ASEAN đẩy nhanh thỏa thuận chia sẻ nhiên liệu

7 giờ trướcBài gốc

Trạm xăng dầu tại Philippines. Ảnh: Reuters

Thúc đẩy thỏa thuận an ninh dầu khí

Trong cuộc họp báo sau Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 32 (AEM-32) tại thành phố Taguig của Philippines cuối tuần qua, Thứ trưởng Bộ Thương mại Philippines Allan Gepty cho biết, các bộ trưởng kinh tế nhất trí đẩy nhanh việc hoàn thành Thỏa thuận an ninh dầu khí ASEAN (APSA) trước thềm hội nghị thượng đỉnh năm nay (dự kiến diễn ra trong tháng 5 tới).

Việc đẩy nhanh thỏa thuận diễn ra trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông leo thang khiến nguồn cung dầu mỏ gián đoạn, giá cả vọt tăng. Trong đó, ASEAN là khu vực rất dễ bị tổn thương vì phần lớn dầu thô và một phần đáng kể khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của khối được nhập khẩu từ khu vực Trung Đông. Điều này có thể ảnh hưởng đến thương mại, sản xuất và vận chuyển, tiềm ẩn rủi ro đối với sự ổn định kinh tế trên khắp các thành viên ASEAN. “Về cơ bản, tình hình hiện tại sẽ yêu cầu các quốc gia thành viên ASEAN đẩy nhanh tiến độ thỏa thuận APSA”, ông Allan Gepty phát biểu.

Inquirer cho biết, ASEAN hiện do Philippines giữ vai trò Chủ tịch năm 2026, sẽ đẩy nhanh việc thực thi cơ chế chia sẻ năng lượng, cho phép các quốc gia thành viên hỗ trợ nhu cầu dầu khí của nhau trong trường hợp gián đoạn nguồn cung. Với APSA, các thành viên ASEAN có thể cung cấp nguồn cung dầu mỏ cho các nước láng giềng đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt ít nhất 10% nhu cầu.

Một quốc gia thành viên có thể gửi thông báo khẩn cấp đến Ban Thư ký Hội đồng dầu mỏ ASEAN về tình trạng “thiếu hụt nghiêm trọng” nguồn cung dầu mỏ do tình huống khẩn cấp. Lượng thiếu hụt đó phải ít nhất 10% nhu cầu tiêu thụ nội địa như bình thường trong thời gian liên tục ít nhất 30 ngày. Trong thời kỳ thiếu hụt dầu mỏ và các trường hợp khẩn cấp ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực ASEAN, Thư ký phụ trách Hội đồng dầu khí ASEAN sẽ tạo điều kiện phối hợp với các cơ quan khu vực và quốc tế để quản lý nguồn cung năng lượng khẩn cấp.

Tuy nhiên, trước khi yêu cầu hỗ trợ từ các quốc gia ASEAN khác, quốc gia gặp khó khăn nguồn cung phải thực hiện các biện pháp ngắn hạn để sử dụng dầu mỏ hiệu quả, như hạn chế nhu cầu, chuyển đổi nhiên liệu bền vững, ổn định giá cả và chia sẻ thông tin. Khi đó, các quốc gia thành viên sẽ nỗ lực cung cấp dầu mỏ cho quốc gia gặp khó khăn với tổng lượng bằng 10% nhu cầu tiêu thụ nội địa bình thường. Các điều khoản và điều kiện bán dầu khí sẽ được các bên đàm phán “trên tinh thần hỗ trợ”. Đáng chú ý, việc chia sẻ theo cơ chế APSA được thực hiện trên “cơ sở tự nguyện” và thương mại vì xuất khẩu của các quốc gia này thường bị ràng buộc bởi những hợp đồng thương mại dài hạn.

Tăng cường đoàn kết, hợp tác

Ngoài APSA, các bộ trưởng kinh tế ASEAN nhấn mạnh sự phối hợp khu vực mạnh mẽ hơn, bao gồm dự trữ khẩn cấp và hợp tác với các đối tác, đối thoại ASEAN để đảm bảo nguồn cung năng lượng không bị gián đoạn, như Bản ghi nhớ tăng cường về lưới điện ASEAN (APG) và Đường ống dẫn khí xuyên ASEAN (TAGP). Cạnh đó, AEM-32 khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường tình đoàn kết và hợp tác ASEAN, gồm việc thúc đẩy thương mại và đầu tư nội vùng, tăng cường nỗ lực bảo đảm an ninh năng lượng và lương thực, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Bangkok Post trích dẫn phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan Sihasak Phuangketkeow, cơ chế APSA chưa từng được kích hoạt trong các cuộc khủng hoảng nhưng hiện được xem xét như một phần của kế hoạch dự phòng. Ông Sihasak đồng thời khẳng định, nguyên tắc đoàn kết khu vực vẫn rất quan trọng nếu xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung.

PCO thông tin, APSA ban đầu được ký kết tại Manila (Philippines) năm 1986, thiết lập khuôn khổ cho các quốc gia thành viên chia sẻ nguồn cung dầu khí. Năm 2009, một phiên bản mới được ký kết tại Cha-am, Thái Lan, trong đó đưa ra quy tắc “thiếu hụt nghiêm trọng 10%” và tập trung vào hỗ trợ tự nguyện, dựa trên thương mại. Đến tháng 10/2025, APSA được gia hạn tại Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN lần thứ 43 tại Kuala Lumpur (Malaysia), duy trì mạng lưới an toàn hoạt động đến năm 2026 và mở rộng hợp tác sang lĩnh vực khí đốt tự nhiên, xét đến sự phụ thuộc ngày càng tăng của khu vực Đông Nam Á.

KIM OANH

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/asean-day-nhanh-thoa-thuan-chia-se-nhien-lieu-3328335.html