Việt Nam trước bài toán nhân lực trong kỷ nguyên AI
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tham dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Ấn Độ và gặp gỡ lãnh đạo nhiều tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu của hai nước để trao đổi về hợp tác công nghệ, đầu tư và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam kiên định định hướng phát triển dựa trên ổn định, hội nhập và đổi mới sáng tạo, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Tại diễn đàn, ông Kallol Mukherjee - Phó Chủ tịch Tập đoàn Aptech (Ấn Độ) nhận định rằng trong kỷ nguyên AI, năng lực cạnh tranh công nghệ của mỗi quốc gia sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng thích ứng của nguồn nhân lực trước tốc độ thay đổi nhanh của công nghệ.
Ông Kallol Mukherjee – Phó Chủ tịch Tập đoàn Aptech Ấn Độ phát biểu tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Ấn Độ 2026
Ông Kallol Mukherjee cho rằng Việt Nam đang đứng trước “cửa sổ cơ hội” lớn khi Chính phủ đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển AI, bán dẫn, an ninh mạng và kinh tế số. Trong bối cảnh đó, giáo dục công nghệ không thể chỉ chạy theo nhu cầu thị trường, mà cần đi trước để chuẩn bị nguồn nhân lực cho những lĩnh vực mới.
Định hướng này cũng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại diễn đàn khi đề nghị cộng đồng doanh nghiệp tăng cường đầu tư vào các lĩnh vực tương lai như AI, bán dẫn, năng lượng sạch, trung tâm dữ liệu, đồng thời đẩy mạnh đào tạo nhân lực chất lượng cao và chuyển giao tri thức.
Theo đó, các chương trình đào tạo của Aptech hiện cũng được mở rộng khỏi mô hình CNTT truyền thống, giúp học viên tiếp cận kiến thức và công nghệ theo chuẩn quốc tế về lập trình AI ứng dụng, Data và sắp tới là thiết kế vi mạch, điện toán lượng tử, fintech.
Giáo dục công nghệ phải đi trước thị trường
Hợp tác giáo dục công nghệ giữa Việt Nam và Ấn Độ có lịch sử từ những năm 1990, khi Internet mới bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam và nguồn nhân lực CNTT được đào tạo bài bản theo chuẩn quốc tế còn rất khan hiếm. Aptech là một trong những đơn vị tham gia hợp tác từ giai đoạn đó, và hiện vẫn duy trì hoạt động đào tạo tại Việt Nam.
Từ kinh nghiệm đó, đơn vị này cho rằng bài toán nhân lực hiện nay là tạo ra lực lượng lao động đủ khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Điều này đòi hỏi mô hình đào tạo phải thay đổi theo hướng thực chiến, cập nhật liên tục và gắn với nhu cầu doanh nghiệp thay vì nặng lý thuyết.
Ông Kallol Mukherjee lấy ví dụ với Chương trình Đào tạo Lập trình viên Quốc tế AI ứng dụng (ADSE-AI) vừa được Aptech đưa vào triển khai tại Việt Nam gần đây. Để hoàn thiện, đơn vị đã dành nhiều thời gian nghiên cứu xu hướng phát triển công nghệ, đồng thời phân tích nhu cầu tuyển dụng từ các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft hay Oracle. Từ quá trình đó, chương trình được xây dựng với 21 ngôn ngữ lập trình cùng 11 công nghệ và công cụ AI ứng dụng được doanh nghiệp sử dụng phổ biến hiện nay.
Buổi học ADSE-AI tại Aptech 29 Lê Thanh Nghị với 100% thời lượng thực hành ngay trên lớp
Việc đầu tư nghiên cứu kỹ nhu cầu tuyển dụng trước khi xây dựng chương trình đào tạo là yếu tố quan trọng để người học không bị lệch khỏi thực tế thị trường. Đây cũng là cách để sinh viên có cơ hội tiếp cận chuẩn đào tạo quốc tế và sớm thích nghi với môi trường làm việc trong lĩnh vực công nghệ đang thay đổi rất nhanh bởi AI.
Tại diễn đàn, đại diện đơn vị này cũng đề cập tới xu hướng mới của thị trường nhân lực công nghệ khi AI không còn thay thế một ngành nghề cụ thể, mà đang tái cấu trúc toàn bộ quy trình làm việc. Điều đó khiến ranh giới giữa các lĩnh vực ngày càng mờ đi: lập trình viên cần hiểu dữ liệu và AI, chuyên gia tài chính cần năng lực phân tích dữ liệu, trong khi ngành sáng tạo cũng chịu tác động mạnh bởi công nghệ XR, hoạt hình số và trí tuệ nhân tạo.
Box: Theo thông tin trên website chính thức của Aptech aptechvietnam.com.vn hiện nay hơn 70% doanh nghiệp ngành IT đã đưa AI vào hoạt động vận hành. Theo đó, các vị trí được ưu tiên tuyển dụng tập trung vào nhóm trực tiếp phát triển sản phẩm và xây dựng hạ tầng công nghệ. Hầu hết doanh nghiệp ngành này không chỉ cần nhân sự biết lập trình, mà còn yêu cầu khả năng tối ưu hệ thống, sẵn sàng mở rộng quy mô dài hạn và làm việc hiệu quả trong môi trường ứng dụng AI.