Chia sẻ với phóng viên ngày 1/6 về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững, ông Nguyễn Quốc Toản - Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nhấn mạnh hiện nay có 3 nhóm vướng mắc lớn cần được tháo gỡ trong quá trình xây dựng Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi).
Trước hết, theo ông Toản, hệ thống pháp luật liên quan đến tài nguyên, môi trường biển hiện còn chồng chéo, với nhiều luật cùng tham gia điều chỉnh (như Luật Dầu khí, Luật Hàng hải…), dẫn đến tình trạng phân tán trong quản lý, thiếu sự thống nhất về không gian và đối tượng quản lý biển.
"Việc sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo lần này sẽ hướng tới mục tiêu thiết lập một khuôn khổ quản lý tổng hợp, thống nhất và hiệu quả hơn," ông nói.
Đáng chú ý, sau 10 năm triển khai, một số quy định của luật hiện hành đã bộc lộ hạn chế, đặc biệt trong phân bổ nguồn lực và khai thác tài nguyên biển. Các cơ chế về giao, cho thuê, sử dụng tài nguyên biển vẫn còn bất cập, chưa tạo được động lực mạnh cho phát triển kinh tế biển.
Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cũng thẳng thắn nhìn nhận công tác kiểm soát ô nhiễm môi trường biển và hải đảo vẫn còn thiếu các thiết chế đủ mạnh. Do đó, trong bối cảnh áp lực phát triển ngày càng lớn, yêu cầu đặt ra là phải hoàn thiện các công cụ quản lý, kiểm soát chặt chẽ hơn, đặc biệt là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.
Từ thực tiễn trên, ông Toản cho biết việc sửa đổi luật sẽ tập trung vào 4 nhóm nội dung lớn, bao gồm: Hoàn thiện thể chế, đưa các vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn vào luật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất; xây dựng cơ chế giao, cho thuê và đấu giá tài nguyên biển theo hướng công khai, minh bạch; tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường biển, đại dương; bổ sung các chính sách nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững.
Ông Toản cũng khẳng định dự thảo luật sẽ được công bố rộng rãi để các địa phương, doanh nghiệp và người dân tham gia góp ý, nhằm hoàn thiện với chất lượng cao nhất trước khi trình cấp có thẩm quyền. Quan trọng hơn, việc sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo không chỉ nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn hiện tại, mà còn tạo hành lang pháp lý vững chắc cho phát triển kinh tế biển theo hướng xanh, bền vững trong thời gian tới.
Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam Nguyễn Quốc Toản.
Liên quan đến câu hỏi làm thế nào để hài hòa giữa phát triển kinh tế biển và bảo vệ môi trường, Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam nhắc lại quan điểm xuyên suốt là không đánh đổi môi trường, hệ sinh thái biển để lấy tăng trưởng kinh tế. Dù vậy, theo ông Toản, phát triển kinh tế biển vẫn là yêu cầu tất yếu để khai thác hiệu quả tiềm năng, nguồn lực từ biển.
Trước bài toán lớn của ngành, của đất nước, ông Nguyễn Quốc Toản nêu quan điểm Việt Nam cần phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có việc hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý và tăng cường giám sát. Đặc biệt là cần huy động sự tham gia của toàn xã hội, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến người dân trong việc bảo vệ môi trường biển.
Bên cạnh đó, ông Toàn cũng cho rằng công tác truyền thông được xác định là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò, giá trị của biển. Trong đó, việc giáo dục, hình thành ý thức bảo vệ môi trường biển ngay từ sớm, nhất là tuyên truyền nâng cao nhận thức cho học sinh ngay trong trường học, sẽ góp phần tạo nền tảng lâu dài cho phát triển bền vững.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cũng nhấn mạnh dư địa phát triển kinh tế biển của Việt Nam còn rất lớn khi có tới 21 trong số 34 địa phương có biển. Tuy nhiên, điều quan trọng là tổ chức quản lý như thế nào để người dân và doanh nghiệp không phải đi qua nhiều đầu mối khi giải quyết thủ tục. Vì vậy, vấn đề của địa phương là phải có đầu mối rõ ràng.
Đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng lưu ý định hướng xây dựng chính sách là “luật chỉ quy định khung,” tránh quá chi tiết, còn các vấn đề phát sinh trong thực tiễn sẽ tiếp tục điều chỉnh thông qua nghị định./.
(Vietnam+)