Ấn Độ - Israel hướng tới 'giai đoạn mới': Công nghệ cao và quốc phòng làm trụ cột

3 giờ trướcBài gốc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Israel Benjamin Netanyahu. Ảnh: Indianexpress

Theo Đại sứ Ấn Độ tại Israel J.P. Singh, ngay khi ông Modi “đặt chân lên đất Israel”, quan hệ hai nước sẽ bước sang một chương mới, cả về biểu tượng lẫn thực chất. Lần gần nhất ông Modi thăm Israel là tháng 7/2017, khi hai bên nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược. Đầu năm 2018, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã có chuyến thăm đáp lễ tới New Delhi.

Trong chuyến đi lần này, ông Modi dự kiến phát biểu trước Quốc hội Israel (Knesset) – lần đầu tiên một thủ tướng Ấn Độ thực hiện điều này - đồng thời hội đàm với Thủ tướng Netanyahu và Tổng thống Israel Isaac Herzog. Ông cũng sẽ tới thăm Yad Vashem (Đài tưởng niệm các nạn nhân của thảm họa Holocaust) và tham dự các sự kiện liên quan đến đổi mới sáng tạo và hợp tác công nghệ cao.
Giải thích về khái niệm “giai đoạn mới”, Đại sứ Singh cho biết Ấn Độ và Israel sẽ vừa mở rộng, vừa làm sâu sắc hợp tác.

“Mở rộng” ở đây đồng nghĩa với việc vượt ra khỏi một số lĩnh vực truyền thống để xây dựng khuôn khổ hợp tác toàn diện hơn, bao gồm tài chính, thương mại và hệ thống thanh toán xuyên biên giới. Hai bên đang cân nhắc tăng cường hợp tác về hạ tầng chuyển tiền và cơ chế thanh toán quốc tế.

Trong khi đó, “làm sâu sắc” là tăng cường liên kết giữa hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của hai nước, thúc đẩy hợp tác giữa các startup, chuyển giao công nghệ và khai thác thế mạnh bổ sung lẫn nhau.

“Bầu trời là giới hạn”, ông Singh khẳng định, dù chưa tiết lộ chi tiết các thỏa thuận sẽ được ký kết.

Các lĩnh vực được dự báo nằm trong chương trình nghị sự bao gồm khoa học - công nghệ, nông nghiệp, nghiên cứu và phát triển (R&D), các trung tâm xuất sắc, văn hóa và đặc biệt là quốc phòng.
Một chủ đề xuyên suốt chuyến thăm là sự kết hợp giữa quy mô thị trường Ấn Độ và năng lực đổi mới của Israel. Trọng tâm hợp tác gồm trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh mạng, công nghệ lượng tử và các công nghệ mới nổi mang tính chiến lược.

Trong những năm gần đây, nền tảng kinh tế cho sự hợp tác này ngày càng vững chắc. Ấn Độ đã trở thành một trong những đối tác thương mại quan trọng nhất của Israel tại châu Á, với kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt gần 4 tỷ USD.

Các quan chức hai bên cho rằng hệ sinh thái công nghệ của Ấn Độ – mạnh về triển khai ở quy mô lớn - có thể bổ trợ hiệu quả cho thế mạnh đổi mới sáng tạo của Israel, quốc gia được mệnh danh là “quốc gia khởi nghiệp”.

Song song với hợp tác công nghệ dân sự, quốc phòng tiếp tục là trụ cột then chốt trong quan hệ song phương. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), trong giai đoạn 2020-2024, Ấn Độ chiếm tới 34% tổng doanh số xuất khẩu quốc phòng của Israel. Số liệu từ Cục Hợp tác Quốc phòng Quốc tế (SIBAT) thuộc Bộ Quốc phòng Israel cho thấy tổng giá trị vũ khí Israel bán cho Ấn Độ trong giai đoạn này đạt khoảng 20,5 tỷ USD.

Lãnh đạo SIBAT, Chuẩn tướng Yair Kulas, cho biết Ấn Độ được xác định là quốc gia trọng điểm. Trong bối cảnh xung đột khu vực, truyền thông quốc tế từng đưa tin về việc tàu chở thiết bị quốc phòng sản xuất tại Ấn Độ cập cảng Israel.

Một ví dụ tiêu biểu của hợp tác song phương là việc tập đoàn Ấn Độ Adani sản xuất máy bay không người lái Drishti 10 Starliner dựa trên nền tảng Hermes 900 của Elbit Systems (Israel).

Ông Kulas cho biết kim ngạch xuất khẩu quốc phòng của Israel sang Ấn Độ tăng mạnh vào năm 2017 sau thương vụ bán hệ thống phòng không Barak, đạt khoảng 3,4 tỷ USD. Dù sau đó có giai đoạn sụt giảm do chính sách “Make in India” và “Tự lực” của New Delhi - yêu cầu tỷ lệ sản xuất nội địa từ 50-60% – xu hướng hiện nay đang phục hồi. Năm 2024, doanh số đạt khoảng 1,1 tỷ USD và năm 2025 ước vượt 1,5 tỷ USD.

Chính sách “Make in India” buộc các tập đoàn quốc phòng Israel phải thiết lập cơ sở sản xuất tại Ấn Độ, tương tự cách các tập đoàn quốc tế xây dựng nhà máy tại Mỹ hay châu Âu để tham gia đấu thầu.

Một nội dung trọng tâm trong chuyến thăm lần này là hợp tác phòng không, bao gồm phát triển chung trong lĩnh vực phòng thủ tên lửa đạn đạo và thậm chí cả hệ thống phòng thủ bằng laser. Hai bên được cho là sẽ thiết lập khuôn khổ bảo mật mới, mở rộng các hạng mục trước đây bị hạn chế, cho phép Ấn Độ tiếp cận các hệ thống phòng không tiên tiến.

Ngoài quốc phòng, hai nước dự kiến ký kết các biên bản ghi nhớ về AI, điện toán lượng tử, an ninh mạng, năng lượng tái tạo, y tế từ xa và cả hợp tác điện ảnh giữa Bollywood và ngành công nghiệp phim ảnh Israel.

Chính phủ Israel cũng đã thông qua kế hoạch trị giá 148 triệu shekel (khoảng 40 triệu USD) nhằm tăng cường hợp tác với Ấn Độ trên nhiều lĩnh vực, bao gồm mở thêm 10 trung tâm xuất sắc về nông nghiệp, nước và đổi mới sáng tạo tại Ấn Độ; thành lập trung tâm an ninh mạng phòng thủ chung; thúc đẩy hiệp định thương mại tự do; tăng số lượng thực tập sinh Ấn Độ tại Israel.

Giới chức Israel nhận định việc nâng cấp quan hệ lên mức “quan hệ chiến lược đặc biệt” - cấp độ cao nhất trong phân loại ngoại giao của nước này, tương tự với Mỹ và Đức - sẽ giúp hai bên linh hoạt hơn trước các biến động địa chính trị, bao gồm nguy cơ bị áp đặt lệnh cấm vận vũ khí trong tương lai.

Đại sứ Israel tại Ấn Độ, Reuven Azar, gọi chuyến thăm là “bước nhảy vọt rất quan trọng”, không chỉ trong quốc phòng mà cả an ninh lương thực, nông nghiệp, nước, tài chính và hạ tầng. Israel cũng đang vận động các doanh nghiệp Ấn Độ tham gia các dự án hạ tầng lớn như tuyến metro Tel Aviv, đồng thời thúc đẩy mở thêm đường bay thẳng giữa hai nước.

Nếu các thỏa thuận được ký kết đúng như kỳ vọng, chuyến thăm của Thủ tướng Narendra Modi không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn đặt nền móng cho một chương mới sâu rộng và thực chất hơn trong quan hệ Ấn Độ - Israel trong thập niên tới.

Thanh Bình (PV TTXVN tại Israel)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/an-do-israel-huong-toi-giai-doan-moi-cong-nghe-cao-va-quoc-phong-lam-tru-cot-20260224191145623.htm