, giáo dục và bệnh viện – tất cả đều đã bị phá hủy. Nếu tôi đưa máy ủi đến, đẩy đống đổ nát ra biển và tạo ra các hòn đảo mới, đất mới, tôi có thể vừa giành thêm đất cho Gaza, vừa dọn sạch phế tích. Việc này sẽ không mất quá 3 năm".
Ở giai đoạn đầu, ông Shaath cho biết ủy ban của mình sẽ tiếp quản việc điều hành vùng lãnh thổ hiện do Israel quản lý, trước khi dần tiếp nhận các khu vực đang nằm dưới sự kiểm soát của Hamas.
Khi nói về vai trò trong tương lai của các lực lượng dân quân chống Hamas, ông nhấn mạnh: “Các vấn đề an ninh và điều phối với các phe vũ trang không thuộc nhiệm vụ của ủy ban. Ủy ban không phải là một đội quân, mà là 15 chuyên gia Palestine về tái thiết, được hỗ trợ bởi đội ngũ nhân sự – trí tuệ nhiều hơn vũ khí”
Theo danh sách tên tuổi mà truyền thông khu vực thu thập được, các thành viên khác do ông Nickolay Mladenov – cựu đặc phái viên Liên Hợp Quốc về Trung Đông, người dự kiến đại diện cho “Hội đồng Hòa bình” tại thực địa – lựa chọn, bao gồm đại diện khu vực tư nhân và các tổ chức phi chính phủ.
Một quan chức Mỹ, yêu cầu giấu tên khi trao đổi với báo giới, cho biết các lời mời đã được gửi đi vào hôm 14/1 tới các thành viên tiềm năng của Hội đồng Hòa bình, những người được Tổng thống Donald Trump trực tiếp lựa chọn.
Các nguồn tin Ai Cập và Palestine cho biết cả Hamas lẫn phong trào Fatah đối địch, do Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas lãnh đạo, đều đã chấp thuận danh sách các thành viên của ủy ban kỹ trị.
Danh sách này cũng bao gồm ông Ayed Abu Ramadan, Chủ tịch Phòng Thương mại Gaza, và ông Omar Shamali, người từng làm việc cho Công ty Viễn thông Palestine (Paltel), theo các nguồn tin Palestine. Ngoài ra còn có ông Sami Nasman, một sĩ quan an ninh cấp cao đã nghỉ hưu của Chính quyền Palestine và là người chỉ trích Hamas lâu năm. Ông Nasman, thành viên phong trào Fatah của Tổng thống Abbas, có gốc gác từ Gaza nhưng đã sinh sống tại Bờ Tây từ năm 2007.
Thanh Bình (PV TTXVN tại Trung Đông)