Bắc Ninh: Biến Thành cổ Luy Lâu thành 'Bảo tàng ngoài trời' thu hút du khách
Khảo cổ học: Hành trình khai mở lớp trầm tích lịch sử
Các cuộc khai quật tại Luy Lâu trong nhiều thập niên qua đã phát hiện hệ thống di tích đồ sộ: nền thành, hào nước, kiến trúc cung điện, mộ táng, cùng nhiều hiện vật như gạch, ngói, đồ gốm, tiền cổ… phản ánh đời sống kinh tế – xã hội thời cổ. Nhiều dấu tích cho thấy Luy Lâu từng là đầu mối giao thương quan trọng trong vùng, kết nối Giao Chỉ với các trung tâm văn minh Ấn Độ và Trung Hoa.
Các cuộc khai quật tại Luy Lâu trong nhiều thập niên qua đã phát hiện hệ thống di tích đồ sộ: nền thành, hào nước, kiến trúc cung điện, mộ táng, cùng nhiều hiện vật như gạch, ngói, đồ gốm, tiền cổ… phản ánh đời sống kinh tế – xã hội thời cổ. Nhiều dấu tích cho thấy Luy Lâu từng là đầu mối giao thương quan trọng trong vùng, kết nối Giao Chỉ với các trung tâm văn minh Ấn Độ và Trung Hoa.
Công trình khai quật thành cổ nhìn từ trên cao (Ảnh: Sưu tầm)
Những phát hiện khảo cổ không chỉ xác định vị thế của Luy Lâu trong lịch sử Việt Nam mà còn góp phần nhận diện bản sắc văn hóa Kinh Bắc: một vùng đất tiếp nhận văn minh từ bên ngoài, nhưng biết tiếp biến và sáng tạo thành giá trị riêng của người Việt.Ngày nay, Luy Lâu được ví như lớp trầm tích lịch sử “chưa nói hết lời”, còn nhiều tiềm năng khám phá. Những chương trình khảo cổ mới, dựa trên công nghệ hiện đại, sẽ tiếp tục hé lộ nhiều thông tin quý giá về thời kỳ đầu Công nguyên.Du lịch học thuật – hướng tiếp cận chuyên sâu
Một góc tường thành cổ (Ảnh: Sưu tầm)
Thành cổ Luy Lâu không chỉ là điểm đến tham quan, mà ngày càng trở thành địa chỉ du lịch học thuật, phục vụ nhu cầu nghiên cứu, tìm hiểu lịch sử của học sinh, sinh viên, nhà khoa học và những người yêu khảo cổ học.
Các trường đại học, viện nghiên cứu thường xuyên tổ chức thực tập khảo cổ, nghiên cứu thực địa tại đây. Nội dung khám phá không chỉ dừng ở khảo cổ vật chất, mà còn gắn với lịch sử đô thị, lịch sử Phật giáo, văn hóa bản địa.
Các trường đại học, viện nghiên cứu thường xuyên tổ chức thực tập khảo cổ, nghiên cứu thực địa tại đây. Nội dung khám phá không chỉ dừng ở khảo cổ vật chất, mà còn gắn với lịch sử đô thị, lịch sử Phật giáo, văn hóa bản địa.
Rất nhiều cổ vật được tìm thấy tại thành cổ (Ảnh: Sưu tầm)
Việc phát huy giá trị du lịch theo hướng học thuật – trải nghiệm giúp:
• tiếp nhận tri thức tại di sản,
• hình thành ý thức bảo tồn,
• bồi dưỡng niềm tự hào lịch sử trong cộng đồng,
• tạo sức hút riêng cho Bắc Ninh trong bản đồ du lịch văn hóa Việt Nam.
Đây là mô hình phát triển du lịch bền vững, không chỉ khai thác cảnh quan mà còn tôn trọng chiều sâu văn hóa của di tích.
• tiếp nhận tri thức tại di sản,
• hình thành ý thức bảo tồn,
• bồi dưỡng niềm tự hào lịch sử trong cộng đồng,
• tạo sức hút riêng cho Bắc Ninh trong bản đồ du lịch văn hóa Việt Nam.
Đây là mô hình phát triển du lịch bền vững, không chỉ khai thác cảnh quan mà còn tôn trọng chiều sâu văn hóa của di tích.
Chùa Phi Tướng bên trong thành cổ (Ảnh: Sưu tầm)
Số hóa di tích – bước tiến mới trong bảo tồn khảo cổ
Trong kỷ nguyên số, Bắc Ninh triển khai lưu trữ và số hóa dữ liệu khảo cổ tại Luy Lâu nhằm phục vụ bảo tồn lâu dài và phục dựng kiến trúc trong tương lai.
Các hạng mục đang được số hóa bao gồm:
• bản đồ địa hình thành cổ,
• cấu trúc nền móng,
• tư liệu khảo cổ,
• ảnh hiện vật,
• dữ liệu khảo sát và thám sát.
Công nghệ quét 3D, GIS khảo cổ và lập bản đồ không gian giúp xác định kết cấu di tích chính xác, từ đó hỗ trợ công tác nghiên cứu – tu bổ – phục dựng trong các giai đoạn sau. Đồng thời, dữ liệu số hóa được đưa vào hệ thống bản đồ du lịch số, cho phép người dân và du khách tham quan trực tuyến, hoặc tìm hiểu trước khi đến thực địa.
Các hạng mục đang được số hóa bao gồm:
• bản đồ địa hình thành cổ,
• cấu trúc nền móng,
• tư liệu khảo cổ,
• ảnh hiện vật,
• dữ liệu khảo sát và thám sát.
Công nghệ quét 3D, GIS khảo cổ và lập bản đồ không gian giúp xác định kết cấu di tích chính xác, từ đó hỗ trợ công tác nghiên cứu – tu bổ – phục dựng trong các giai đoạn sau. Đồng thời, dữ liệu số hóa được đưa vào hệ thống bản đồ du lịch số, cho phép người dân và du khách tham quan trực tuyến, hoặc tìm hiểu trước khi đến thực địa.
Cầu đá cổ tại đền Sĩ Nhiếp – di tích hiếm còn sót lại từ thế kỷ 2 (Ảnh: Sưu tầm)
Số hóa góp phần:
• giảm nguy cơ mất mát dữ liệu khảo cổ,
• hỗ trợ nghiên cứu khoa học,
• tăng tính minh bạch và công khai thông tin,
• đưa Luy Lâu đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế.
Biến di tích thành “bảo tàng ngoài trời”
Với diện tích rộng và đa dạng dấu tích khảo cổ, Luy Lâu có tiềm năng trở thành mô hình “bảo tàng ngoài trời”, nơi di sản và cảnh quan được bảo tồn nguyên trạng, phục vụ giáo dục và du lịch học thuật.
• giảm nguy cơ mất mát dữ liệu khảo cổ,
• hỗ trợ nghiên cứu khoa học,
• tăng tính minh bạch và công khai thông tin,
• đưa Luy Lâu đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế.
Biến di tích thành “bảo tàng ngoài trời”
Với diện tích rộng và đa dạng dấu tích khảo cổ, Luy Lâu có tiềm năng trở thành mô hình “bảo tàng ngoài trời”, nơi di sản và cảnh quan được bảo tồn nguyên trạng, phục vụ giáo dục và du lịch học thuật.
Thành cổ Lâu Luy (Ảnh: Sưu tầm)
Ý tưởng này phù hợp với xu hướng bảo tồn hiện đại:
• hạn chế bê tông hóa,
• giữ nguyên không gian lịch sử,
• kết hợp trình bày thông tin qua công nghệ,
• tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm,
• ứng dụng thực tế ảo để tái hiện không gian xưa.
Mô hình “bảo tàng ngoài trời” không chỉ bảo tồn di tích mà còn kể lại câu chuyện lịch sử bằng ngôn ngữ của thời đại, kết nối “quá khứ – hiện tại – tương lai” một cách tự nhiên.
Kết luận
Thành cổ Luy Lâu là minh chứng sống động cho chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa của vùng Kinh Bắc. Từ trung tâm văn hóa – chính trị đầu Công nguyên, ngày nay Luy Lâu đang bước vào hành trình chuyển đổi mới: bảo tồn bằng công nghệ, phát huy bằng giáo dục và lan tỏa bằng truyền thông hiện đại.
Nhờ việc ứng dụng công nghệ số, khai thác khảo cổ học, phát triển du lịch học thuật, Bắc Ninh đang đưa Luy Lâu trở thành một “bảo tàng ngoài trời” của Việt Nam, nơi quá khứ tiếp tục được “đọc lại”, “nhìn thấy” và “trải nghiệm” trong dòng chảy đương đại. Đây không chỉ là di tích khảo cổ, mà là tư liệu sống của lịch sử dân tộc, có giá trị bền vững cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
• hạn chế bê tông hóa,
• giữ nguyên không gian lịch sử,
• kết hợp trình bày thông tin qua công nghệ,
• tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm,
• ứng dụng thực tế ảo để tái hiện không gian xưa.
Mô hình “bảo tàng ngoài trời” không chỉ bảo tồn di tích mà còn kể lại câu chuyện lịch sử bằng ngôn ngữ của thời đại, kết nối “quá khứ – hiện tại – tương lai” một cách tự nhiên.
Kết luận
Thành cổ Luy Lâu là minh chứng sống động cho chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa của vùng Kinh Bắc. Từ trung tâm văn hóa – chính trị đầu Công nguyên, ngày nay Luy Lâu đang bước vào hành trình chuyển đổi mới: bảo tồn bằng công nghệ, phát huy bằng giáo dục và lan tỏa bằng truyền thông hiện đại.
Nhờ việc ứng dụng công nghệ số, khai thác khảo cổ học, phát triển du lịch học thuật, Bắc Ninh đang đưa Luy Lâu trở thành một “bảo tàng ngoài trời” của Việt Nam, nơi quá khứ tiếp tục được “đọc lại”, “nhìn thấy” và “trải nghiệm” trong dòng chảy đương đại. Đây không chỉ là di tích khảo cổ, mà là tư liệu sống của lịch sử dân tộc, có giá trị bền vững cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Thanh Huyền
Nguồn VHPT : https://vanhoavaphattrien.vn/thanh-co-luy-lau-tu-trung-tam-van-hoa-chinh-tri-xua-den-bao-tang-ngoai-troi-a31555.html
Tin khác
Bắc Ninh: Chùa Dâu – Trung tâm Phật giáo cổ nhất Việt Nam nhìn từ góc độ bảo tồn kiến trúc
2 giờ trước
Công an Bắc Ninh phát cảnh báo khẩn, truy tìm nghi phạm giết 2 phụ nữ ở Hưng Yên
4 giờ trước
Quảng Trị tiếp nhận máy bay C119 để trưng bày tại Di tích quốc gia sân bay Tà Cơn
một giờ trước
Quần thể chùa - quán Ngọc Thanh tại Đông Triều, Quảng Ninh sau khi tu bổ, tôn tạo
2 giờ trước
Nghiên cứu NASA chỉ ra nơi có thể 'giấu' sự sống ngoài hành tinh
một giờ trước
Phát hiện khảo cổ hé lộ vườn thú cổ đại 3.000 năm ở Trung Quốc
3 giờ trước