(Bài 4) Giàu tiềm năng nhưng vẫn thiếu… 'đủ thứ'

2 giờ trướcBài gốc

Kinh tế đêm bao giờ thực sự "phát sáng"? (Bài 3) Hiệu quả đến từ “bản sắc” và “sáng tạo“ Kinh tế đêm bao giờ thực sự "phát sáng"? (Bài 2 )Thấy gì ở những mô hình thí điểm? Kinh tế đêm bao giờ thực sự "phát sáng"? (Bài 1) Từ trăm hoa khoe sắc đến… “sớm nở tối tàn”

Sau khi sáp nhập địa giới hành chính với những lợi thế chưa từng có, liệu KTĐ có thực sự được các địa phương, doanh nghiệp khai thác, phát huy các thế mạnh để trở thành một động lực tăng trưởng mới.

Lễ hội pháo hoa tại Đà Nẵng. Ảnh: A.D

Khi tiềm năng bị… “ngủ quên”

Đề cập đến tiềm năng phát triển KTĐ ở TP.HCM, GS.TS Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV (Đại học Quốc gia TP.HCM) cho rằng, sau khi sáp nhập, TP.HCM sở hữu một bản đồ di sản phong phú, đa dạng và liên hoàn, tạo nên vùng văn hóa, du lịch độc đáo bậc nhất cả nước. Đây chính là nguồn tư liệu sống, tài nguyên văn hóa vô giá để thành phố định hình các sản phẩm du lịch đủ sức hấp dẫn mang tầm khu vực và quốc tế. Nếu được kết nối bằng chiến lược liên vùng về du lịch và hạ tầng giao thông thông minh sẽ tạo nên một trung tâm du lịch văn hóa đầy sáng tạo, trong đó có mô hình du lịch đêm.

Dưới góc nhìn thị trường, ông Võ Việt Hòa, Công ty TNHH MTV Dịch vụ Lữ hành Saigontourist chia sẻ, lợi thế nổi bật để TP.HCM tạo ra sản phẩm KTĐ mang đặc trưng riêng chính là bản sắc văn hóa và con người. Thành phố có một nhịp sống rất riêng, đô thị cởi mở, năng động và giàu sức sống về đêm, có thói quen sinh hoạt, giao lưu, ăn uống và tiêu dùng muộn hơn nhiều nơi khác, tạo nên nền tảng tự nhiên rất phù hợp để phát triển KTĐ. Ngoài ra, không gian đô thị, vị trí địa lý và điều kiện thời tiết thuận lợi cũng là những yếu tố rất phù hợp để phát triển các sản phẩm du lịch đêm đa dạng, từ tham quan, ẩm thực, mua sắm đến biểu diễn và các hoạt động trải nghiệm đêm, ông Hòa chia sẻ thêm.

Trong khi đó, với bề dày lịch sử ngàn năm văn hiến, Hà Nội cũng đang đứng trước cơ hội lớn để biến những lợi thế về văn hóa, di sản và ẩm thực thành động lực tăng trưởng mạnh mẽ thông qua KTĐ. Với Hà Nội, việc phát triển KTĐ có rất nhiều lợi thế khi sở hữu hệ thống dày đặc di tích; những danh lam thắng cảnh tọa lạc ngay trong lòng thành phố và hạ tầng du lịch được đầu tư bài bản, đáp ứng nhu cầu của du khách.

Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh tổng thể, KTĐ Hà Nội vẫn chưa có sự bứt phá tương xứng với tiềm năng. Một trong những điểm nghẽn lớn nhất là thành phố hiện vẫn thiếu một quy hoạch không gian xây dựng bài bản cho hoạt động đêm, cũng như thiếu các nghiên cứu đánh giá toàn diện về định hướng phát triển cho từng ngành, địa phương.

Hay như Đà Nẵng, sau khi sáp nhập, Đà Nẵng sở hữu “cung đường” du lịch biển nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế với đường bờ biển dài hơn 215 km. Cùng với đó là nhiều địa danh và sản phẩm du lịch nổi tiếng như di sản văn hóa thế giới đô thị cổ Hội An, Khu đền tháp Mỹ Sơn, Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm…

Về hạ tầng hỗ trợ và thế mạnh có sẵn, các điểm du lịch của Đà Nẵng, Hội An có sự kết nối giao thông thuận lợi giữa sân bay nội địa và quốc tế, tiếp xúc gần với các cảng biển quốc tế; có sự độc đáo về ẩm thực, các bãi biển đẹp, các trung tâm giải trí, các điểm vui chơi có thưởng, sân golf, các khu nghỉ dưỡng hạng sang đã được đầu tư và phát triển rất mạnh mẽ tại các địa phương ven biển Đà Nẵng, Điện Bàn, Hội An, Duy Xuyên,...

Nhìn sang TP Huế, chính quyền cũng đã xác định KTĐ được xem là xu hướng tất yếu tại các đô thị du lịch, đặc biệt với những điểm đến nổi tiếng có lượng khách lớn. Tại Huế, địa phương giàu giá trị văn hóa và di sản, việc phát triển KTĐ đang được xác định là một trong những hướng đi quan trọng nhằm kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu của du khách và tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành dịch vụ.

Huế còn rất nhiều dư địa để phát triển KTĐ và đang tập trung rà soát, xây dựng các sản phẩm đặc sắc hơn, lựa chọn vị trí phù hợp hơn và tổ chức bài bản hơn để tạo sức hút mới cho du khách. Một trong những định hướng trọng tâm là mở rộng không gian du lịch đêm trong khu vực Đại Nội, với các chương trình biểu diễn nghệ thuật, không gian áo dài, ẩm thực cung đình và các khu mua sắm lưu niệm nhằm tăng sức hấp dẫn sau khung giờ tham quan ban ngày…

Dường như địa phương nào cũng đã nhận diện rõ tiềm năng, lợi thế phát triển KTĐ, xem đây là một trong động lực tăng trưởng, đóng góp quan trọng trong phát triển kinh tế, xã hội; quảng bá hình ảnh, bản sắc văn hóa vùng miền. Thế nhưng, từ lợi thế, tiềm năng ấy trở thành “sức mạnh”, một lực hấp dẫn thực sự, như đòn bẩy kích cầu du lịch lại chưa được khai thác, phát huy hiệu quả.

Nói cách khác, mô hình KTĐ dựa trên tiềm năng thiên nhiên, bắc sắc văn hóa địa phương hòa điệu cùng văn hóa, nghệ thuật đương đại; khu vui chơi, giải trí, mua sắm lại chưa được chú trọng một cách đúng mức, khiến nó trở nên manh mún, đơn điệu, rồi rơi vào tình cảnh “sớm nở tối tàn”.

Quyết tâm thôi vẫn là chưa đủ

Đâu là điểm nghẽn, là vấn đề đã được giới chuyên gia, nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý chỉ ra. Vấn đề còn lại là tìm cách tháo điểm nghẽn; tổ chức vận hành ra sao để KTĐ trở thành mô hình kinh tế thực sự.

Phó Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM Lê Trương Hiền Hòa thẳng thắn nhìn nhận, dù có tài nguyên phong phú nhưng thành phố hiện vẫn đang thiếu các sản phẩm cốt lõi, đặc thù về đêm; nhất là chưa có được những “cú hích” đủ mạnh để nâng tầm các giá trị tài nguyên này thành lợi thế cạnh tranh bền vững. Vì thế mức chi tiêu ban đêm của du khách tại TP.HCM chưa cao, chỉ chiếm khoảng 20- 30% tổng chi tiêu, khả năng “giữ chân” du khách cũng còn hạn chế và thấp hơn đáng kể so với các đô thị phát triển trong khu vực.

Việc hình thành siêu đô thị sau sáp nhập sẽ mở ra không gian phát triển dịch vụ đêm theo mô hình “Đa trung tâm - Đa trải nghiệm”, không còn dồn nén vào vùng lõi trung tâm hiện hữu. Theo đó, Sở Du lịch sẽ chủ trì điều tra, đánh giá và xây dựng lại cơ sở dữ liệu tài nguyên du lịch đêm trên 168 phường, xã và đặc khu để phục vụ công tác quy hoạch.

Đồng thời, phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển thành phố tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Đề án phát triển KTĐ tổng thể trên địa giới hành chính mới; trong đó có quy hoạch không gian ven sông Sài Gòn đảm bảo có nhiều bến thủy du lịch để tiếp tục thúc đẩy phát triển không gian văn hóa du lịch ven sông.

Cũng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, Sở VHTT TP Hà Nội vừa tổ chức Hội nghị xây dựng Đề án “Phát triển KTĐ trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”. Việc xây dựng Đề án nhằm mục đích tạo động lực tăng trưởng kinh tế mới từ khung giờ 18h - 6h sáng; hình thành mô hình phát triển KTĐ với cơ sở pháp lý, cơ chế tổ chức và phương thức vận hành, khai thác hiệu quả tiềm năng văn hóa, du lịch, dịch vụ Thủ đô; bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế, quản lý đô thị, an ninh trật tự và đời sống xã hội. Phát triển hệ thống không gian sáng tạo các ngành công nghiệp văn hóa, khai thác, phát huy giá trị di sản đóng góp vào tăng trường kinh tế.

Làm thế nào để phát triển KTĐ, năm 2020, Đà Nẵng ban hành đề án phát triển KTĐ cùng với đó đã đẩy mạnh đầu tư, từng bước hình thành diện mạo sôi động cho du lịch về đêm. Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận thẳng thắn, dù lượng khách và doanh thu từ du lịch của Đà Nẵng tăng trưởng hằng năm, nhưng vẫn chưa thể khai thác được dư địa lớn từ các dịch vụ vui chơi, giải trí, mua sắm về đêm.

Được biết, sắp tới, song song quy hoạch kinh tế - xã hội và xây dựng đô thị, Đà Nẵng cũng đẩy mạnh đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng kinh tế đêm, các khu phố đi bộ, chợ đêm, hoạt động văn hóa, giải trí… nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch đêm. Đồng thời quy hoạch các không gian mới, khu vực KTĐ đẳng cấp, hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư.

Được mệnh danh thành phố di sản, ông Trần Hữu Thùy Giang cho rằng, thế mạnh nổi bật của Huế là thương hiệu “Kinh đô ẩm thực” sở hữu ba dòng ẩm thực đặc trưng, thương hiệu Áo dài Huế, song vẫn chưa khai thác hết giá trị. TP Huế sẽ tập trung thúc đẩy phát triển các trung tâm mua sắm, khu ẩm thực, dịch vụ giải trí phù hợp nhu cầu người dân và du khách vào ban đêm; đặc biệt khảo sát hình thành khu ẩm thực và khu may đo áo dài tập trung.

UBND TP Huế đang tìm kiếm các đối tác đồng thời khảo sát lựa chọn các vị trí đắc địa với những hình thức kinh doanh, dịch vụ phù hợp mà không ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Về hạ tầng, thành phố đang triển khai đề án chiếu sáng cảnh quan khu vực Kinh thành và hai bờ Sông Hương, kết nối từ trung tâm đến khu vực chùa Thiên Mụ. Tập trung nâng cấp dịch vụ du lịch đường sông, phát triển “taxi đường thủy” bằng phương tiện thân thiện môi trường, kết nối các điểm đến ven sông và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch ca Huế trên sông…

Trong khi đó, PGS.TS Phạm Trung Lương, thành viên Tổ chuyên gia tư vấn du lịch quốc gia cho biết, câu chuyện về KTĐ đã đề cập từ lâu ở các trung tâm lớn như TP.HCM, Hà Nội, và kể cả Đà Nẵng... Nhưng cho đến giờ phút này, chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận rằng, Việt Nam vẫn chưa có “kinh tế đêm” đúng theo bản chất. Bởi vì chúng ta đang thiếu một khu phức hợp mà bao gồm ít nhất là ba loại dịch vụ. Thứ nhất là vui chơi giải trí, hai là ẩm thực, và thứ ba là mua sắm. Nó phải tổ hợp được ba vấn đề này, ba trong một, thì mới có thể gọi là KTĐ.

“Theo số liệu mà tôi có được, chi tiêu trung bình hiện nay của khách khi đến Đà Nẵng chỉ khoảng 80 USD/ngày, trong khi ở Tokyo là khoảng 200 USD, Singapore khoảng 180 USD, còn Kuala Lumpur hay Bangkok cũng xấp xỉ 170 USD. Điều đó cho thấy chúng ta có khách, nhưng khách không có nhiều chỗ để tiêu”, PGS. TS Phạm Trung Lương chia sẻ.

(Còn tiếp)

H.HẢI - H.AN - K.CHI - S.THÙY

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/du-lich/bai-4-giau-tiem-nang-nhung-van-thieu-du-thu-222030.html