An Giang: Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam - Nơi hội tụ lịch sử, văn hóa và tình người

2 giờ trướcBài gốc

Ông Lê Văn Phước, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, Trưởng Ban tổ chức lễ hội, phát biểu

Lễ hội còn có sự tham dự của ông Nguyễn Tiến Hải, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội đơn vị An Giang; ông Hồ Văn Mừng, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; ông Nguyễn Thanh Nhàn, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; bà Trần Thị Thanh Hương, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh An Giang; ông Lê Văn Phước, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội; lãnh đạo tỉnh An Giang qua các thời kỳ cùng hơn 1.500 người dân địa phương, du khách và khách hành hương. Lễ hội diễn ra từ ngày 22 đến 27/4 Âm lịch.

Niềm tự hào của vùng đất An Giang

Ông Lê Văn Phước, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, Trưởng Ban tổ chức lễ hội khẳng định, việc Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam được UNESCO ghi danh là niềm vinh dự và tự hào lớn lao của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân An Giang. Đây không chỉ là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với một loại hình di sản độc đáo mà còn là trách nhiệm lớn lao trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Ông nhấn mạnh, An Giang sẽ chủ động hơn nữa trong việc gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị lễ hội; tăng cường giao lưu, kết nối di sản với các địa phương trong cả nước nhằm quảng bá hình ảnh con người, văn hóa An Giang đến bạn bè quốc tế. Mục tiêu là xây dựng Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc sắc mang tầm quốc gia và quốc tế.

Năm 2026 cũng mang nhiều ý nghĩa đặc biệt khi đây là năm thứ hai liên tiếp lễ hội mang danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, đồng thời là năm đầu tiên tỉnh An Giang tổ chức lễ hội sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đánh dấu một năm thực hiện Chương trình hành động quốc gia về bảo vệ và phát huy giá trị di sản.

Trải qua hàng trăm năm hình thành và phát triển, Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam đã trở thành điểm tựa tâm linh quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân An Giang nói riêng, cư dân Nam Bộ nói . Trong tâm thức người dân, Bà Chúa Xứ là vị thần che chở, phù hộ cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt và cuộc sống bình yên.

Không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng sâu sắc, lễ hội còn chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của vùng đất phương Nam. Từ thời khẩn hoang mở cõi, cư dân Việt, Khmer, Chăm, Hoa đã cùng cộng cư, cùng tạo dựng nên những nét văn hóa độc đáo, trong đó tín ngưỡng thờ Bà Chúa Xứ là một biểu tượng tiêu biểu của tinh thần đoàn kết, hòa hợp văn hóa.

Chính cộng đồng là chủ thể sáng tạo, bảo tồn và trao truyền di sản. Qua nhiều thế hệ, những nghi thức cổ truyền vẫn được lưu giữ gần như nguyên vẹn, tạo nên sức sống bền bỉ và sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống văn hóa tâm linh của người dân.

Chủ đề “Linh khí Núi Sam” của lễ hội năm nay mang nhiều ý nghĩa sâu sắc. “Linh khí” không chỉ là sự thiêng liêng huyền bí trong đời sống tâm linh mà còn là khí thiêng của vùng đất biên cương Tây Nam Tổ quốc, nơi hội tụ lịch sử, văn hóa và tình người. Bởi thế, hành hương về Núi Sam không chỉ là tìm đến một điểm tựa tâm linh mà còn là cuộc trở về với cội nguồn lịch sử, với truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc.

Trong những ngày diễn ra lễ hội, vùng đất biên thùy An Giang rực rỡ sắc màu với chuỗi nghi thức truyền thống được gìn giữ nghiêm ngặt như lễ may áo Bà, lễ khai hội, lễ phục hiện rước tượng Bà từ đỉnh Núi Sam về miếu thờ, lễ tắm Bà thiêng liêng diễn ra lúc nửa đêm, lễ thỉnh sắc thần Thoại Ngọc Hầu, lễ Túc yết, Xây chầu, Chánh tế và Hồi sắc. Mỗi nghi lễ đều mang trong mình những giá trị lịch sử, nhân văn và tâm linh sâu sắc. Đó là sự tưởng nhớ các bậc tiền nhân có công khai phá vùng đất An Giang, là lời cầu nguyện cho cuộc sống bình yên, no ấm và hạnh phúc.

Điểm nhấn nổi bật là 3 đêm biểu diễn văn nghệ liên tục với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ đến từ TP. Hồ Chí Minh, tổ chức 26 gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP và các mặt hàng đặc trưng của tỉnh, kết hợp không gian ẩm thực phong phú phục vụ du khách.

Trong dòng người hành hương về Núi Sam năm nay có bà Nguyễn Thị Hoa, 60 tuổi, ngụ phường Rạch Giá. Bà chia sẻ, nhiều năm qua, tôi vẫn giữ thói quen về viếng Bà mỗi dịp lễ hội. Tôi xem đây là một nét đẹp tâm linh của người miền Tây. Mỗi năm một lần, tôi đến trả lễ và cầu mong sức khỏe, bình an cho gia đình. Đến đây, lòng mình thấy nhẹ nhàng và thanh thản hơn. Có lẽ đó cũng là cảm xúc chung của hàng triệu người khi tìm về Miếu Bà Chúa Xứ. Trong nhịp sống hiện đại đầy bộn bề, nơi đây vẫn là chốn để con người gửi gắm niềm tin, tìm lại sự an yên trong tâm hồn và hướng đến những giá trị chân - thiện - mỹ. Chính sự giao hòa giữa tín ngưỡng dân gian với đời sống cộng đồng đã làm nên sức hấp dẫn đặc biệt của Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam đối với người dân An Giang nói riêng, vùng Tây Nam Bộ và của cả nước nói chung.

Di sản sống trong dòng chảy phát triển

Việc UNESCO ghi danh Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại tháng 12/2024 đã mở ra cơ hội mới cho du lịch An Giang phát triển bền vững. Song, danh hiệu ấy không chỉ là niềm tự hào mà còn đặt ra trách nhiệm lớn lao. Bảo tồn di sản không phải là giữ nguyên những giá trị trong trạng thái bất động, mà là làm cho di sản tiếp tục sống trong đời sống cộng đồng, thích ứng với thời đại nhưng vẫn giữ được cốt cách truyền thống.

Lãnh đạo Trung ương, địa phương và người dân, du khách dự khai mạc Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ

Lãnh đạo tỉnh An Giang khẳng định sẽ tiếp tục thực hiện tốt các cam kết trong Chương trình hành động quốc gia về bảo tồn và phát huy giá trị di sản; tổ chức lễ hội đúng nghi thức truyền thống, xây dựng môi trường văn minh trong hoạt động tín ngưỡng, đồng thời phát huy các giá trị văn hóa phục vụ phát triển du lịch bền vững. Bằng cách ấy, Núi Sam không chỉ là nơi hội tụ của tín ngưỡng mà còn là điểm đến của văn hóa, lịch sử và du lịch, góp phần tạo dựng thương hiệu riêng cho An Giang trên bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới.

Trải qua bao biến thiên của lịch sử, Núi Sam vẫn đứng đó như một chứng nhân của vùng đất phương Nam, lưu giữ hồn cốt văn hóa và niềm tin của bao thế hệ. “Linh khí Núi Sam” không chỉ hiện hữu trong tiếng trống khai hội, trong khói hương nghi ngút hay trong những lời khấn nguyện thành tâm của khách hành hương, mà còn nằm trong tinh thần uống nước nhớ nguồn, trong sự cố kết cộng đồng và trong khát vọng về cuộc sống bình yên, hạnh phúc của con người.

Và có lẽ, chính từ những giá trị nhân văn sâu sắc ấy mà sức sống của Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam vẫn trường tồn cùng thời gian, trở thành một biểu tượng văn hóa đặc sắc của Nam Bộ, một di sản sống của nhân loại và là niềm tự hào của quê hương An Giang.

Giữa không gian linh thiêng của miền biên viễn Tây Nam, Núi Sam vẫn tỏa sáng như một vùng đất hội tụ linh khí trời đất, nơi kết nối quá khứ với hiện tại, con người với cội nguồn, niềm tin với khát vọng tương lai. Và dòng người hành hương về với Bà Chúa Xứ mỗi năm vẫn tiếp tục nối dài như một minh chứng cho sức sống bất tận của một di sản văn hóa đã trở thành một phần máu thịt trong đời sống tinh thần của người Việt.

Trương Anh Sáng

Nguồn VHPT : https://vanhoavaphattrien.vn/le-hoi-via-ba-chua-xu-nui-sam-linh-khi-nui-sam-noi-hoi-tu-lich-su-van-hoa-va-tinh-nguoi-an-giang-a33556.html