'Ám ảnh tháng Tư': Nén tâm hương bằng âm nhạc trong mùa Tiết Thanh minh

4 giờ trướcBài gốc

“Ám ảnh tháng Tư”: Nén tâm hương bằng âm nhạc trong mùa Tiết Thanh minh

Tháng Ba âm lịch, với Tiết Thanh minh, từ lâu đã trở thành một khoảng thời gian thiêng liêng trong tâm thức người Việt. Đây không chỉ là dịp để con cháu tảo mộ, dâng hương tưởng nhớ tổ tiên, mà còn là những giây phút mỗi người lắng lại, kết nối với cội nguồn và vun đắp tình cảm gia đình, dòng họ.

Trong không gian thấm đượm tinh thần tri ân và hoài niệm ấy, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung đã giới thiệu tác phẩm Ám ảnh tháng Tư, một sáng tác mang màu sắc tự sự sâu lắng, như một nén tâm hương được gửi gắm bằng âm thanh.

Thoạt nghe, Ám ảnh tháng Tư mang dáng dấp của một bản tình ca mùa hạ, với những hình ảnh quen thuộc như hoa loa kèn, hoa sưa hay những cơn mưa bất chợt.

Tuy nhiên, ẩn dưới lớp vỏ lãng mạn ấy lại là một cấu trúc nội dung vận hành như một khúc tưởng niệm. Trọng tâm cảm xúc của tác phẩm được gói gọn trong câu hát: “Anh tìm về nấm cỏ xanh tháng Tư”.

Chính chi tiết này đã mở ra chiều sâu ý nghĩa, biến bài hát từ một bản tình ca thành hành trình trở về ký ức, về với những mất mát và sự tri ân.

Để truyền tải được tinh thần vừa thực vừa hư, vừa gần gũi vừa mang tính hư linh ấy, Nguyễn Thành Trung đã tìm được những cộng sự đồng điệu. Trong đó, nhạc sĩ phối khí Thanh Tùng đóng vai trò quan trọng trong việc “phù phép” cho tác phẩm.

Là người nổi tiếng cầu toàn và khắt khe, Thanh Tùng đã nhận lời tham gia không chỉ vì yếu tố chuyên môn, mà còn bởi sự trân trọng dành cho cảm xúc chân thành mà tác giả gửi gắm.

Theo chia sẻ của Thanh Tùng, âm nhạc của Nguyễn Thành Trung mang một màu sắc riêng biệt: đa dạng, đôi khi trúc trắc về ca từ và nhịp điệu, tạo nên những thử thách không nhỏ cho người làm hòa âm.

Tuy nhiên, chính những “điểm khó” đó lại giữ được cảm xúc nguyên bản, không bị mài mòn hay vay mượn. Đó là thứ âm nhạc chân thật, không màu mè, và cũng chính điều này tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho những người đồng hành trong quá trình sáng tạo.

Một điểm nhấn quan trọng khác của Ám ảnh tháng Tư là sự góp mặt của nghệ sĩ oboe Hoàng Mạnh Lâm, người vừa giành giải Nhất cuộc thi Âm nhạc Mùa thu 2024. Sự xuất hiện của Mạnh Lâm đã mang đến một bước ngoặt về màu sắc âm nhạc cho tác phẩm.

Trong thế giới âm thanh, oboe là nhạc cụ có khả năng biểu đạt nỗi buồn một cách tinh tế và thanh cao. Với bài hát này, tiếng kèn không chỉ đóng vai trò hỗ trợ mà còn trở thành linh hồn của toàn bộ không gian hoài niệm.

Âm sắc mảnh, hơi nghẹn của oboe hòa quyện với những hình ảnh thị giác như hoa sưa trắng, hoa loa kèn và “nấm cỏ xanh”, tạo nên một tổng thể giàu tính biểu tượng.

Bên cạnh đó, sự lựa chọn giọng ca Bùi Yên Hà cũng là một quyết định đáng chú ý. Thay vì tiếp tục hợp tác với những nghệ sĩ đã quen thuộc với âm nhạc của mình, Nguyễn Thành Trung và Thanh Tùng đã đặt niềm tin vào một gương mặt mới. Đây là một thử nghiệm mang tính mạo hiểm nhưng cũng đầy tự tin.

Bùi Yên Hà sở hữu chất giọng đẹp, tròn trịa và giàu sự tươi mới. Cách thể hiện của cô không đi theo hướng kịch tính hay phô diễn kỹ thuật, mà thiên về sự tự nhiên, nhẹ nhàng, bám sát ngữ điệu tiếng Việt.

Giọng hát ấy giống như lời tâm tình của một người con trở về quê hương trong ngày Thanh minh, đứng trước phần mộ tổ tiên và lặng lẽ đối thoại với ký ức. Chính sự tiết chế này đã giúp bài hát giữ được vẻ chân thành và chiều sâu cảm xúc.

Về mặt cấu trúc, Ám ảnh tháng Tư được xây dựng theo dạng vòng, với hình ảnh hoa loa kèn xuất hiện ở cả phần mở đầu và kết thúc. Sự lặp lại này không đơn thuần là thủ pháp nghệ thuật, mà còn tạo nên tính thống nhất cho toàn bộ tác phẩm.

Ở đoạn kết, hoa loa kèn không còn chỉ là dấu hiệu của mùa, mà đã trở thành biểu tượng của sự thanh khiết và nỗi tiếc thương lặng lẽ.

Dưới góc nhìn rộng hơn, tháng Tư trong tác phẩm không còn là một mốc thời gian cụ thể, mà trở thành một không gian tâm lý.

Bùi Yên Hà sở hữu chất giọng đẹp, tròn trịa và giàu sự tươi mới

Ở đó, thiên nhiên vẫn vận hành theo chu kỳ vĩnh hằng, còn đời người lại hữu hạn và mong manh. Chính sự đối lập này đã tạo nên cảm giác ám ảnh, một nỗi buồn không ồn ào, nhưng dai dẳng và sâu sắc.

Với tất cả những yếu tố đó, Ám ảnh tháng Tư vượt ra khỏi khuôn khổ của một sản phẩm âm nhạc giải trí thông thường. Tác phẩm mang dáng dấp của một suy tư về ký ức, về sự mất mát và lòng tri ân.

Đồng thời, tác phẩm cũng góp phần gợi nhắc và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, đặc biệt trong dịp tháng Ba âm lịch là thời điểm con người hướng về cội nguồn.

MINH HÀ

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/nghe-thuat/am-anh-thang-tu-nen-tam-huong-bang-am-nhac-trong-mua-tiet-thanh-minh-220484.html