Hiện toàn tỉnh có 2.858 thôn, tổ dân phố, gồm 1.921 thôn và 937 tổ dân phố. Trong đó có 713 thôn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và khu vực đặc biệt khó khăn. Qua rà soát, có 1.999 thôn, tổ dân phố chưa đáp ứng tiêu chuẩn về quy mô số hộ gia đình theo quy định; chỉ 859 đơn vị bảo đảm tiêu chuẩn.
Theo phương án sắp xếp, Bắc Ninh sẽ giữ nguyên 450 thôn, tổ dân phố. Trong số này có 416 đơn vị đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn về quy mô hộ gia đình theo quy định của Chính phủ. Bên cạnh đó, 34 thôn, tổ dân phố dù chưa đạt tiêu chuẩn nhưng không thể thực hiện sắp xếp do thuộc địa bàn đặc biệt khó khăn, có đông đồng bào dân tộc sinh sống, địa hình chia cắt, giao thông không thuận lợi hoặc dân cư phân tán.
Đối với 2.408 thôn, tổ dân phố còn lại, tỉnh dự kiến sắp xếp để hình thành 924 thôn, tổ dân phố mới. Việc sắp xếp được kỳ vọng sẽ góp phần tinh gọn bộ máy ở cơ sở, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời phù hợp với yêu cầu tổ chức bộ máy theo hướng tinh giản, hiện đại.
Cùng với việc sắp xếp đơn vị dân cư, Bắc Ninh cũng xây dựng phương án bố trí, giải quyết chế độ đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố. Theo đó, đối với 450 thôn, tổ dân phố giữ nguyên, bộ máy hiện hành tiếp tục hoạt động. Đối với 924 đơn vị mới sau sắp xếp, địa phương sẽ chỉ định bộ máy lâm thời để điều hành hoạt động trong giai đoạn đầu, sau khoảng 6 tháng sẽ thực hiện quy trình bầu trưởng thôn, tổ dân phố theo quy định.
Đối với số lượng cán bộ, người hoạt động không chuyên trách dôi dư sau sắp xếp, tỉnh đề xuất thực hiện chế độ, chính sách theo quy định tại Nghị định số 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ về tinh giản biên chế đối với người hoạt động không chuyên trách.
Tại phiên họp thường kỳ UBND tỉnh Bắc Ninh tháng 5/2026 diễn ra ngày 3/6, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn thống nhất với phương án sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn. Ông Phạm Hoàng Sơn yêu cầu quá trình triển khai phải bảo đảm đúng quy định của pháp luật, đúng tiến độ và quy mô theo yêu cầu của Trung ương. Đồng thời, việc sắp xếp cần được thực hiện thận trọng, khách quan, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.
Lãnh đạo tỉnh cũng nhấn mạnh yêu cầu tôn trọng các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của từng địa phương; giữ gìn những địa danh có ý nghĩa đặc biệt đối với cộng đồng dân cư. Việc đặt tên các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, tránh làm mai một các yếu tố lịch sử, văn hóa đã gắn bó lâu đời với người dân địa phương.
Theo tỉnh Bắc Ninh, đây không chỉ là việc sắp xếp đơn vị dân cư nhằm tinh gọn bộ máy mà còn là quá trình bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu quả nhưng vẫn giữ được bản sắc của từng vùng quê, khu dân cư trên địa bàn.
Huy Nguyễn