Chỉ vì muốn mở rộng mặt bằng đặt cây cảnh đang giâm ươm, bị cáo Lê Minh Hiệp (sinh năm 1971, trú phường Ninh Hòa) đã san ủi đất rừng, lắp đặt điện, nước… Ngày ra hầu tòa về tội vi phạm các quy định về sử dụng đất đai, bị cáo chỉ biết bày tỏ sự hối hận và lý giải do bản thân thiếu hiểu biết. Đây cũng là bài học cho những người không tìm hiểu kỹ quy định về sử dụng đất đai.
Theo hồ sơ, năm 1999, Lâm trường Công ích Ninh Hòa, nay là Ban Quản lý (BQL) Rừng phòng hộ Bắc Khánh Hòa được UBND tỉnh giao 352ha đất tại khu vực Suối Trầu, xã Ninh Xuân, huyện Ninh Hòa (nay là xã Tân Định) để sử dụng vào mục đích lâm nghiệp. BQL Rừng phòng hộ Bắc Khánh Hòa đã được UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trong đó có nội dung giữ nguyên hiện trạng sử dụng đất của một số hộ đã và đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp trong khu vực đất được giao. Diện tích đất tại lô 3, khoảnh 1, tiểu khu 77 xã Ninh Xuân (nay là xã Tân Định) được BQL giao cho Đội Cơ động bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng quản lý, bảo vệ.
Quang cảnh phiên tòa phúc thẩm.
Ông Hiệp làm nghề giâm ươm cây cảnh, biết nguyên Phó Giám đốc BQL có đất tại lô 3, khoảnh 1, tiểu khu 77 xã Ninh Xuân nên đã hỏi mượn đất để giâm ươm cây và được đồng ý. Khoảng tháng 9-2022, ông Hiệp thuê máy múc san ủi thực bì, mở rộng diện tích, xây dựng lán trại, khoan giếng, lắp đặt hệ thống điện, nước và thuê 2 người dân trồng, chăm sóc, giâm ươm cây cảnh. Ngày 18-9-2022, BQL phát hiện ông Hiệp chiếm 1,23ha đất lâm nghiệp tại khu vực đơn vị đang quản lý. Chính quyền địa phương đã tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính và thực hiện các thủ tục xử lý theo quy định. Ngày 14-10-2022, ông Hiệp bị Chủ tịch UBND tỉnh xử phạt vi phạm hành chính 105 triệu đồng về hành vi chiếm 1,23ha đất rừng sản xuất tại khu vực nông thôn và buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất; ông Hiệp đã nộp phạt.
Tuy nhiên, 2 ngày 23-2-2023 và 6-3-2023, BQL Rừng phòng hộ Bắc Khánh Hòa kiểm tra, phát hiện ông Hiệp tiếp tục san ủi thực bì, mở rộng thêm diện tích đất lâm nghiệp tại lô 3, khoảnh 1, tiểu khu 77 xã Ninh Xuân. Ngày 25-9-2023, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thị xã Ninh Hòa phối hợp với BQL Rừng phòng hộ Bắc Khánh Hòa khám nghiệm hiện trường, xác định ông Hiệp chiếm 22.216m2 đất. Cùng ngày, BQL Rừng phòng hộ Bắc Khánh Hòa phát hiện và lập biên bản ông Hiệp mở rộng chiếm 3.724m2. Tổng diện tích đất ông Hiệp chiếm tại lô 3, khoảnh 1 tiểu khu 77 xã Ninh Xuân là 25.940m2.
Từ ngày 14 đến 16-7-2025, Tòa án nhân dân khu vực 4 - Khánh Hòa xét xử sơ thẩm, tuyên phạt bị cáo Lê Minh Hiệp 2 năm tù về tội vi phạm các quy định về sử dụng đất đai. Sau đó, bị cáo Hiệp kháng cáo, BQL Rừng phòng hộ Bắc Khánh Hòa cũng kháng cáo, cùng theo hướng xin cho bị cáo được hưởng án treo.
Vừa qua, Tòa án nhân dân tỉnh xét xử phúc thẩm và nhận định, bị cáo đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đất rừng sản xuất tại khu vực nông thôn vào ngày 14-10-2022, sau đó tiếp tục 2 lần thực hiện hành vi vi phạm trên. Hành vi của bị cáo đủ yếu tố cấu thành tội vi phạm các quy định về sử dụng đất đai, xâm hại trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước trong lĩnh vực đất đai, gây mất an ninh trật tự tại địa phương. Do đó, cấp sơ thẩm áp dụng hình phạt tù giam đối với bị cáo là có căn cứ. Tuy vậy, xét toàn diện vụ án, bị cáo phạm tội 2 lần trở lên nhưng các lần phạm tội đều ít nghiêm trọng. Trước khi xét xử phúc thẩm, bị cáo đã khắc phục hậu quả, khôi phục tình trạng ban đầu, di dời toàn bộ cây cảnh, hệ thống điện, nước, trả lại toàn bộ đất cho BQL Rừng phòng hộ Bắc Khánh Hòa. Bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, không có tình tiết tăng nặng, có nơi cư trú rõ ràng, có khả năng tự cải tạo, việc không bắt buộc áp dụng hình phạt tù giam cũng không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự, an toàn xã hội. Vì vậy, tòa cấp phúc thẩm đã chấp nhận kháng cáo, tuyên phạt bị cáo 2 năm tù nhưng cho hưởng án treo về tội vi phạm các quy định về sử dụng đất đai.
NGUYỄN VŨ