ASEAN trở thành tâm điểm trong làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng

33 phút trướcBài gốc

ASEAN hiện là khối kinh tế lớn thứ năm thế giới - Ảnh sưu tầm

Doanh nghiệp Đông Nam Á tập trung vốn về "sân nhà"

Trong nhiều thập kỷ, xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) là bệ phóng tăng trưởng cho các nền kinh tế như Singapore, Malaysia, Thái Lan và gần đây là Việt Nam. Tuy nhiên, cục diện đang thay đổi. Thay vì hướng ngoại, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp đang tìm kiếm "mỏ vàng" ngay tại thị trường nội địa và khu vực.

Sự chuyển dịch này được củng cố bởi nền tảng vĩ mô vững chắc. Dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới (WB) minh chứng, bất chấp những cơn gió ngược toàn cầu, các nền kinh tế Indonesia, Việt Nam và Philippines vẫn kiên cường duy trì mức tăng trưởng hàng năm ít nhất 4% kể từ năm 2022.

Theo báo cáo chuyên sâu "Asean Intelligence 2026" (do The Business Times và Kantar thực hiện trên 538 lãnh đạo doanh nghiệp), bức tranh phân bổ dòng vốn đang nghiêng hẳn về châu Á: Có tới 63% trong tổng số 538 nhà lãnh đạo doanh nghiệp được phỏng vấn bày tỏ tin tưởng rằng những cơ hội kinh tế mạnh mẽ nhất trong ba năm tới sẽ nằm ngay tại khu vực ASEAN. Bên cạnh đó, 62% số người tham gia khảo sát đánh giá thị trường nội địa mang lại những triển vọng hấp dẫn nhất. Trung Quốc xếp ở vị trí thứ ba với tỷ lệ 48%.

Đánh giá về tầm vóc của khối, hai chuyên gia kinh tế Taimur Baig và Chua Han Teng tại Ngân hàng DBS nhận định ASEAN hiện là khối kinh tế lớn thứ năm thế giới và đang trên lộ trình vươn lên vị trí thứ tư vào năm 2030.

Báo cáo khảo sát chỉ ra rằng các doanh nghiệp tại Đông Nam Á dự kiến phân bổ tới 81% chi tiêu vốn vào khu vực nội Á trong ba năm tới, trong đó, 90% nhà lãnh đạo tập trung vào khối ASEAN, 77% ưu tiên thị trường trong nước và 64% dành cho Trung Quốc.

Ngược lại, giới kinh doanh tỏ ra thận trọng hơn với thị trường Mỹ và EU khi tỷ lệ cân nhắc đầu tư lần lượt chỉ ở mức 31% và 24%.

Trong danh mục đầu tư, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành ưu tiên hàng đầu với 48% lựa chọn, tiếp theo là mở rộng thị trường (44%), công nghệ thông tin và an ninh mạng (42%).

Hai chuyên gia của Ngân hàng DBS nhấn mạnh ASEAN đang trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái phần cứng AI. Theo hai chuyên gia, khu vực này sẽ tiếp tục hưởng lợi từ làn sóng đầu tư AI toàn cầu nhờ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mạnh mẽ vào các trung tâm dữ liệu, hệ thống nhà cung cấp sâu rộng và năng lực sản xuất chip ngày càng hoàn thiện.

Song song với làn sóng công nghệ là chiến lược định hình lại chuỗi sản xuất. Chuyên gia kinh tế Brian Lee (Maybank Securities) chỉ ra rằng, các doanh nghiệp đã từ bỏ mô hình sản xuất "vừa kịp lúc" (just-in-time) để chuyển sang chiến lược "phòng ngừa rủi ro" (just-in-case), biến sự bền bỉ của chuỗi cung ứng thành yếu tố sống còn.

Khoảng 80% đại diện doanh nghiệp cho biết họ có khả năng sẽ dịch chuyển thêm sản xuất hoặc nhà cung cấp vào ASEAN từ nay đến năm 2028. Các điểm đến được đánh giá cao nhất bao gồm: Việt Nam: 95%, tiếp đó là Indonesia với 92% và Philippines: 83%

Khi "chọn mặt gửi vàng", giới đầu tư đặt hạ tầng, sự thuận tiện kinh doanh, khả năng tiếp cận thị trường và tính phục hồi lên hàng đầu – thậm chí xếp trên cả các yếu tố truyền thống như chi phí, thuế quan hay nhân sự.

Xu hướng này đang được hiện thực hóa qua các "nước cờ" chiến lược của các ông lớn. Điển hình như Tập đoàn Berli Jucker (Thái Lan) đã chi 720 triệu USD thâu tóm MM Mega Market Việt Nam, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái bán lẻ - chuỗi cung ứng khép kín toàn Đông Nam Á. Tương tự, SPC Group (Hàn Quốc) chọn cơ sở tại Johor (Malaysia) làm bàn đạp cung ứng cho chuỗi Paris Baguette tại cả Malaysia và Singapore.

Nghịch lý cơ hội lớn nhưng niềm tin thấp

Dù phác họa một bức tranh vô cùng tiềm năng, ASEAN vẫn tồn tại những điểm nghẽn nội tại. Khảo sát của The Business Times phơi bày một nghịch lý: Hơn 40% người được hỏi tại Philippines và Singapore thừa nhận họ có mức độ tin tưởng thấp vào khu vực, dù đánh giá rất cao các cơ hội. Tâm lý này cũng xuất hiện ở lãnh đạo doanh nghiệp tại một số quốc gia khác như Indonesia và Malaysia.

Nguyên nhân bắt nguồn từ áp lực chi phí leo thang, cạnh tranh gay gắt và sự phân mảnh về cấu trúc của khối. Tại thị trường nội địa, Philippines ghi nhận khoảng cách lớn nhất giữa cơ hội và niềm tin do các quy định pháp lý địa phương còn cứng nhắc. Trong khi đó, các doanh nghiệp tại Indonesia lo ngại về sự biến động của tỷ giá hối đoái và tình trạng lạm phát gia tăng.

Ông Frederic DyBuncio - Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành tập đoàn đa ngành SM Investments Corporation (Philippines) - nhận định dù có những áp lực về chi phí, nhưng Philippines vẫn được hưởng lợi từ nền tảng tiêu dùng nội địa mạnh mẽ.

Theo ông, chi tiêu hộ gia đình chiếm khoảng 3/4 nền kinh tế, được hỗ trợ bởi nguồn kiều hối và lực lượng lao động trẻ. Do đó, tập đoàn này vẫn tiếp tục kế hoạch mở rộng mạng lưới bán lẻ và hoạt động ngân hàng để nắm bắt các cơ hội thị trường.

Dữ liệu từ Ban Thư ký ASEAN cho thấy đầu tư nội khối đã tăng từ 22 tỷ USD năm 2023 lên 31 tỷ USD vào năm 2024. Vốn đầu tư nội khối hiện chiếm 13,9% tổng vốn FDI vào ASEAN.

Bà Chen Huifen - biên tập viên của The Business Times - khẳng định mục tiêu của các nghiên cứu chuyên sâu này là vượt qua những nhận định bề nổi về tăng trưởng khu vực. Bà nhấn mạnh việc đầu tư vào các hệ thống thông tin đặc quyền giúp độc giả tiếp cận những sự thật từ cơ sở mà các quan sát viên bên ngoài có thể bỏ lỡ, từ đó hỗ trợ các nhà lãnh đạo biến những biến động thành cơ hội phát triển. Theo bà, trong bối cảnh xung đột Trung Đông vẫn phủ bóng đen lên kinh tế toàn cầu, các Hiệp định thương mại tự do nội khối và song phương (như với Trung Quốc) đang tạo ra một động lực vững chắc, giúp ASEAN duy trì đà phát triển.

Nam Sơn

Nguồn Kiểm Toán : https://baokiemtoan.vn/bai-viet/-asean-tro-thanh-tam-diem-trong-lan-song-dich-chuyen-chuoi-cung-ung