Gia đình tôi có người cao tuổi và phụ nữ đang mang thai nên vấn đề này càng được quan tâm. Mong bác sĩ tư vấn. Nguyễn Thị Quỳnh Nguyên (phường Cầu Giấy, Hà Nội)
Đáp: Canxi là một trong những khoáng chất thiết yếu, giữ vai trò không thể thiếu đối với cơ thể con người. Không chỉ là thành phần nền tảng giúp hình thành và duy trì hệ xương - răng chắc khỏe, canxi còn tham gia vào nhiều chức năng sinh lý quan trọng, tác động trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng sống ở mọi lứa tuổi. Theo khuyến nghị dinh dưỡng, nhu cầu canxi của người trưởng thành khoảng 1.000mg/ngày. Với người cao tuổi, phụ nữ mang thai và cho con bú, nhu cầu này tăng lên khoảng 1.200 - 1.300mg/ngày. Tuy nhiên, việc bổ sung canxi không chỉ đơn thuần là tăng cường tiêu thụ các thực phẩm giàu canxi, mà cần được thực hiện một cách khoa học, kết hợp với chế độ ăn cân đối, đủ vitamin D và duy trì hoạt động thể lực phù hợp để tối ưu hóa khả năng hấp thu và sử dụng canxi của cơ thể.
Trong khẩu phần ăn hằng ngày, nhóm sữa và các chế phẩm từ sữa là nguồn cung cấp canxi quan trọng, có giá trị sinh học cao và dễ hấp thu. Sữa tươi chứa khoảng 120mg canxi/100g; sữa chua cung cấp khoảng 120 - 150mg canxi/100g; phô mai chứa khoảng 500 - 700mg canxi/100g. Bên cạnh đó, thủy hải sản cũng là nguồn canxi dồi dào, đặc biệt khi được ăn cả vỏ hoặc xương. Tôm đồng tươi chứa khoảng 1.120mg canxi/100g; cua đồng chứa khoảng 826mg canxi/100g; các loại ốc như ốc đá, ốc nhồi, ốc bươu cung cấp khoảng 1.300 - 1.660mg canxi/100g...
Nguồn canxi từ thực vật cũng đóng vai trò quan trọng trong khẩu phần ăn. Rau dền là một trong những loại rau xanh giàu canxi, với khoảng 341mg canxi/100g. Cần tây cung cấp khoảng 325mg canxi/100g, đồng thời giàu vitamin K - yếu tố cần thiết cho quá trình chuyển hóa và khoáng hóa xương. Vừng (mè) là thực phẩm thực vật rất giàu canxi, chứa khoảng 975mg canxi/100g...
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng một số thực phẩm thực vật chứa oxalat (như rau bina, cải bó xôi, cà tím, củ dền...) hoặc phytate (các loại đậu, hạt, ngũ cốc...) có thể làm giảm khả năng hấp thu canxi. Do đó, người dân nên phối hợp đa dạng thực phẩm, lựa chọn cách chế biến phù hợp và bảo đảm đủ vitamin D để tối ưu hóa khả năng hấp thu canxi từ khẩu phần ăn hằng ngày.
Thạc sĩ, bác sĩ Ngô Quỳnh Trang
(Trung tâm Dinh dưỡng lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai)
Thạc sĩ, bác sĩ Ngô Quỳnh Trang