An ninh cơ sở - Trụ cột giữ vững ổn định xã hội trong tinh thần Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

2 giờ trướcBài gốc

An ninh cơ sở trong tư duy chính trị mới của Đại hội XIV

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác lập tầm nhìn và định hướng phát triển đất nước trong giai đoạn mới, với yêu cầu xuyên suốt là phát triển nhanh và bền vững trên nền tảng chính trị - xã hội ổn định, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, kỷ cương, kỷ luật được tăng cường và năng lực thực thi được nâng cao. Trong tinh thần đó, vấn đề an ninh không chỉ được đặt ra ở bình diện chiến lược vĩ mô, mà phải được bảo đảm chắc ngay từ "mạch nền" của xã hội - từ cơ sở, từ sớm, từ xa; coi an ninh cơ sở là điều kiện bảo đảm trực tiếp cho ổn định xã hội và hiệu lực quản trị quốc gia.

Một trong những điểm đổi mới có ý nghĩa chiến lược trong tư duy bảo đảm an ninh của Văn kiện Đại hội XIV là sự chuyển dịch rõ nét từ cách tiếp cận thiên về xử lý sự vụ sang quản trị an ninh xã hội mang tính chủ động, phòng ngừa và hệ thống. An ninh không còn được hiểu đơn thuần là phản ứng trước các hành vi vi phạm hay các tình huống mất trật tự đã xảy ra, mà là quá trình quản trị rủi ro, nhận diện sớm nguy cơ, kiểm soát các yếu tố bất ổn và hóa giải mâu thuẫn ngay từ địa bàn cơ sở.

Lực lượng Công an xã thường xuyên tuần tra, bảo đảm an ninh, trật tự địa bàn

Thực tiễn cho thấy, phần lớn các vụ việc phức tạp về an ninh, trật tự nếu không được kiểm soát kịp thời từ cơ sở đều có xu hướng tích tụ, lan rộng, chuyển hóa thành "điểm nóng", gây tác động tiêu cực đến ổn định chính trị - xã hội, làm suy giảm niềm tin xã hội và ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường phát triển. Chính vì vậy, Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu giữ vững an ninh ngay từ cơ sở như một "điểm tựa ổn định", phản ánh nhận thức ngày càng đầy đủ về mối quan hệ hữu cơ giữa an ninh - phát triển - niềm tin xã hội.

Công an xã chính quy - hạt nhân của an ninh cơ sở

Trong tổng thể tư duy mới về an ninh cơ sở, chủ trương bố trí Công an xã chính quy tiếp tục được khẳng định là một quyết sách đúng đắn, có tầm nhìn chiến lược và giá trị bền vững. Việc đưa lực lượng Công an chính quy về xã đã tạo ra bước chuyển căn bản trong bảo đảm an ninh, trật tự ở địa bàn cơ sở, từ chất lượng nắm tình hình, khả năng phòng ngừa đến hiệu quả xử lý các vụ việc ngay từ khi mới phát sinh.

Trong tinh thần Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, vai trò của Công an xã không còn được nhìn nhận thuần túy như lực lượng "giữ trật tự", mà là hạt nhân nòng cốt của quản trị an ninh xã hội ở cơ sở. Công an xã ngày càng tham gia sâu hơn vào công tác quản lý dân cư, quản lý địa bàn, phòng ngừa tội phạm từ sớm, từ xa; chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể trong giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp, khiếu kiện ngay tại cộng đồng dân cư, góp phần không để "việc nhỏ tích tụ thành việc lớn", không để hình thành các điểm nóng phức tạp.

Cùng với việc khẳng định vai trò, Đại hội XIV của Đảng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng toàn diện đối với lực lượng Công an xã chính quy, từ bản lĩnh chính trị, năng lực nghiệp vụ, kỹ năng xã hội đến khả năng ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu quản trị an ninh trong bối cảnh xã hội biến động nhanh, đa chiều và ngày càng phức tạp.

Từ tinh thần Đại hội XIV nhìn vào thực tiễn hiện nay, an ninh cơ sở không thể dừng ở trạng thái "giữ yên", mà phải chuyển mạnh sang tác nghiệp phòng ngừa chủ động, lấy quản trị địa bàn làm trung tâm và lấy hiệu quả ngăn chặn nguy cơ "từ manh nha" làm thước đo. Ở tuyến xã, phường - nơi gần dân nhất - nghiệp vụ nền tảng trước hết là nắm chắc địa bàn, nắm chắc đối tượng, nắm chắc di biến động dân cư, kịp thời nhận diện các nhóm nguy cơ như mâu thuẫn xã hội kéo dài, tranh chấp đất đai, khiếu kiện đông người, tệ nạn biến tướng, tín dụng đen, tội phạm công nghệ cao, để tham mưu cho cấp ủy, chính quyền cơ sở biện pháp hóa giải ngay từ đầu.

Công an xã Đông Thạnh, TPHCM ra quân cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Tác nghiệp an ninh cơ sở vì vậy phải được "điều khiển" bằng thông tin: chuẩn hóa quy trình thu thập - phân loại - đánh giá - dự báo tình hình; tăng cường tuần tra kiểm soát, quản lý hành chính về trật tự xã hội; nâng cao chất lượng tiếp nhận, phân loại, xử lý tin báo, tố giác tội phạm, bảo đảm nhanh, đúng, không để tồn đọng kéo dài gây bức xúc trong Nhân dân.

Việc triển khai Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở tạo cơ sở pháp lý quan trọng để tổ chức lực lượng quần chúng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự thống nhất, bài bản hơn; đồng thời đặt ra yêu cầu đối với Công an xã trong hướng dẫn, phân công, kiểm tra, đôn đốc, bảo đảm phối hợp đúng chức năng, đúng thẩm quyền, phát huy thực chất thế trận an ninh Nhân dân ngay từ cơ sở.

An ninh cơ sở trước những thách thức phi truyền thống

Bên cạnh các nguy cơ an ninh truyền thống, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đặc biệt lưu ý đến các thách thức an ninh phi truyền thống đang nổi lên mạnh mẽ. Tội phạm công nghệ cao, lừa đảo trên không gian mạng, tin giả, thông tin xấu độc thường khởi phát từ những cá nhân, nhóm nhỏ trong cộng đồng dân cư nhưng có thể lan truyền nhanh, gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện và ngăn chặn kịp thời.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu nghiệp vụ đặt ra không chỉ là tuyên truyền, cảnh báo, mà là phát hiện sớm - bóc gỡ nhanh - ngăn lan truyền, gắn bảo đảm an ninh mạng với giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ngay từ địa bàn cơ sở.

Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo định hướng của Đại hội XIV, cấp cơ sở trở thành tuyến đầu trong quản trị xã hội và bảo đảm an ninh, trật tự. Khi giảm tầng nấc trung gian, yêu cầu đặt ra đối với năng lực quản trị ở cơ sở càng cao. Mọi vấn đề về an ninh, trật tự nếu không được xử lý kịp thời ngay từ xã, phường sẽ nhanh chóng vượt quá khả năng kiểm soát, làm gia tăng chi phí xã hội và áp lực quản lý.

Công an xã chính quy là lá chắn bảo đảm an ninh, trật tự từ cơ sở

Trong bối cảnh đó, Công an xã chính quy giữ vai trò đặc biệt quan trọng, vừa là lực lượng trực tiếp bảo đảm an ninh, trật tự, vừa là cầu nối giữa chính quyền với Nhân dân trong nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tham mưu giải pháp phù hợp, góp phần làm cho chính quyền thực sự gần dân, sát dân và vì dân.

Như vậy, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã đặt an ninh cơ sở vào đúng vị trí chiến lược trong tổng thể tư duy phát triển và quản trị quốc gia. An ninh cơ sở không chỉ là nền móng của ổn định xã hội, mà còn là điều kiện bảo đảm cho phát triển bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống và củng cố niềm tin của Nhân dân. Giữ vững an ninh từ cơ sở, từ sớm, từ xa chính là giữ vững nền tảng ổn định cho đất nước trong giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ hiện nay.

PGS.TS ĐỒNG ĐẠI LỘC

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/tin-chinh/an-ninh-co-so-tru-cot-giu-vung-on-dinh-xa-hoi-trong-tinh-than-van-kien-dai-hoi-xiv-cua-dang_188466.html