Tunguska là một trong những hệ thống phòng không tầm ngắn hiếm hoi trên thế giới tích hợp cả tên lửa và pháo trên cùng một nền tảng bánh xích. Thiết kế này cho phép hệ thống vừa đánh chặn mục tiêu từ xa bằng tên lửa, vừa phá hủy các mục tiêu lọt lưới ở cự ly gần bằng pháo tốc độ cao, tạo nên một "vùng hỏa lực liên tục" không có khoảng trống.
Hệ thống phòng không tầm ngắn di động 2K22 Tunguska do Nga sản xuất. (Nguồn: AR)
Thành phần tên lửa 9M311 có thể tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách từ 2,5 đến 10 km và độ cao khoảng 3,5 km, trong khi hai khẩu pháo 30 mm 2A38M đạt tốc độ bắn tổng cộng lên tới 5.000 viên/phút, đủ sức đối phó với UAV cỡ nhỏ hoặc mục tiêu bay thấp cơ động nhanh.
Không chỉ dừng ở hỏa lực, Tunguska còn được trang bị radar tìm kiếm 360 độ, radar bám bắt mục tiêu cùng hệ thống cảm biến quang điện tử, cho phép hoạt động hiệu quả ngay cả trong môi trường tác chiến điện tử bị gây nhiễu mạnh. Khung gầm bánh xích giúp hệ thống có thể di chuyển cùng đội hình xe tăng và bộ binh cơ giới, đảm bảo bảo vệ liên tục cho các đơn vị tiền tuyến trong cả tấn công lẫn phòng thủ.
Động thái mua sắm lần này diễn ra trong bối cảnh chiến sự hiện đại đang thay đổi nhanh chóng, khi máy bay không người lái (UAV), đạn bay lượn và tên lửa hành trình bay thấp trở thành mối đe dọa phổ biến. Đây cũng chính là "khe hở" mà các hệ thống phòng không tầm trung thường khó xử lý kịp thời, do thời gian phản ứng hạn chế và góc quan sát không tối ưu cho mục tiêu bay sát mặt đất.
Tunguska được đưa vào để lấp đầy khoảng trống đó, cung cấp khả năng phản ứng tức thời và mật độ hỏa lực cao trước các đòn tấn công bất ngờ, đặc biệt là các cuộc tập kích theo kiểu "bầy đàn" UAV.
Hiện nay, hệ thống phòng không của Ấn Độ được tổ chức theo mô hình nhiều tầng với hơn 700 tổ hợp tên lửa đất đối không các loại. Ở tầm trung, hệ thống Akash do Ấn Độ tự phát triển đảm nhiệm vai trò bảo vệ khu vực với tầm bắn 25–30 km. Lớp phòng không tầm ngắn và tầm thấp gồm các tổ hợp như Osa-AKM, Strela-1 và Strela-10, kết hợp với các hệ thống vác vai Igla và Starstreak để mở rộng vùng bảo vệ tới các đơn vị phân tán. Trong cấu trúc này, Tunguska giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi hoạt động ngay sát tuyến đầu, bảo vệ các đơn vị cơ động khỏi những mối đe dọa bay thấp lọt qua các lớp phòng thủ bên ngoài.
Theo giới phân tích, việc tăng cường Tunguska không chỉ nâng cao khả năng sống sót của lực lượng tiền tuyến mà còn làm phức tạp đáng kể các kế hoạch tấn công của đối phương. Khi lớp phòng không tầm gần được củng cố, các đòn tập kích bằng UAV hoặc tên lửa chính xác sẽ khó đạt hiệu quả như trước, buộc đối phương phải sử dụng nhiều tài nguyên hơn để xuyên thủng hệ thống phòng thủ.
Xuân Minh