Avatar đối mặt cú sốc lớn nhất sau 17 năm: James Cameron bị kiện vì cáo buộc vi phạm bản quyền hình ảnh

2 giờ trướcBài gốc

Theo Variety, một trong những thương hiệu điện ảnh thành công nhất lịch sử Hollywood đang đối mặt với làn sóng tranh cãi lớn chưa từng có. Theo loạt tài liệu được nộp tại Tòa án Liên bang California, nữ diễn viên Q'orianka Kilcher đã chính thức khởi kiện đạo diễn James Cameron cùng Disney với cáo buộc sử dụng trái phép gương mặt của cô để tạo nên nhân vật Neytiri trong loạt phim Avatar.

Vụ kiện nhanh chóng gây chấn động truyền thông quốc tế bởi Neytiri không chỉ là nhân vật trung tâm của Avatar, mà còn là hình tượng biểu tượng của cả thương hiệu điện ảnh trị giá hàng tỷ USD. Trong phim, Neytiri do Zoe Saldanã thủ vai bằng công nghệ motion capture, đại diện cho tộc người Na'vi trên hành tinh Pandora.

Q'orianka Kilcher chính thức khởi kiện James Cameron và Disney vì cáo buộc sử dụng trái phép gương mặt của cô. (Ảnh: FBC News)

Theo đơn kiện, James Cameron đã nhìn thấy hình ảnh của Q'orianka Kilcher khi cô mới 14 tuổi trong chiến dịch quảng bá phim The New World của đạo diễn Terrence Malick. Thời điểm đó, Kilcher gây chú ý khi vào vai Pocahontas với gương mặt mang nét bản địa đặc trưng.

Phía nguyên đơn cho rằng Cameron đã "trích xuất" các đường nét khuôn mặt của nữ diễn viên trẻ để xây dựng thiết kế ban đầu cho Neytiri. Đơn kiện mô tả quá trình này bao gồm việc dựng phác thảo, tạo mô hình 3D, quét kỹ thuật số độ phân giải cao rồi chuyển cho các công ty kỹ xảo nhằm phát triển hình ảnh cuối cùng của nhân vật.

Điểm khiến vụ việc trở nên nghiêm trọng nằm ở việc đội ngũ pháp lý khẳng định đây không còn là "lấy cảm hứng nghệ thuật", mà là hành vi sử dụng trực tiếp dữ liệu nhận diện khuôn mặt mà chưa từng xin phép hay bồi thường cho người sở hữu.

Đơn kiện cáo buộc đội ngũ Avatar đã sử dụng dữ liệu khuôn mặt để dựng mô hình Neytiri mà chưa xin phép.

Đáng chú ý, tài liệu kiện còn dẫn lại một cuộc phỏng vấn của James Cameron được lan truyền cuối năm ngoái. Trong đoạn video này, đạo diễn Titanic đứng cạnh bản vẽ Neytiri và trực tiếp nhắc tên Q'orianka Kilcher như nguồn tham chiếu ban đầu. Ông nói: "Nguồn gốc thực sự của nhân vật là một bức ảnh trên LA Times của nữ diễn viên trẻ tên Q'orianka Kilcher. Đây chính là phần gương mặt dưới của cô ấy." Phát biểu này hiện được xem là một trong những chi tiết quan trọng nhất của vụ kiện.

Q'orianka Kilcher cho biết bản thân từng tin rằng Cameron chỉ xem cô như một "nguồn cảm hứng mơ hồ" cho tạo hình nhân vật. Nữ diễn viên kể rằng sau khi Avatar ra mắt năm 2009, cô từng gặp James Cameron tại một sự kiện từ thiện. Vài ngày sau, đạo diễn mời cô đến văn phòng và tặng một bức sketch Neytiri có chữ ký kèm dòng ghi chú: "Vẻ đẹp của em là nguồn cảm hứng ban đầu cho Neytiri."

Tuy nhiên, phải đến khi đoạn phỏng vấn cũ được lan truyền trên mạng xã hội vào năm 2025, Kilcher mới nhận ra mức độ sử dụng hình ảnh của mình sâu hơn rất nhiều so với cô từng nghĩ.

Q'orianka Kilcher cho biết cô từng tin mình chỉ là "nguồn cảm hứng mơ hồ" cho nhân vật. (Ảnh: Getty Images)

"Hàng triệu người đã mở lòng với Avatar vì họ tin vào thông điệp mà bộ phim mang lại, và tôi cũng là một trong số đó", nữ diễn viên chia sẻ trong thông cáo gửi truyền thông quốc tế. Cô cho rằng điều khiến mình tổn thương nhất là việc một thương hiệu luôn mang thông điệp bảo vệ người bản địa lại bị tố "khai thác âm thầm" hình ảnh của chính một cô gái bản địa ngoài đời thực.

Vụ kiện hiện yêu cầu bồi thường thiệt hại, chia lợi nhuận liên quan đến việc sử dụng hình ảnh và yêu cầu phía sản xuất công khai đính chính. Một số tài liệu còn nhắc tới các quy định mới liên quan đến deepfake và quyền kiểm soát dữ liệu sinh trắc học tại California, khiến vụ việc được nhìn nhận như một cột mốc pháp lý quan trọng trong thời đại AI và kỹ xảo số.

Vụ kiện hiện yêu cầu bồi thường thiệt hại và chia lợi nhuận liên quan đến việc sử dụng hình ảnh.

Trong nhiều năm qua, Avatar vẫn là đế chế điện ảnh gần như bất khả xâm phạm của James Cameron. Bộ phim đầu tiên ra mắt năm 2009 từng thu gần 3 tỷ USD toàn cầu và giữ vị trí phim ăn khách nhất lịch sử phòng vé suốt thời gian dài. Các phần tiếp theo tiếp tục giúp thương hiệu này trở thành một trong những franchise lớn nhất Hollywood.

Chính vì thế, vụ kiện lần này được đánh giá là cú va chạm pháp lý nhạy cảm nhất mà Avatar từng đối mặt. Nó không chỉ liên quan đến bản quyền hình ảnh cá nhân, mà còn chạm tới những tranh luận ngày càng nóng về AI, dữ liệu khuôn mặt và ranh giới giữa cảm hứng nghệ thuật với hành vi khai thác thương mại.

Đến hiện tại, phía James Cameron và Disney vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức về vụ việc. (Ảnh: Variety)

Hiện tại, phía James Cameron và Disney vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức. Tuy nhiên, vụ việc đã khiến cộng đồng điện ảnh quốc tế chia thành nhiều luồng ý kiến. Một bên cho rằng việc nghệ sĩ sử dụng người thật làm cảm hứng sáng tạo vốn là điều phổ biến trong ngành phim ảnh. Phía còn lại đặt câu hỏi: khi công nghệ số ngày càng có khả năng tái tạo con người gần như tuyệt đối, đâu là giới hạn hợp pháp của việc "lấy cảm hứng".

Ngọc Hân

Nguồn SaoStar : https://www.saostar.vn/dien-anh/avatar-doi-mat-cu-soc-james-cameron-bi-kien-vi-lay-hinh-anh-trai-phep-202605081729287867.html