Diễn biến này diễn ra khi nhiều nước bày tỏ sẵn sàng tham gia bảo đảm tự do hàng hải khi mà tình trạng phong tỏa tuyến hải vận này tiếp tục gây ra những tác động sâu rộng tới thương mại và kinh tế toàn cầu.
Tàu thương mại neo đậu ngoài khơi bờ biển thành phố Dubai, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), khi hệ thống hàng hải bị gián đoạn tại eo biển Hormuz, ngày 2/3/2026. Ảnh: AA/TTXVN
Tại cuộc họp kéo dài 2 ngày ở London (Anh), nhóm lập kế hoạch tác chiến đã trình phương án cho sứ mệnh do Anh và Pháp dẫn dắt nhằm bảo vệ hoạt động hàng hải tại eo biển chiến lược Hormuz.
Trong tuyên bố chung ngày 23/4, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey và Bộ trưởng Các Lực lượng vũ trang và Cựu chiến binh Pháp Catherine Vautrin nêu rõ: “Chúng tôi tin tưởng có thể đạt tiến triển thực chất”.
Hai bộ trưởng cũng khẳng định việc tăng cường phối hợp đa quốc gia dựa trên mục tiêu chung và tạo điều kiện cho hành động tập thể hiệu quả có thể thúc đẩy mở lại eo biển Hormuz, qua đó giúp ổn định nền kinh tế toàn cầu.
Đức hiện đã tuyên bố sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực bảo đảm tự do hàng hải ở eo biển Hormuz phù hợp với luật pháp quốc tế.
Trong khi đó, Hàn Quốc cũng tăng cường tiếp xúc ngoại giao với Iran nhằm bảo đảm an toàn cho công dân và tàu thuyền tại eo biển này. Theo thông báo ngày 23/4 của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc, Đặc phái viên Hàn Quốc tại Iran Chung Byung Ha đã có cuộc gặp với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tại thủ đô Tehran và đề nghị phía Iran tiếp tục bảo đảm an toàn cho khoảng 40 công dân Hàn Quốc đang ở Iran, cùng 26 tàu và thủy thủ đoàn đang hoạt động tại eo biển Hormuz. Theo hãng thông tấn Yonhap, hiện có khoảng 173 thủy thủ Hàn Quốc đang bị mắc kẹt.
Về phần mình, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran sẵn sàng hợp tác để bảo đảm an toàn cho công dân Hàn Quốc ở Iran. Người đứng đầu ngành ngoại giao Iran nói rõ việc phong tỏa eo biển Hormuz là nhằm bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia, đồng thời cho rằng cần phải quy trách nhiệm về các hệ lụy phát sinh cho những bên đã có hành động gây sức ép.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% sản lượng dầu mỏ toàn cầu. Tình trạng gián đoạn kéo dài kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2 không chỉ làm gia tăng rủi ro an ninh mà còn gây áp lực lớn lên thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng quốc tế. Thời gian gần đây, căng thẳng tại eo biển tiếp tục gia tăng khi Iran tuyên bố sẽ chưa mở lại tuyến hàng hải này chừng nào còn bị Mỹ phong tỏa các cảng.
Theo thống kê, lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh. Từ ngày 19 – 22/4 chỉ có 18 tàu đi qua, tương đương mức trung bình chỉ 4,5 tàu/ngày. Giai đoạn trước đó từ 1/3 - 17/4 có khoảng 9 tàu/ngày, gấp đôi mức hiện tại. Trang thông tin hàng hải Lloyd's List cho biết, trước khi xung đột xảy ra, trung bình mỗi ngày có khoảng 120 lượt tàu qua lại. Như vậy, lưu lượng hiện đã giảm hơn 96% so với mức bình thường. Song song với đó, các vụ việc liên quan đến an ninh hàng hải cũng tăng lên. Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải của Vương quốc Anh (UKMTO) ghi nhận đã xảy ra hàng loạt vụ tấn công hoặc sự cố trong những ngày gần đây.
Liên quan đến việc rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz, Lầu Năm Góc vừa bác bỏ thông tin cho rằng việc rà phá toàn bộ thủy lôi tại eo biển Hormuz có thể mất tới 6 tháng. Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell nhấn mạnh các thông tin truyền thông trước đó là không chính xác và việc trích dẫn thông tin rò rỉ từ các cuộc họp kín dễ gây hiểu nhầm.
Trước đó, báo The Washington Post dẫn các nguồn tin cho biết, Lầu Năm Góc đã đưa ra ước tính phải mất 6 tháng mới rà phá được hết thủy lôi khi có cuộc họp kín với Ủy ban Quân vụ Hạ viện. Phía Mỹ cho rằng Iran có thể đã thả ít nhất 20 quả thủy lôi ở trong và xung quanh eo biển Hormuz, trong đó có một số quả được điều khiển từ xa bằng công nghệ GPS khiến việc phát hiện trở nên khó khăn hơn.
Trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từng đưa ra cảnh báo về khu vực “nguy hiểm” rộng khoảng 1.400 km2 có thể có thủy lôi.
Nguyễn Hà (TTXVN)