Ấn Độ công bố 'bộ sưu tập di sản đức Phật' sau hơn một thế kỷ lưu lạc ở nước ngoài

18 giờ trướcBài gốc

Những viên bảo thạch cổ linh thiêng gắn liền với đức Phật đã chính thức được công bố tại Ấn Độ vào ngày thứ Bảy (03/01/2026), lần đầu tiên kể từ khi chúng bị đưa ra khỏi đất nước này trong thời kỳ thuộc địa.

Bộ bảo thạch Piprahwa gồm hơn 300 viên đá quý và đồ trang sức được cho là đã được an táng cùng xá lợi của đức Phật tại một bảo tháp ở miền Bắc Ấn Độ, đã được trưng bày trang trọng trong một triển lãm tổ chức tại New Delhi.

Ấn Độ đã thu hồi thành công một bộ xá lợi gắn liền với Phật giáo thời kỳ đầu, hơn một thế kỷ sau khi chúng bị đưa ra khỏi đất nước trong thời kỳ thuộc địa. Indian Press Information Bureau (PIB)/AFP

Trong thông cáo báo chí, Bộ Văn hóa Ấn Độ cho biết: “Sự kiện lịch sử này đánh dấu việc đoàn tụ các bảo thạch xá lợi Piprahwa của đức Phật, được hồi hương sau 127 năm”.

Theo Bộ Văn hóa, đây là lần đầu tiên các bảo thạch này được trưng bày công khai kể từ khi các cuộc khai quật của người Anh vào năm 1898 phát hiện ra chúng, và sau đó bị phân tán khắp thế giới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, người trực tiếp khai mạc triển lãm, nhấn mạnh đây là “một ngày vô cùng đặc biệt đối với những ai say mê lịch sử, văn hóa và các lý tưởng của đức Phật”.

Đức Phật, bậc đã từ bỏ mọi của cải vật chất để lựa chọn và truyền giảng con đường sống không chấp thủ, là người sáng lập một tôn giáo hiện nay có hơn 500 triệu tín đồ trên toàn thế giới. Ngài sinh ra tại vùng đất nay thuộc Nepal và đã dành phần lớn cuộc đời mình hoằng hóa tại miền Bắc Ấn Độ.

Di sản chung của nhân loại

Các bảo thạch, được cho là có niên đại vào khoảng năm 200 trước Công nguyên, được phát hiện năm 1898 bởi kỹ sư người Anh William Claxton Peppe tại Piprahwa, thuộc bang Uttar Pradesh.

1. Khu vực triển lãm bộ sưu tập đá quý di vật Đức Phật tại New Delhi. Ảnh: Cục Thông tin Báo chí Ấn Độ

Giới chức Ấn Độ cho biết, một dòng minh văn khắc trên một trong những hộp đựng được khai quật cùng kho báu đã xác nhận rằng bên trong, bao gồm cả các mảnh xương, chính là xá lợi của đức Phật.

Phần lớn các hiện vật sau đó được bàn giao cho chính quyền thuộc địa, trong đó một số được lưu giữ tại Bảo tàng Ấn Độ ở Kolkata, còn Peppe giữ lại một kho trang sức quý giá.

Đến tháng 5/2025, Chris Peppe, chắt của William Claxton Peppe, đã đưa số bảo thạch này ra rao bán. Chúng được niêm yết đấu giá bởi Sotheby’s tại Hong Kong với mức khởi điểm 1,2 triệu USD; các chuyên gia cho rằng giá bán thực tế có thể cao gấp mười lần con số đó.

Tuy nhiên, phiên đấu giá đã bị hủy bỏ sau khi Bộ Văn hóa Ấn Độ ban hành lệnh pháp lý, khẳng định số bảo thạch này là “di sản tôn giáo và văn hóa không thể chuyển nhượng của Ấn Độ và cộng đồng Phật giáo toàn cầu”.

Bộ sưu tập đá quý Piprahwa của đức Phật. Ảnh: Sotheby's

Sau đó, các bảo thạch đã được mua lại bởi Tập đoàn Godrej Industries Group của Ấn Độ, phối hợp cùng chính phủ nước này. Giá trị thương vụ không được công bố.

Phát biểu khi đó, Phó Chủ tịch Godrej Industries Group, ông Pirojsha Godrej, nhấn mạnh: “Bảo thạch Piprahwa không chỉ là những hiện vật khảo cổ. Chúng là những biểu tượng vượt thời gian của hòa bình, lòng từ bi và di sản chung của nhân loại”.

Chris Peppe cũng cho biết gia đình ông rất hoan hỷ khi “những viên bảo thạch này sẽ được công chúng chiêm bái”.

Bộ trưởng Văn hóa Ấn Độ Gajendra Singh Shekhawat thực hiện nghi lễ vào tháng 7 nhằm đánh dấu việc hồi hương các xá lợi Piprahwa, hiện đang được trưng bày công khai tại một triển lãm ở New Delhi. Indian Press Information Bureau (PIB)/AFP

Triển lãm tại New Delhi lần này quy tụ các bảo thạch vừa được hồi hương, cùng với những hiện vật khác đang lưu giữ tại Kolkata và các xá lợi thu được từ các đợt khai quật sau này vào thập niên 1970.

Trước đó, Thủ tướng Modi, người theo đường lối dân tộc Hindu, từng cho mượn một phần bộ sưu tập Piprahwa để trưng bày ngắn hạn tại những khu vực có đông phật tử, trong đó có vùng Kalmykia của Nga và Vương quốc Bhutan láng giềng.

Bộ Văn hóa Ấn Độ cho biết, việc hồi hương bộ bảo thạch này nằm trong “sứ mệnh rộng lớn hơn của Thủ tướng Modi nhằm thu hồi và tôn vinh di sản văn hóa - tâm linh cổ xưa của Bharat (Ấn Độ) từ khắp nơi trên thế giới”.

Theo: france24.com / Chuyển ngữ và biên tập: Thường Nguyên

Nguồn link: france24.com/en/live-news/20260103-india-unveils-buddha-gems-after-century-abroad

Nguồn Tạp chí Phật học : https://tapchinghiencuuphathoc.vn/an-do-cong-bo-bo-suu-tap-di-san-duc-phat-sau-hon-mot-the-ky-luu-lac-o-nuoc-ngoai.html