Các bị cáo bị đưa ra xét xử gồm: Trần Thị Hoàn (vợ của GĐ Cty TNHH MTV vàng bạc đá quý Hoàn Huế (Cty Hoàn Huế), Trần Thành Hiếu (em bị cáo Hoàn), Vàng Thị Phượng (ở Lào Cai), Lương Thị Bích Hà (nhân viên Cty Hoàn Huế), Phạm Tuấn Hải (cựu GĐ Cty TNHH kinh doanh thương mại và dịch vụ Thăng Long (Cty Thăng Long)… về tội Buôn lậu, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Tại tòa, bị cáo Hoàn khai, sau khi mua vàng của Bà Béo, thỏi nào có ký hiệu, chữ viết Trung Quốc, bị cáo sẽ cho người khò, xóa chữ để không ai phát hiện ra đó là vàng nước ngoài. Sau đó, vàng được cắt thành miếng nhỏ, bán lại cho khách hàng ở Hà Nội để kiếm lời.
Theo lời khai của bị cáo Hoàn, bị cáo nhận hàng rồi mới thanh toán tiền. Việc giao nhận vàng được thực hiện chủ yếu ở cửa hàng của bị cáo Hoàn.
Bị cáo Vàng Thị Phượng – người vận chuyển vàng từ Trung Quốc về Việt Nam khai, quen Bà Béo do người này hay đến spa của bị cáo tại Hà Khẩu, Vân Nam, Trung Quốc. Qua nhiều lần nói chuyện, bị cáo Phượng biết Bà Béo có nhu cầu tìm người đưa vàng từ Trung Quốc vào Việt Nam, giao cho cửa hàng của Trần Thị Hoàn. Do không có thu nhập ổn định, muốn kiếm tiền nuôi con nên bị cáo đã nhận xách vàng cho Bà Béo để nhận 250.000 đồng/kg vàng.
Để vận chuyển 97kg vàng từ Trung Quốc vào Việt Nam, bị cáo Phượng khai, bị cáo giấu vàng dưới đế giày. Khi đi qua cửa khẩu, đế giày của bị cáo không bị soi chiếu gì, không có ai kiểm tra, máy soi chiếu chỉ soi chiếu hành lý. Mỗi lần vận chuyển, bị cáo để mỗi bên giày 1kg vàng.
Tương tự, bị cáo Nguyễn Thị Phương Nga - một người vận chuyển vàng khai, bị cáo quấn vàng quanh bụng, ngực, sau đó khoác áo rộng ra ngoài. Khi đi qua cửa khẩu, bị cáo không thấy ai hỏi gì, cũng không bị soi chiếu. Mỗi lần vận chuyển, bị cáo Nga mang được khoảng 4-5 kg vàng.
Đại diện VKS giữ quyền công tố tại tòa.
Phát biểu quan điểm luận tội với các bị cáo, đại diện VKS cho biết, thời gian qua thị trường vàng trong nước có những diễn biến nóng, chưa bao giờ xuất hiện tình trạng, để mua được một lượng vàng, người dân phải xếp hàng, đặt chỗ, chen lấn xô đẩy. Có những thời điểm vàng trở thành một mặt hàng khan hiếm “ảo” đẩy giá cả leo thang.
Lợi dụng thị trường trong nước khan hiếm, nhiều người đã đầu cơ gom hàng tìm mọi cách để móc nối với các đối tượng trong và ngoài nước để thực hiện hành vi buôn lậu, mua vàng nguyên liệu từ nước ngoài với giá thấp. Sau đó bằng nhiều hình thức, thủ đoạn tinh vi các đối tượng đã đưa vào trong nước để bán cho các tiệm vàng làm nguyên liệu để chế tác thành vàng trang sức bán kiếm lời.
Trong vụ án này, các bị cáo đã lợi dụng chính sách áp dụng đối với cư dân biên giới nhằm tạo điều kiện cho việc đi lại giao thương giữa Việt Nam và Trung Quốc, mỗi lần đi qua cửa khẩu, các cơ quan chức năng chủ yếu chỉ kiểm tra, kiểm soát hàng và ít kiểm tra với người qua lại...
Hành vi của các bị cáo gây ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng đến thị trường vàng nói riêng, gây khó khăn cho các cơ quan Nhà nước trong công tác quản lý, điều hành, gây dư luận xấu nên cần tuyên một bản án nghiêm khắc.
Theo đó, đại diện VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Trần Thị Hoàn 12-13 năm tù về tội Buôn lậu. Cùng tội danh trên, VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Phạm Tuấn Hải 11-12 năm tù; Trần Thành Hiếu 6-7 năm tù; Vàng Thị Phượng 30-36 tháng tù...
Sau khi nghị án, HĐXX TAND TP Hà Nội nhận định bị cáo Trần Thị Hoàn và Phạm Tuấn Hải có vai trò tương đương nhau và cao nhất trong nhóm đồng phạm về tội danh này. Hai bị cáo là người điều hành hoạt động vận chuyển, tiêu thụ khối lượng vàng có giá trị rất lớn nên cần áp dụng hình phạt tù nghiêm minh, tương xứng, đảm bảo yêu cầu răn đe, phòng ngừa, góp phần đáp ứng yêu cầu quản lý hoạt động kinh doanh, ổn định giá vàng trong tình hình hiện nay.
Theo đó, Tòa tuyên bị cáo Hoàn và Hải cùng mức án 10 năm tù. Các bị cáo còn lại bị tuyên từ 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến cao nhất 5 năm tù.
Mở rộng điều tra hành vi buôn lậu vàng của Trần Thị Hoàn, Cơ quan chức năng phát hiện Trần Như My (Chủ tịch HĐQT Cty vàng Việt Nam), Phùng Thị Thuyết (Phó TGĐ Cty vàng Việt Nam), Nguyễn Thị Hợp (Kế toán trưởng Cty vàng Việt Nam) đã có hành vi Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Cụ thể, từ năm 2023 và sáu tháng đầu năm 2024, Trần Như My đã chỉ đạo Phùng Thị Thuyết, Nguyễn Thị Hợp kê khai không trung thực, để ngoài sổ kế toán, không kê khai thuế đối với hàng hóa mua vào, bán ra của Cty vàng Việt Nam, từ đó làm giảm doanh thu, giảm lợi nhuận, giảm số thuế GTGT, thuế TNDN phải nộp. Hậu quả gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước tổng số tiền hơn 5 tỷ đồng.
Với hành vi nêu trên, HĐXX tuyên phạt bị cáo Trần Như My, Phùng Thị Thuyết và Nguyễn Thị Hợp từ 30 đến 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Hồng Mây