Axios: Nỗ lực phút chót tìm lệnh ngừng bắn 45 ngày giữa Mỹ và Iran, tiến đến kết thúc cuộc chiến

3 giờ trướcBài gốc

Hãng Axios ngày 5-4 dẫn 4 nguồn thạo tin từ Mỹ, Israel và khu vực cho biết Mỹ, Iran và một nhóm các nhà trung gian khu vực đang thảo luận các điều khoản nhằm hướng tới một lệnh ngừng bắn 45 ngày, có thể dẫn tới kết thúc vĩnh viễn chiến sự.

Ban đầu, Tổng thống Mỹ Donald Trump ra tối hậu thư cho Iran về mở cửa eo biển Hormuz trước tối 6-4. Tuy nhiên, đến hôm 5-4, ông Trump đã quyết định lùi hạn chót đến tối 7-4.

Theo một số nguồn tin, liên quân Mỹ - Israel đã sẵn sàng kế hoạch tác chiến nhằm vào các cơ sở năng lượng của Iran, nhưng việc ông Trump lùi thời hạn cho thấy nỗ lực trao thêm cơ hội cuối cùng để vãn hồi hòa bình.

Các vệt đường bay của tên lửa đạn đạo Iran trên bầu trời TP Netanya (Israel) ngày 6-4. Ảnh: AFP

Theo Axios, giới trung gian hiện tập trung thảo luận với các bên về điều khoản cho một thỏa thuận gồm 2 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn đầu sẽ là lệnh ngừng bắn 45 ngày để tạo không gian đàm phán giải pháp chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn, và có thể được gia hạn nếu cần thiết. Giai đoạn thứ hai sẽ là một thỏa thuận chính thức nhằm kết thúc xung đột.

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là việc định đoạt số phận của hai "con bài mặc cả" chính từ phía Iran: việc mở cửa lại eo biển Hormuz và kho dự trữ uranium làm giàu ở cấp độ cao.

Các bên trung gian đánh giá rằng giải pháp triệt để cho vấn đề này chỉ có thể là kết quả của thỏa thuận cuối cùng. Tehran chắc chắn sẽ không từ bỏ hoàn toàn các lợi thế này chỉ để đổi lấy 45 ngày ngừng bắn.

Do đó, các nhà đàm phán đang nỗ lực xem liệu Iran có chấp nhận nhượng bộ một phần trong giai đoạn đầu hay không, đổi lại là những bảo đảm vững chắc từ chính quyền ông Trump rằng lệnh ngừng bắn sẽ không mang tính chất tạm thời.

Giới chức Iran đã nói rõ họ không muốn rơi vào tình cảnh tương tự Gaza hay Lebanon, nơi lệnh ngừng bắn chỉ tồn tại trên giấy trong khi Mỹ và Israel vẫn có thể tái diễn các cuộc tấn công.

Bên cạnh đó, các bên trung gian cũng đang thảo luận về các biện pháp củng cố lòng tin bổ sung mà Mỹ có thể thực hiện nhằm đáp ứng một số yêu cầu của Iran.

Theo một nguồn tin, mối lo ngại lớn nhất của các nhà đàm phán là đòn trả đũa của Iran đối với cuộc không kích của liên quân Mỹ - Israel có thể mang tính hủy diệt đối với các cơ sở lọc dầu và nguồn nước của các quốc gia Vùng Vịnh.

Giới trung gian đã truyền đạt thông điệp cứng rắn tới Tehran rằng không còn thời gian cho các chiến thuật câu giờ, đồng thời nhấn mạnh 48 giờ tới là cơ hội cuối cùng để cứu đất nước khỏi sự tàn phá.

Các bên liên quan chưa lên tiếng về thông tin trên.

Dù cơ hội đạt được một thỏa thuận một phần trong 48 giờ tới là rất mỏng manh, giới quan sát nhận định nỗ lực phút chót này là cơ hội duy nhất để ngăn chặn kịch bản leo thang chiến tranh nghiêm trọng. Nếu thất bại, khu vực có thể chứng kiến các cuộc không kích quy mô lớn nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, kéo theo đòn trả đũa khốc liệt của Tehran nhắm vào các cơ sở năng lượng và nguồn nước tại các quốc gia vùng Vịnh.

DƯƠNG KHANG

Nguồn PLO : https://plo.vn/axios-no-luc-phut-chot-tim-lenh-ngung-ban-45-ngay-giua-my-va-iran-tien-den-ket-thuc-cuoc-chien-post902814.html