Ngày 12/2/2026, Hội đồng mua sắm quốc phòng Ấn Độ (DAC), do Bộ trưởng Quốc phòng Rajnath Singh chủ trì, đã phê duyệt đề xuất mua 6 máy bay tuần tra hàng hải và săn ngầm P-8I Neptune của hãng Boeing cho Hải quân Ấn Độ.
Đề xuất này nằm trong gói mua sắm quốc phòng lớn trị giá khoảng 3,6 nghìn tỷ rupee, bao gồm cả việc mua 114 tiêm kích đa nhiệm Rafale và các hệ thống tên lửa chiến lược khác, nhằm tăng cường năng lực tác chiến tổng thể.
Quyết định phê duyệt của DAC là bước hành chính đầu tiên trong quá trình mua sắm quốc phòng lớn, và thương vụ hiện đang chuyển sang giai đoạn đàm phán tài chính, hợp đồng và phê duyệt cuối cùng của Ủy ban An ninh Nội các.
Đây là một phần trong mối quan hệ chiến lược an ninh giữa Ấn Độ và các đối tác cung cấp, trong đó có Mỹ, và phản ánh ưu tiên tăng cường năng lực hàng hải trong bối cảnh cạnh tranh khu vực.
P-8I Neptune, phiên bản dành cho Hải quân Ấn Độ của máy bay tuần tra hàng hải Boeing P-8 Poseidon, là một loại máy bay tuần tra và săn ngầm tầm xa đa nhiệm.
Máy bay được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ trinh sát biển, hỗ trợ săn ngầm, tác chiến chống tàu nổi, giám sát hàng hải và hỗ trợ tìm kiếm-cứu nạn trên diện rộng.
P-8I có cấu hình dựa trên thân máy bay dân dụng Boeing 737-800, nhưng được tích hợp các cảm biến, radar và hệ thống tác chiến điện tử chuyên dụng.
Máy bay này có sải cánh khoảng 35,4 m và thân dài 39,4 m với trần bay tối đa vào khoảng 12 500 m, cho phép nó bay lâu và thực hiện tuần tra lớn.
P-8I được trang bị hệ thống radar mảng pha điện tử quét thời gian thực, cảm biến điện-quang học, thiết bị phát hiện từ trường (magnetic anomaly detector) để dò tàu ngầm, cùng các hệ thống liên kết dữ liệu tác chiến.
Máy bay có thể đeo tới 11 giá cứng treo để mang tên lửa chống hạm, bom thông minh, ngư lôi hải quân nhẹ và các biện pháp săn ngầm, biến nó thành nền tảng tác chiến đa tác vụ trên biển.
Một đặc điểm quan trọng của P-8I là phạm vi hoạt động xa và thời gian bay dài, giúp Hải quân Ấn Độ giám sát rộng khắp Ấn Độ Dương - một khu vực chiến lược có khả năng tập trung tàu thuyền, tàu ngầm và hoạt động quân sự của nhiều quốc gia.
Với nhiệm vụ trinh sát liên tục, P-8I có thể bay 8.300 km trở lên trong một chuyến xuất kích và hoạt động nhiều giờ ở các khu vực xa bờ trước khi quay về căn cứ.
Đối với chiến lược của Hải quân Ấn Độ, việc bổ sung 6 chiếc P-8I tiếp theo sẽ giúp mở rộng khả năng tuần tra, phát hiện và phản ứng với các hoạt động tàu ngầm đối phương.
Đặc biệt, khi hoạt động săn ngầm, P-8I là công cụ quan trọng để theo dõi, xác định và tấn công tàu ngầm đối phương bằng ngư lôi hoặc vũ khí chuyên dụng khác, đồng thời phối hợp với các tàu chiến và máy bay không người lái (UAV) để tạo ra một mạng tác chiến tích hợp.
Quyết định phê duyệt lần này diễn ra trong bối cảnh Hải quân Ấn Độ đã vận hành khoảng 12 chiếc P-8I từ những năm 2010, và việc tiếp nhận thêm 6 chiếc mới sẽ nâng tổng số lên 18 chiếc, tạo ra một biên đội mạnh có thể phân bổ trên nhiều tuyến biển khác nhau.
Những máy bay hiện có đã từng được sử dụng trong các nhiệm vụ trinh sát, săn tàu ngầm và hỗ trợ các hoạt động chiến lược khác của Ấn Độ trong khu vực Ấn Độ Dương.
Chuyên gia phân tích chiến lược cho rằng động thái này không chỉ góp phần tăng cường năng lực quân sự quốc gia, mà còn là phản ứng trước sự tăng cường hiện diện trên biển của các lực lượng khác. Trong đó có lực lượng tàu ngầm và hải quân Trung Quốc hoạt động ngày càng thường xuyên hơn trong khu vực Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương.
Việc mở rộng đội P-8I giúp Ấn Độ có thể đánh giá tình hình, cảnh báo sớm và bảo vệ tuyến vận tải chiến lược, đồng thời tham gia các hoạt động liên minh đa quốc gia.
Việc phê duyệt này cũng phản ánh sự phối hợp giữa nhu cầu an ninh và lợi ích ngoại giao rộng hơn, khi phần mua sắm máy bay được thực hiện thông qua khuôn khổ thỏa thuận chính phủ-chính phủ với Mỹ, tạo điều kiện cho hợp tác kỹ thuật và hậu cần lâu dài.
Các máy bay P-8I dự kiến sẽ tiếp tục được chế tạo tại nhà máy Boeing và bàn giao theo từng đợt sau khi hợp đồng cuối cùng được ký kết, cũng như được Ủy ban An ninh Nội các phê duyệt
Quyết định phê duyệt mua 6 máy bay tuần tra hàng hải và săn ngầm P-8I Neptune là bước đi chiến lược nhằm tăng cường nhận thức và khả năng tác chiến trên Ấn Độ Dương rộng lớn, góp phần củng cố vị thế của Hải quân Ấn Độ trong giữ gìn an ninh hàng hải và đối phó những thách thức chiến lược hiện nay.
Việt Hùng