Anthropic có nguy cơ bị phong sát do va chạm Lầu Năm Góc

3 giờ trướcBài gốc

Đang có căng thẳng giữa quan điểm của Lầu Năm Góc và Anthropic

Mối quan hệ hợp tác chiến lược trị giá 200 triệu USD, vốn được kỳ vọng sẽ mang lại lợi thế công nghệ vượt trội cho quân đội Mỹ, nay đang bị đặt dưới kính hiển vi và xem xét lại một cách nghiêm ngặt. Nguyên nhân sâu xa nằm ở sự bất đồng quan điểm cốt lõi về giới hạn của AI: trong khi Anthropic muốn thiết lập những hàng rào đạo đức để ngăn chặn việc sử dụng công nghệ cho vũ khí tự động hay giám sát hàng loạt, thì Lầu Năm Góc lại kiên quyết yêu cầu quyền sử dụng không giới hạn cho mọi mục đích hợp pháp. Sự cứng rắn từ cả hai phía đang đẩy startup trị giá 380 tỉ USD này đứng trước nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng quốc phòng quan trọng nhất thế giới.

Sự xung đột giữa nguyên tắc an toàn và nhu cầu tác chiến

Mặc dù mới chỉ được thành lập cách đây 5 năm bởi các cựu nhân sự của OpenAI, Anthropic đã nhanh chóng khẳng định vị thế độc tôn khi trở thành công ty AI duy nhất tính đến tháng 2 vừa qua triển khai được các mô hình của mình trên các mạng lưới mật của Bộ Quốc phòng. Hợp đồng trị giá 200 triệu USD trao cho họ cơ hội cung cấp các mô hình tùy chỉnh cho các khách hàng an ninh quốc gia, một đặc quyền mà ít đối thủ nào có được.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán về các điều khoản sử dụng trong tương lai đã đi vào ngõ cụt. Tại một hội nghị thượng đỉnh ở Florida vào 17.2, Emil Michael, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng phụ trách nghiên cứu và kỹ thuật, đã công khai bày tỏ sự không hài lòng trước những yêu cầu của Anthropic.

Theo ông Michael, việc một công ty từ chối đáp ứng nhu cầu sử dụng hợp pháp của quân đội là một vấn đề lớn. Lầu Năm Góc lo ngại rằng nếu họ bắt đầu tích hợp và phụ thuộc vào các mô hình của Anthropic, họ có thể rơi vào tình thế bị động trong các tình huống khẩn cấp khi các điều khoản hạn chế của công ty ngăn cản việc triển khai công nghệ. Trong khi đó, Anthropic vẫn kiên định với lập trường của mình, yêu cầu sự đảm bảo chắc chắn rằng các mô hình ngôn ngữ lớn của họ sẽ không bị biến thành công cụ cho vũ khí sát thương tự động hoặc để do thám người dân Mỹ trên diện rộng. Đây là một nỗ lực nhằm giữ vững triết lý phát triển "AI an toàn và hữu ích" mà công ty đã theo đuổi từ ngày đầu thành lập.

Áp lực chính trị và nguy cơ bị "phong sát" trên sân nhà

Cuộc tranh chấp này diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa Anthropic và chính quyền Tổng thống Trump đang ngày càng trở nên cơm không lành, canh không ngọt. David Sacks, nhà đầu tư mạo hiểm hiện đang giữ vai trò "ông trùm" AI và tiền điện tử của chính quyền, đã từng công khai chỉ trích Anthropic và cáo buộc công ty này ủng hộ tư tưởng "AI thức tỉnh" (woke AI) do các quan điểm khắt khe về quy định an toàn.

Dù người phát ngôn của Anthropic khẳng định họ vẫn đang tiến hành các cuộc đối thoại thiện chí và hiệu quả với Lầu Năm Góc, nhưng sức ép từ các đối thủ cạnh tranh là không hề nhỏ. OpenAI, Google và xAI... đã tỏ ra linh hoạt hơn nhiều khi đồng ý cho phép quân đội sử dụng mô hình của họ cho mọi mục đích hợp pháp trong các hệ thống không ở mức bảo mật cao.

Hệ quả của sự bất đồng này có thể sẽ rất nghiêm trọng đối với Anthropic. Nếu không tìm được tiếng nói chung, Bộ Quốc phòng có thể cân nhắc dán nhãn công ty là một "rủi ro chuỗi cung ứng". Đây là một đòn trừng phạt nặng nề, thường chỉ dành cho các đối thủ nước ngoài, buộc các nhà cung cấp và nhà thầu khác của quân đội phải chứng nhận rằng họ không sử dụng sản phẩm của Anthropic. Điều này đồng nghĩa với một lệnh cấm vận không chính thức ngay tại thị trường nội địa, có thể gây tổn hại lớn đến uy tín và doanh thu của công ty vừa huy động thành công 30 tỉ USD này.

Trong một kỷ nguyên mà trí tuệ nhân tạo được xem là vũ khí chiến lược định đoạt sức mạnh của một quốc gia, sự chần chừ hay từ chối hợp tác từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu dễ dàng bị các chính trị gia xem là hành động cản trở lợi ích quốc phòng. Việc Bộ Quốc phòng Mỹ vung tay hàng trăm triệu USD cho các startup AI không chỉ đơn thuần là mua sắm phần mềm, mà là nỗ lực thâu tóm những công nghệ tiên phong nhất nhằm duy trì ưu thế quân sự tuyệt đối trước các đối thủ trên trường quốc tế.

Đứng trước ngã ba đường này, ban lãnh đạo của Anthropic đang phải đánh cược bằng chính tương lai tài chính của mình. Việc bị tước đi cơ hội tiếp cận nguồn ngân sách khổng lồ từ các cơ quan chính quyền chắc chắn sẽ là một đòn giáng mạnh vào tham vọng mở rộng thị phần của hãng, nhất là khi các đối thủ sừng sỏ khác đã sẵn sàng nhượng bộ.

Thế nhưng, ở một góc nhìn khác, sự kiên định bảo vệ các nguyên tắc an toàn nghiêm ngặt lại có thể trở thành lợi thế độc nhất giúp Anthropic ghi điểm tuyệt đối trong mắt các khách hàng doanh nghiệp dân sự, những tổ chức luôn đặt tính bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư lên vị trí ưu tiên hàng đầu. Lựa chọn cuối cùng của Anthropic trong các vòng đàm phán tới đây sẽ không chỉ định đoạt số phận của riêng doanh nghiệp này, mà còn tạo ra một tiền lệ lịch sử, định hình lại cách thức mà các siêu cường công nghệ thế hệ mới thỏa hiệp với hệ thống quyền lực nhà nước.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/anthropic-co-nguy-co-bi-phong-sat-do-va-cham-lau-nam-goc-246425.html