Chính phủ Anh vừa thông báo sẽ chính thức bãi bỏ thuế carbon đối với hoạt động sản xuất điện từ tháng 4/2028. Đây là một phần trong nỗ lực nhằm kiềm chế đà tăng của giá điện đối với các hộ gia đình và doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường năng lượng có nhiều biến động.
Anh đang đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo nhằm giảm phát thải trong lĩnh vực điện vào năm 2030.
Giải tỏa áp lực chi phí năng lượng
Quyết định này được đưa ra khi giá năng lượng trong nước được dự báo sẽ tăng mạnh từ tháng 7/2026. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá năng lượng bán buôn leo thang do tác động của các xung đột tại khu vực Trung Đông, cùng với chu kỳ điều chỉnh giá trần điện mới của cơ quan quản lý.
Sắc thuế bị bãi bỏ có tên là Cơ chế hỗ trợ Carbon (CPS), vốn được áp dụng từ tháng 4/2013. Mục tiêu ban đầu của CPS là tăng chi phí sản xuất điện từ nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt là than đá, để thúc đẩy các mục tiêu khí hậu. Tuy nhiên, trong ngân sách năm 2025, chính phủ quyết định giữ mức thuế này ở mức 18 bảng Anh (tương đương khoảng 24 USD) cho mỗi tấn CO2 cho đến khi chính thức bãi bỏ vào năm 2028.
Sứ mệnh của thuế carbon đã hoàn thành
Thứ trưởng Tài chính Anh Dan Tomlinson cho biết thuế CPS đã hoàn thành vai trò lịch sử của mình và không còn phù hợp với bối cảnh hiện nay. Ông nhấn mạnh rằng điện than gần như đã bị loại bỏ hoàn toàn khỏi hệ thống điện quốc gia, với nhà máy nhiệt điện than cuối cùng của Anh đã đóng cửa vào năm 2024.
Bên cạnh đó, chương trình “Clean Power 2030” đang giúp hệ thống điện của Anh dần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Do đó, việc duy trì CPS không còn cần thiết để thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng. Hiện nay, các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch vẫn phải nộp thuế CPS bổ sung bên cạnh chi phí theo Hệ thống mua bán phát thải quốc gia (ETS).
Tác động đến thị trường và người tiêu dùng
Theo phân tích từ các chuyên gia tại Bernstein, thuế CPS hiện làm tăng khoảng 7 bảng Anh cho mỗi megawatt giờ (MWh) điện bán buôn. Việc bãi bỏ sắc thuế này được dự báo sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân. Cụ thể:
Tiết kiệm chi phí: Mỗi hộ gia đình tại Anh có thể tiết kiệm trung bình khoảng 21 bảng Anh mỗi năm tiền điện.
Giảm giá bán buôn: Loại bỏ gánh nặng thuế giúp giảm chi phí đầu vào cho các đơn vị sản xuất, từ đó hạ nhiệt giá điện trên thị trường bán lẻ.
Tăng tính cạnh tranh: Các doanh nghiệp sản xuất sẽ giảm bớt được chi phí vận hành, đặc biệt là các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng.
Ông Pranav Menon, chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại Aurora Energy Research, nhận định việc bãi bỏ CPS là một bước đi tích cực và thực tế. Trong khi giá chứng chỉ carbon ETS vẫn đang giao dịch quanh mức 49 bảng Anh mỗi tấn, việc loại bỏ phần thuế bổ sung sẽ giúp cân bằng giữa mục tiêu môi trường và an sinh xã hội.
Tuệ Nhân