Ảo ảnh sắc đẹp và những vết thương tâm lý vì AI

10 giờ trướcBài gốc

AI tạo ra những ảo ảnh về sắc đẹp đối với nhiều người trẻ

Ngành công nghiệp nuôi dưỡng sự bất an về ngoại hình

Bản chất của “looksmaxxing” là một cuộc chạy đua không có điểm dừng. Nhà trị liệu tâm lý Thomas Midgley cho rằng trong trào lưu này, việc bạn đẹp đến đâu ở hiện tại không quan trọng, bởi mục tiêu luôn là phải tiếp tục “nâng cấp” bản thân.

Chuyên gia Ellen Atlanta nhận định ngành công nghiệp làm đẹp vận hành dựa trên chính cơ chế đó. Nó liên tục khiến con người chú ý đến từng chi tiết nhỏ trên cơ thể và tin rằng những điểm ấy cần phải sửa đổi. Từ vùng da dưới cánh tay, chiếc cằm cho tới đôi tai, mọi thứ đều có thể trở thành “khuyết điểm” cần can thiệp. Và ngay sau đó, sẽ có một ngành công nghiệp sẵn sàng bán giải pháp.

Vấn đề là cảm giác thỏa mãn hiếm khi xuất hiện. Một nỗi bất an vừa được xử lý sẽ nhanh chóng bị thay thế bằng một nỗi bất an khác, khiến vòng lặp này gần như không có hồi kết.

Đáng lo hơn, những hình mẫu do AI tạo ra đang dần bước ra khỏi màn hình và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống thật. Bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ Nora Nugent cho rằng đây là một “con dốc trơn trượt”, khi ranh giới giữa ngoại hình thật và hình ảnh do AI dựng lên ngày càng bị xóa nhòa.

Theo bà, ngày càng nhiều khách hàng mang ảnh AI đến phòng khám để yêu cầu phẫu thuật theo đúng khuôn mặt đó. Nugent kể về một trường hợp muốn đặt túi độn ở cằm, má và hàm chỉ vì phần mềm AI cho rằng họ cần làm vậy để đẹp hơn.

“Nếu làm hết những thứ đó, khuôn mặt sẽ trở nên cứng và phóng đại quá mức,” bà nói. “Luôn có một ranh giới giữa việc cải thiện ngoại hình và biến gương mặt thành thứ thiếu tự nhiên.”

Áp lực ngoại hình và sự mệt mỏi của người trẻ

Nhiều nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên đăng ảnh tự sướng và quá tập trung vào ngoại hình có xu hướng kém hài lòng với cơ thể, dễ lo âu và thiếu tự tin hơn so với những người sử dụng mạng xã hội theo cách thụ động hơn.

Tiến sĩ Helena Lewis-Smith cho biết dù các nghiên cứu về “looksmaxxing” vẫn còn ở giai đoạn đầu, giới chuyên môn gần như chắc chắn trào lưu này sẽ làm gia tăng áp lực ngoại hình, đặc biệt với thanh thiếu niên.

Điều khiến các chuyên gia lo ngại là phần lớn người tham gia các diễn đàn này còn rất trẻ, trong khi cơ thể và tâm lý của họ vẫn đang phát triển. Họ dễ bị tác động bởi những đánh giá ngoại hình và dễ hình thành cảm giác thiếu giá trị bản thân.

Lewis-Smith cũng cho rằng ngay cả những lời khen trên các diễn đàn “looksmaxxing” cũng không hẳn tích cực. Chúng khiến người trẻ ngày càng đặt nặng ngoại hình và xem diện mạo như thước đo giá trị cá nhân.

Vì vậy, lời khuyên của nhiều chuyên gia là nên giảm sự tập trung vào vẻ ngoài, thay vào đó nhìn nhận con người qua tính cách, năng lực hay cách họ đối xử với người khác.

Thomas Midgley cho rằng khi trưởng thành hơn, nhiều người sẽ dần nhận ra họ không muốn chỉ được nhớ đến vì ngoại hình. Theo quan sát của ông, rất hiếm người trên 30 tuổi còn dành quá nhiều thời gian tìm kiếm lời khuyên “looksmaxxing”.

Dù vậy, Midgley vẫn lo ngại về việc thiếu các biện pháp bảo vệ thanh thiếu niên trước làn sóng nội dung độc hại trên internet. Ông cảnh báo rằng một khi ai đó đánh mất giá trị bản thân, quá trình hồi phục tâm lý có thể kéo dài nhiều năm.

Nếu như 30 năm trước, con người thường chỉ so sánh mình với vài người nổi bật trong môi trường xung quanh hoặc với các ngôi sao điện ảnh, thì ngày nay mạng xã hội đã tạo ra một “kho dữ liệu” khổng lồ gồm hàng tỷ khuôn mặt qua chỉnh sửa và bộ lọc. Trớ trêu ở chỗ, trong thời đại mà ai cũng cố tiến gần đến cùng một chuẩn sắc đẹp, điều giúp một người giữ được sự tỉnh táo đôi khi lại là chấp nhận sự bình thường của chính mình.

Midgley cho biết ông từng làm việc với cả những người luôn được khen đẹp lẫn những người bị chê ngoại hình suốt nhiều năm. Theo ông, vẻ ngoài quá nổi bật đôi khi cũng tạo ra áp lực không kém.

Ngược lại, một diện mạo bình thường có thể giúp con người chú ý nhiều hơn đến những giá trị khác như sự hài hước, lòng tốt hay khả năng kết nối với người khác. Và khi nhận ra điều đó, có lẽ việc cần làm nhất là xóa bỏ những ứng dụng liên tục khiến chúng ta cảm thấy mình chưa đủ đẹp.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/ao-anh-sac-dep-va-nhung-vet-thuong-tam-ly-vi-ai-251468.html