(Bài 3) Hiệu quả đến từ 'bản sắc' và 'sáng tạo'

3 giờ trướcBài gốc

Kinh tế đêm bao giờ thực sự "phát sáng"? (Bài 2 )Thấy gì ở những mô hình thí điểm? Kinh tế đêm bao giờ thực sự "phát sáng"? (Bài 1) Từ trăm hoa khoe sắc đến… “sớm nở tối tàn”

Sau gần 10 năm hoạt động, phố đi bộ Bùi Viện (phường Bến Thành, TP.HCM) hiện vẫn đang là điểm sáng sôi động về kinh tế đêm (KTĐ), hoạt động từ 19 đến khoảng 3h sáng hôm sau, thu hút hàng ngàn lượt du khách mỗi đêm, nhất là khách quốc tế.

Vừa làm vừa “xoay chuyển”

Cùng nhóm bạn trải nghiệm phố Bùi Viện vào một ngày cuối tuần trung tuần tháng 4, phóng viên Văn Hóa ghi nhận bầu không khí náo nhiệt tại đây bắt đầu từ 20h khi du khách chen kín các lối đi, quán xá hai bên đường Bùi Viện và Đề Thám. Cả khu phố như biến thành không gian của lễ hội đường phố, càng về đêm không khí càng trở nên sôi động và nhộn nhịp.

Có dịp trải nghiệm cùng chúng tôi, anh Linh, một Việt kiều Australia chia sẻ, bản thân đã trải nghiệm nhiều phố đêm ở nước ngoài, những nơi đó cũng rất sôi động, nhưng độ náo nhiệt thì ở Bùi Viện có phần hấp dẫn hơn, bên cạnh đó là ẩm thực và đồ uống cũng khá phong phú, giá cả cũng linh hoạt theo từng phân khúc. Điều này lý giải vì sao khách quốc tế khi đến TP.HCM đều muốn trải nghiệm tuyến Bùi Viện, vốn nổi tiếng với thương hiệu “phố Tây không ngủ”.

Mô hình đoàn tàu du lịch “Hành trình đêm Đà Lạt” được du khách đón nhận tích cực

Tuy nhiên để “ghi điểm” hơn với du khách, đưa phố đi bộ Bùi Viện xứng tầm với điểm đến du lịch đêm mang tầm quốc tế, TP.HCM cần sớm chấn chỉnh những “khoảng tối” như tình trạng xe cộ lưu thông hỗn tạp; vấn nạn hàng rong, ăn xin… tiến đến xây dựng môi trường du lịch đêm sôi động nhưng phải văn minh và bản sắc, anh Linh chia sẻ.

Cùng với TP.HCM, có thể nói đặc khu Phú Quốc (An Giang) là một trong số ít địa phương có hoạt động du lịch đêm với hệ sinh thái sản phẩm khá đa dạng. Bên cạnh mô hình chợ đêm Phú Quốc hoạt động nhộn nhịp hơn 10 năm qua, những năm gần đây “đảo ngọc” đưa vào hoạt động nhiều mô hình du lịch đêm khá mới mẻ do doanh nghiệp tư nhân xây dựng.

Điển hình là chương trình pháo hoa nghệ thuật hàng đêm do Tập đoàn Sun Group triển khai trong hơn hai năm qua, cùng với các show diễn Nụ hôn của biển cả (Kiss of the sea), Bản giao hưởng đại dương (Symphony of the sea) đã tạo sức hút cho điểm đến Phú Quốc với sự trở lại mạnh mẽ của du khách quốc tế. Đại diện tập đoàn này cho biết, việc triển khai sản phẩm bắn pháo hoa không nghỉ một ngày nào trong nhiều năm liên tiếp đã chứng minh hiệu quả bằng những con số biết nói.

Hay như ở Ninh Bình cũng đã chú trọng đầu tư và tổ chức bài bản các không gian du lịch đêm gắn với di sản và văn hóa truyền thống, trong đó phố cổ Hoa Lư (phường Hoa Lư) là một điểm sáng. Phố cổ Hoa Lư hiện hoạt động tất cả các ngày trong tuần, trong đó vào các dịp cuối tuần và ngày lễ, thời gian có thể kéo dài đến 23h để phục vụ nhu cầu tham quan, giải trí của du khách.

Các hoạt động trải nghiệm, biểu diễn nghệ thuật và không gian văn hóa tập trung chủ yếu vào khung giờ từ 19h đến 21h30, tạo nên không khí sôi động về đêm và gia tăng trải nghiệm cho du khách. Đặc biệt, Phố cổ Hoa Lư thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc nhằm làm nổi bật giá trị truyền thống trong không gian hiện đại.

Nổi bật có chương trình Kỳ Lân thi ca với sự kết hợp giữa nghệ thuật trình diễn dân gian và thi ca đương đại. Show thực cảnh Anh hùng cờ lau tái hiện câu chuyện lịch sử hào hùng bằng ngôn ngữ nghệ thuật sống động. Khung giờ biểu diễn chủ yếu từ 20h45 - 21h45, có thể điều chỉnh theo mùa, sự kiện, khu vực biểu diễn có khán đài phục vụ khán giả xem trực tiếp tại sân khấu với giá vé 250.000 đồng.

Bắt đầu từ tháng 12.2025, đây là điểm nhấn mới tại Phố cổ Hoa Lư, là chương trình xiếc thực cảnh, tái hiện hành trình dựng nước của Đinh Bộ Lĩnh từ thuở thiếu thời đến khi dẹp loạn 12 sứ quân, lập nên nước Đại Cồ Việt. Qua đó, làm sống lại không gian lịch sử, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và tinh thần hướng về cội nguồn.

Phải “thích ứng” thật nhanh với du khách

Còn tại Hội An, đi vào hoạt động từ năm 2019 đến nay, mô hình trải nghiệm “Đêm phố cổ” kết hợp khám phá chợ đêm vẫn đang phát triển và hiệu quả, trở thành sản phẩm du lịch đêm mà bất cứ du khách nào đến Hội An cũng trải nghiệm một lần.

Du khách tham quan, trải nghiệm phố cổ Hoa Lư

Năm 2024, Hội An cũng xúc tiến phát triển thêm khu ẩm thực đêm tại chợ Cẩm Châu với các gian hàng kinh doanh ăn uống, giải khát, hoạt động từ 17h chiều hôm trước đến 2h sáng hôm sau (mùa đông) và từ 18h chiều hôm trước đến 3h sáng hôm sau (mùa hè). Điểm nhấn làm nên sức hút của chợ đêm Hội An chính là sự kết hợp độc đáo với sản phẩm “Đêm phố cổ” đã có thương hiệu từ lâu.

Đến Hội An vào ban đêm, du khách không chỉ khám phá mỗi chợ đêm mà còn có thể tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật được tổ chức trong không gian huyền bí của Hội An vào ban đêm. Việc phát triển các mô hình KTĐ, sản phẩm du lịch về đêm ở Hội An luôn ưu tiên gắn với di sản, không phát triển ồ ạt để giữ không gian tĩnh lặng, đặt trọng tâm là bảo tồn không gian yên bình đặc trưng.

Sự kết hợp này giúp du khách có thêm nhiều trải nghiệm để thưởng thức vẻ đẹp đêm phố cổ, khám phá cuộc sống của cư dân Hội An về đêm cùng trải nghiệm dịch vụ KTĐ, cụ thể là khám phá chợ đêm. Đặc biệt gần đây, một số điểm đến trên địa bàn Hội An đã đầu tư nhiều chương trình nghệ thuật hoành tráng, chất lượng vào khung giờ tối để phục vụ du khách, góp phần phong phú sản phẩm văn hóa du lịch vào ban đêm.

Tại TP Huế, sau nhiều lần mở rồi đóng cửa Đại Nội về đêm, khu di sản Hoàng cung Huế được “thắp sáng” trở lại từ tháng 4 năm nay để góp phần thúc đẩy phát triển KTĐ mà địa phương đang ưu tiên triển khai. Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho biết, trước đây Trung tâm đã từng tổ chức một số hoạt động về đêm nhưng chưa thành công do thiếu các sản phẩm dịch vụ hấp dẫn du khách.

Qua một số mô hình KTĐ đang hoạt động hiệu quả hiện nay có thể thấy một điểm chung, bên cạnh sự quan tâm của chính quyền, sự vào cuộc của cơ quan chức năng, doanh nghiệp tư nhân tham gia ngay từ đầu là một trong yếu tố quan trọng làm nên những “bước nhảy”. Họ đã biết tổ chức khai thác bản sắc văn hóa địa phương, đồng thời bắt kịp nhanh với nhu cầu của du khách để làm nên sản phẩm du lịch hấp dẫn, phong phú về đêm.

Lần này, việc mở cửa Đại Nội về đêm đã có quá trình đầu tư cơ sở vật chất và chỉnh trang cảnh quan một số khu vực. Khoảng giữa tháng 4 vừa qua, Trung tâm nhận được “đơn đặt hàng” đầu tiên với chương trình Dạ yến Hoàng cung tại khu di sản Đại Nội Huế, quy mô 600 khách thưởng thực dịch vụ ẩm thực và trải nghiệm các hoạt động văn hóa, ông Trung cho biết thêm…

Chương trình được duy trì và tổ chức tại không gian nền cung Khôn Thái (phía trước điện Kiến Trung) hoặc nhà hát Duyệt Thị Đường, tùy theo quy mô và nhu cầu đoàn khách. Cùng với đó là các hoạt động trải nghiệm văn hóa và thưởng thức ẩm thực tại Phủ Nội Vụ. Kết hợp với các hoạt động của Festival Huế 2026, Trung tâm còn triển khai các hoạt động ở khu di sản Hoàng cung Huế về đêm.

Trong đó, sản phẩm nổi bật là “Hoàng cung huyền ảo” sẽ ra mắt vào những ngày cuối tháng 4 này với các chương trình trải nghiệm và hoạt động dịch vụ đa dạng hơn. Thời gian đầu, Trung tâm sẽ mở cửa đón khách tham quan miễn phí nhằm kích thích nhu cầu của du khách về mua sắm sản phẩm thủ công mỹ nghệ, sản phẩm công nghiệp văn hóa và trải nghiệm các dịch vụ đi kèm.

Được Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đưa vào vận hành từ tháng 4.2024, mô hình đoàn tàu du lịch “Hành trình đêm Đà Lạt” nối từ ga Đà Lạt đến ga Trại Mát và ngược lại, đã và đang được du khách đón nhận tích cực. Hiện có hai đôi tàu đưa vào phục vụ du khách tham quan trải nghiệm với các khung giờ xuất phát tại ga Đà Lạt vào 18h15 và 20h20...

Tham gia trải nghiệm, du khách cảm nhận được sự hoài niệm bởi không gian của các toa tầu được thiết kế theo phong các cổ điển. Đặc biệt, du khách còn có thể thưởng thức âm nhạc acoustic, giao lưu nghệ thuật, dùng đồ uống nóng hoặc trải nghiệm ẩm thực nhẹ ngay trên tàu.

Để giúp du khách có thêm những trải nghiệm thú vị, các đơn vị tổ chức tour cũng bổ sung thêm một số dịch vụ liên kết trên trục di chuyển của tàu. Tiêu biểu là khu ẩm thực xóm Lèo, tại đây du khách có thể vừa thưởng thức những món ăn đặc trưng, vừa có thể ngắm toàn cảnh phố xá Đà Lạt về đêm cũng như các vườn rau hoa rực ánh đèn từ làng hoa Thái Phiên.

Theo ghi nhận, nhiều nhóm bạn trẻ, gia đình và du khách quốc tế tỏ ra thích thú với sản phẩm này. Không chỉ khách Việt hứng thú với trải nghiệm này, nhiều du khách quốc tế cũng đánh giá cao yếu tố hoài cổ và tính bản địa của sản phẩm, bởi không phải nơi nào cũng còn giữ được tuyến tàu du lịch cổ vận hành giữa đêm.

Điểm qua một số mô hình KTĐ đang hoạt động hiệu quả hiện nay có thể thấy một điểm chung, bên cạnh sự quan tâm của chính quyền, sự vào cuộc của cơ quan chức năng, doanh nghiệp tư nhân tham gia ngay từ đầu là một trong yếu tố quan trọng làm nên những “bước nhảy”. Họ đã biết tổ chức khai thác bản sắc văn hóa địa phương, đồng thời bắt kịp nhanh với nhu cầu của du khách để làm nên sản phẩm du lịch hấp dẫn, phong phú về đêm.

(Còn tiếp)

Bài, ảnh: H.HẢI - H.AN - K.CHI - S.THÙY - T.KHIÊM

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/du-lich/bai-3-hieu-qua-den-tu-ban-sac-va-sang-tao-221400.html