Hành vi nguy hiểm
Ngày 9/2, TAND khu vực 7, TAND tỉnh Bắc Ninh mở phiên sơ thẩm xét xử vụ án hình sự Cố ý gây thương tích đối với 6 bị cáo từ 14 đến 17 tuổi, đều quê Thanh Hóa.
Trong cái rét cắt da của những ngày giáp Tết, phòng xử án lặng đi bởi những tiếng thở dài. Chỉ còn một tuần nữa là đến Tết Nguyên đán nhưng các bị cáo lại phải đứng ở đây, nghe HĐXX phán xét hành vi phạm tội của mình.
"Cầu mong các con được về ăn Tết với gia đình…", một người mẹ chắp tay trước ngực, mắt đỏ hoe nói.
Khi chiếc xe chở phạm dừng trước sân tòa, 6 thiếu niên trong bộ đồ xanh bước xuống, gương mặt non nớt, dáng vẻ lúng túng. Những người mẹ vội vàng tiến lại, nhìn con sau nhiều tháng tạm giam. Ánh mắt họ vừa trách móc, vừa xót xa.
Đứng sau bục khai báo, các bị cáo tuổi vị thành niên tay run run, đầu cúi thấp. Ít ai ngờ, chỉ vì một phút bồng bột, những "thanh niên choai" chưa kịp trưởng thành đã vướng vòng lao lý.
Theo cáo trạng, C.B.H. (SN 2008), H.V.H. (SN 2009), C.B.Q. (SN 2010), C.B.T. (SN 2008), L.T.A.K. (SN 2011), L.H.D. (SN 2011) – đều quê ở các xã miền núi tỉnh Thanh Hóa, phần lớn là người dân tộc Thái – rời bản làng xuống khu công nghiệp VSIP (phường Từ Sơn, Bắc Ninh). Tại đây, người làm tự do, người lại được bạn bè rủ đi chơi thành phố.
Tối 16/9/2025, sau bữa cơm tại một quán ăn trong khu đô thị, cả nhóm ra vỉa hè ngồi chơi. Khoảng 20h45 cùng ngày, thấy vài thanh niên đi xe máy nẹt pô ngoài đường, cả nhóm rủ nhau chạy về phía đường 6, nhặt gạch đá ven đường để ném.
Phiên tòa xét xử vụ án Cố ý gây thương tích.
K. nhặt một mảnh gạch vỡ và thanh gỗ. Những người khác cũng cúi xuống, mỗi người cầm một mảnh gạch vụn. Họ đứng chờ bên đường bê tông dành cho người đi bộ, đợi nhóm thanh niên kia đi qua.
Đúng lúc đó, anh H.V.H. (SN 2009) điều khiển xe máy chở anh L.V.T. (SN 2006) chạy qua với tốc độ khoảng 40km/h. Không quen biết, không mâu thuẫn nhưng những viên gạch trên tay nhóm bị cáo tuổi teen đã "bay" đi.
Anh H. bị ném trúng vào đùi. Anh T. bị ném trúng vùng đầu, ngã văng xuống mặt đường. Kết quả giám định xác định anh T. bị thương tích 47%.
Hành vi của các bị cáo đã cấu thành tội Cố ý gây thương tích theo điểm c, khoản 3, Điều 134 Bộ luật Hình sự với khung hình phạt từ 5 đến 10 năm tù, do gây thương tích từ 31 đến 60% và có tình tiết dùng hung khí nguy hiểm, có tính chất côn đồ.
Giọt nước mắt muộn màng
Tại tòa, cả sáu bị cáo đều thừa nhận hành vi phạm tội. Các em khai không hề có mâu thuẫn với nạn nhân, chỉ vì bức xúc trước tiếng nẹt pô nên rủ nhau ném đá. Nhưng họ đã "ném nhầm" người đi đường.
Khi thẩm phán hỏi: "Bị cáo có nhận thức được đó là hành vi nguy hiểm, trái pháp luật không?", từng bị cáo cúi đầu.
"Bị cáo đã nhận thức được đó là hành vi nguy hiểm đến tính mạng người khác. Trong thời gian tạm giam, bị cáo rất hối hận", một bị cáo nói, giọng lí nhí.
L.H.D. (14 tuổi), nhỏ tuổi nhất, bật khóc: "Bị cáo mong được trở lại trường học, không dám tái phạm nữa".
Gia đình bị hại không đến dự tòa, nhưng trước đó, họ đã có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo, sau khi được bồi thường. Sự tha thứ ấy giúp các bị cáo có thêm tình tiết giảm nhẹ.
Trước HĐXX không phải những gương mặt ranh mãnh. Một số đứa có hoàn cảnh khá khó khăn. Có em bố mẹ ly hôn, có em bố mất sớm, có em phải nghỉ học sớm để đi làm thuê.
"Gia đình nghèo, phải đi làm ăn xa, không quản lý được con…", một phụ huynh nói trong nước mắt.
Một người mẹ khác nghẹn ngào: "Bố cháu mất rồi, chỉ còn mình tôi. Tôi không dạy được con. Tôi xin hứa nếu có cơ hội, sẽ quản lý con chặt chẽ hơn".
Cũng có em từng gửi về cho gia đình 2-3 triệu đồng mỗi tháng từ tiền làm thuê. HĐXX hỏi: "Cháu đã đến tuổi lao động chưa? Vì sao để con đi làm trong khi vẫn đang độ tuổi đến trường?". Người cha cúi đầu: "Chúng tôi biết mình sai… chỉ xin cơ hội sửa sai".
Những câu trả lời không biện minh được cho hành vi tội lỗi, nhưng cho thấy khoảng trống trong giáo dục, quản lý và nhận thức pháp luật của các em và cả những bậc phụ huynh.
Sau khi xem xét các tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện bồi thường, bị hại xin giảm nhẹ, các bị cáo đều là người chưa thành niên, hoàn cảnh khó khăn..., HĐXX đã tuyên mức án thấp hơn khung hình phạt.
Tuy nhiên, tòa nhận định hành vi của các bị cáo nguy hiểm cho xã hội, gây mất trật tự trị an, cần xử lý nghiêm để răn đe.
3 bị cáo H., Th., H. bị tuyên 2 năm tù giam.
3 bị cáo Q., D., K. được hưởng 1 năm 2 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, giao địa phương quản lý, giáo dục và được trả tự do ngay tại tòa.
Phòng xử im lặng khi chủ tọa công bố bản án. Những ngón tay siết chặt. Những ánh mắt lo lắng, thấp thỏm...
3 gia đình có con được hưởng án treo thở phào nhẹ nhõm. Ở phía bên kia, mẹ của 1 bị cáo lĩnh án tù bật khóc. Bà nắm chặt tay con trai: "Gần Tết rồi con ơi, cố gắng cải tạo tốt để sớm về với mẹ".
Phiên xử khép lại. 6 bị cáo mặt non choẹt rời phòng xử, người trở về với gia đình, người quay lại trại giam. Bản án là lời cảnh cáo nghiêm khắc rằng mọi hành vi bồng bột đều phải trả giá. Nhưng trong sự nghiêm minh ấy vẫn có chỗ cho lòng khoan dung – để những đứa trẻ lầm lỡ còn kịp quay đầu, nếu phía sau vẫn còn gia đình và xã hội dang tay nâng đỡ.
Lương Thị Diễn