Ba tháng xung đột Trung Đông: Xuất khẩu dầu thế giới giảm 8% và giá cước vận tải tăng vọt

3 giờ trướcBài gốc

Xung đột tại Trung Đông kéo dài ba tháng đã gây ra những thay đổi mang tính hệ thống đối với thị trường năng lượng và vận tải biển toàn cầu. Tình trạng phong tỏa tại eo biển Hormuz – cửa ngõ quan trọng bậc nhất của ngành dầu khí – đang buộc các quốc gia phải tái định hình lại chiến lược cung ứng trong bối cảnh chi phí vận tải neo ở mức cao kỷ lục.

Eo biển Hormuz gần như tê liệt

Hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz hiện diễn ra khá nhỏ giọt so với thời điểm trước khủng hoảng. Theo dữ liệu giám sát, trước khi xảy ra các cuộc tấn công vào cuối tháng 2/2026, trung bình mỗi ngày có khoảng 70 tàu chở dầu thô, khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và các sản phẩm năng lượng đi qua eo biển này. Lượng hàng hóa này chiếm khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Tuy nhiên, kể từ ngày 1/3/2026, lượng tàu qua Hormuz đã giảm xuống dưới 7 chuyến/ngày. Trong tháng 5/2026, con số này tiếp tục giảm xuống chỉ còn dưới 6 chuyến/ngày, bất chấp các nỗ lực quốc tế nhằm khôi phục hoạt động vận tải trong khu vực.

Xuất khẩu dầu thô Trung Đông giảm 50%

Việc gián đoạn hành lang vận tải khiến xuất khẩu dầu thô và nhiên liệu từ Trung Đông rơi xuống mức thấp kỷ lục. Dữ liệu từ Kpler chỉ ra rằng xuất khẩu dầu thô bình quân tháng của khu vực này đã giảm mạnh từ 75 triệu tấn xuống còn khoảng 36 triệu tấn kể từ tháng 3/2026.

Tổng cộng trong 5 tháng đầu năm 2026, lượng dầu thô xuất khẩu từ Trung Đông đạt 260 triệu tấn, hụt 100 triệu tấn so với cùng kỳ năm 2025. Để bù đắp khoảng trống này, nhiều quốc gia tại châu Mỹ đã đẩy mạnh sản lượng khai thác và xuất khẩu:

Mỹ: Tăng 16% khối lượng xuất khẩu, đạt hơn 86 triệu tấn trong 5 tháng đầu năm 2026.
Canada, Brazil và Mexico: Giúp tổng lượng dầu xuất khẩu từ châu Mỹ tăng thêm 28 triệu tấn lên mức 236 triệu tấn.

Dù có sự gia tăng từ phía Tây bán cầu, tổng lượng dầu thô xuất khẩu toàn cầu trong 5 tháng đầu năm 2026 vẫn giảm khoảng 8% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 800 triệu tấn. Sự thiếu hụt này khó có thể lấp đầy khi sản lượng từ châu Phi hạn chế và dầu Nga vẫn chịu các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt.

Chi phí vận tải tăng gấp ba lần

Áp lực lên thị trường năng lượng không chỉ đến từ nguồn cung mà còn từ chi phí logistics. Cước thuê tàu chở dầu tuyến Trung Đông – Trung Quốc đã tăng vọt từ mức 130.000 USD/ngày trước khủng hoảng lên hơn 500.000 USD/ngày vào giai đoạn giao tranh leo thang cao điểm.

Hiện tại, mức giá này đã hạ nhiệt về quanh ngưỡng 390.000 USD/ngày nhưng vẫn cao gấp ba lần so với trước chiến sự. Bên cạnh dầu thô, vận chuyển các sản phẩm thành phẩm như xăng, diesel và nhiên liệu phản lực cũng gặp khó khăn với tổng lượng xuất khẩu toàn cầu giảm 8,7%, tương đương 31 triệu tấn.

Rủi ro lạm phát và an ninh năng lượng

Chi phí vận tải neo cao cùng sự sụt giảm tồn kho dầu khí toàn cầu đang đặt các nền kinh tế trước áp lực lạm phát mới. Nhiều quốc gia buộc phải bổ sung dự trữ chiến lược với mức giá hàng hóa và cước phí vận chuyển cao hơn đáng kể. Các chuyên gia dự báo, nếu một thỏa thuận hòa bình bền vững không sớm được thiết lập, thị trường năng lượng sẽ tiếp tục đối mặt với tình trạng biến động mạnh và rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng kéo dài.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/ba-thang-xung-dot-trung-dong-xuat-khau-dau-the-gioi-giam-8-va-gia-cuoc-van-tai-tang-vot-444641.html