Mới đây, Apple đã công bố bước đi quan trọng nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực AI (trí tuệ nhân tạo) thông qua thỏa thuận sử dụng mô hình Gemini của Google để vận hành các tính năng cho iPhone và cải tiến trợ lý giọng nói Siri.
Google Gemini hiện đã vận hành phần lớn các tính năng Galaxy AI của Samsung, nhưng việc hợp tác với Siri mở ra một thị trường khổng lồ nhờ hệ sinh thái hơn 2 tỉ thiết bị Apple đang hoạt động, gồm cả iPhone, iPad và máy Mac.
“Sau quá trình đánh giá kỹ lưỡng, Apple xác định công nghệ AI của Google mang lại nền tảng mạnh mẽ nhất cho Apple Foundation Models”, Google cho biết, đồng thời nói thêm rằng các mô hình của hãng cũng sẽ cung cấp sức mạnh cho những tính năng Apple Intelligence khác trong tương lai.
Apple Foundation Models là tên gọi chung cho hệ thống các mô hình AI nền tảng do Apple phát triển, đóng vai trò là lớp trí tuệ cốt lõi phía sau các tính năng Apple Intelligence trên iPhone, iPad và Mac.
Thỏa thuận sẽ được cấu trúc dưới dạng hợp đồng điện toán đám mây, qua đó Apple có thể phải trả cho Google vài tỉ USD theo thời gian, một nguồn thạo tin nói với tờ FT.
Thương vụ này là đòn giáng mạnh vào OpenAI, công ty đã tích hợp ChatGPT vào các tính năng Apple Intelligence từ năm 2024 với hy vọng tiếp cận hàng triệu người dùng các thiết bị Apple.
Tuy nhiên, Apple cho biết thỏa thuận với Google không ảnh hưởng đến việc tích hợp ChatGPT hiện có.
“Tôi cho rằng việc tích hợp ChatGPT sẽ dần lụi tàn… Xét đến lợi thế kinh tế theo quy mô, việc Apple duy trì hai mô hình lớn sẽ không hợp lý”, chuyên gia phân tích Gene Munster của hãng Deepwater Asset Management nhận định, đồng thời ước tính hợp đồng về Gemini giữa Google và Apple có thể trị giá 5 tỉ USD.
Với hệ sinh thái hơn 2 tỉ thiết bị đang hoạt động, Apple giữ vai trò quan trọng có thể quyết định Google hay OpenAI sẽ thống trị ngành AI - Ảnh: FT
Tham vọng với thiết bị AI của OpenAI khiến Apple lo ngại
Gene Munster cho rằng tham vọng của OpenAI trong việc phát triển các sản phẩm AI có khả năng cạnh tranh trực tiếp với iPhone có thể đã khiến Apple lo ngại. Điều này góp phần thúc đẩy Apple lựa chọn hợp tác với Google thay vì gắn bó sâu hơn với OpenAI.
“Ở đây có yếu tố mang tính chiến lược: Khi Jony Ive, cựu nhà thiết kế hàng đầu của Apple, gia nhập OpenAI để phát triển thiết bị phần cứng AI vào tháng 5.2025, điều đó đã làm thay đổi cách Apple nhìn nhận mối quan hệ với công ty này”, ông nhận định.
Thỏa thuận với Google là minh chứng cho cách tiếp cận thận trọng của Apple với chi tiêu AI, bất chấp cam kết từ Giám đốc điều hành Tim Cook hồi tháng 10.2025 rằng tập đoàn sẽ tăng đáng kể khoản đầu tư vào công nghệ này.
Apple đã duy trì đầu tư vào hạ tầng vật lý ở mức khoảng 3% doanh thu trong suốt 5 năm qua. Ngược lại, kể từ khi ChatGPT của OpenAI ra mắt hồi tháng 11.2022, Google, Microsoft, Amazon và Meta Platforms đã cam kết chi hàng trăm tỉ USD cho các trung tâm dữ liệu AI mới.
Chi tiêu của Apple cho tài sản cố định, nhà máy và thiết bị trong năm tài chính 2025 là 12,7 tỉ USD, so với khoảng 90 tỉ USD mà Google dự kiến sẽ chi trong cùng kỳ.
Việc Apple đặt cược vào Gemini gợi nhớ đến một thỏa thuận được ký kết hai thập kỷ trước. Theo đó, công cụ tìm kiếm Google được thiết lập trở thành mặc định trên các thiết bị Apple để đổi lấy một phần doanh thu quảng cáo. Thỏa thuận đó đã mang lại cho Apple khoảng 20 tỉ USD mỗi năm.
Việc Apple chuyển sang dùng Gemini diễn ra sau khi Google thu hẹp khoảng cách về năng lực mô hình AI so với OpenAI. Ngoài ra, Apple cần một đối tác có thành tích đã được kiểm chứng trong các dự án doanh nghiệp quy mô lớn, theo FT.
OpenAI từ chối bình luận. Tuy nhiên, một nguồn tin thân cận với OpenAI cho biết công ty đã “chủ động quyết định không trở thành nhà cung cấp mô hình tùy chỉnh cho Apple” vào mùa thu năm ngoái, thay vào đó tập trung xây dựng thiết bị AI của riêng mình nhằm vượt lên các hãng công nghệ lớn.
“Đó là sự hợp tác của hai ông lớn lâu đời (Apple và Google), điều đó rất hợp lý với họ”, nguồn tin này nói thêm.
Hệ quả tất yếu
Việc Apple chi tiêu ít cho AI đã khiến một số nhà đầu tư lo ngại gã khổng lồ công nghệ Mỹ có nguy cơ tụt lại phía sau. Các tính năng AI ban đầu của Apple gặp chậm trễ và trục trặc, dù quảng bá rầm rộ cho kế hoạch đại tu Siri.
Các nhà quan sát thị trường lại cảnh báo về nguy cơ hình thành bong bóng AI do đầu tư quá mức vào hạ tầng điện toán. Trong khi đó, cổ phiếu Apple đã tăng hơn 12% 12 tháng qua, nhờ thành công của dòng iPhone 17 và rủi ro thuế quan do Mỹ áp đặt giảm bớt.
Apple cũng là trường hợp khá đặc biệt khi phần lớn hạ tầng đám mây được thuê từ bên thứ ba. Dù vậy, gã khổng lồ công nghệ Mỹ đang xây dựng hạ tầng Private Cloud Compute riêng để xử lý các truy vấn AI của người dùng một cách an toàn.
Trước đây, Apple từng phát triển các mô hình AI của riêng mình nhưng đã bỏ lỡ giai đoạn đầu của quá trình nghiên cứu chuyên sâu, mà các công ty như Google đầu tư trong nhiều năm.
Apple tập trung xây dựng các mô hình AI tương đối nhỏ, phục vụ những mục đích cụ thể hơn, chẳng hạn có thể chạy trực tiếp trên thiết bị và tóm tắt văn bản sau khi đọc.
Chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển của Apple đã duy trì ở mức khoảng 8% doanh thu ba năm qua. Tuy nhiên, Apple bị ảnh hưởng bởi sự chảy máu chất xám khi các chuyên gia AI hàng đầu bị đối thủ lôi kéo bằng mức đãi ngộ khổng lồ. Trong số này có Ruoming Pang (cựu trưởng nhóm mô hình nền tảng) cùng nhà nghiên cứu cấp cao Tom Gunter và Mark Lee, tất cả đều chuyển sang Meta Platforms.
Một cựu lãnh đạo Apple cho biết tập đoàn này “cần đáp ứng kỳ vọng của Phố Wall và khách hàng” về việc ứng dụng AI nhiều hơn. Ông nói thêm rằng thỏa thuận với Google là “hệ quả tất yếu từ quyết định của Apple không đầu tư lớn vào AI như các đối thủ”.
Sơn Vân