Bài toán kéo người dân lên xe buýt: Xanh thôi chưa đủ, phải dễ đi

2 giờ trướcBài gốc

TP.HCM đặt mục tiêu “phủ xanh” xe buýt đến năm 2030, đồng thời nâng chất lượng phục vụ để người dân tin và chọn giao thông công cộng nhiều hơn. Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới, ông Lê Hoàn – Phó giám đốc Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng TP.HCM (MCPT) cho biết chuyển đổi xe buýt xanh đang diễn ra theo lộ trình rõ ràng, đi cùng một “gói” giải pháp về hạ tầng, trạm sạc, nhà chờ, điểm dừng và chuyển đổi số.

- Thưa ông, mục tiêu phát triển giao thông xanh, thân thiện với môi trường đang được Trung tâm triển khai ra sao? Có đáp ứng kế hoạch phủ xanh xe buýt vào 2030?

- PGĐ MCPT: Hiện thành phố có 2.325 phương tiện đang hoạt động trên các tuyến xe buýt, gồm 1.900 xe buýt có hỗ trợ kinh phí và 425 xe buýt không hỗ trợ kinh phí. Trong số này, hệ thống đã có 50 tuyến xe buýt điện với 691 xe và 16 tuyến xe buýt sử dụng khí CNG với 391 xe, tương đương 46,5% đoàn phương tiện đang dùng điện hoặc nhiên liệu sạch.

TP.HCM “nâng chuẩn” xe buýt: sạch hơn, tiện hơn, kết nối metro tốt hơn

Theo kế hoạch, từ ngày 1.3.2026, TP.HCM sẽ tiếp tục chuyển đổi khoảng 500 xe buýt sử dụng điện, qua đó nâng tỷ lệ phương tiện sử dụng điện và năng lượng xanh, sạch, thân thiện môi trường lên 58,4%. “Chúng tôi đang triển khai song song công tác tổ chức đấu thầu lựa chọn đơn vị đảm nhận các tuyến xe buýt hiện hữu.

Thông qua đó, thành phố sẽ từng bước chuyển đổi hơn 40% phương tiện còn lại đang sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đáp ứng mục tiêu đến năm 2030, 100% xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh, sạch thân thiện môi trường.

Không chỉ “thay xe”, Trung tâm cho rằng điều người dân nhìn thấy rõ nhất là trải nghiệm đi buýt phải tốt lên từng ngày. Vì vậy, quá trình xanh hóa cũng được gắn chặt với nâng chuẩn dịch vụ và đầu tư hạ tầng, để việc chuyển đổi không bị “đứt gãy” khi mạng lưới tuyến ngày càng mở rộng, nhu cầu đi lại tăng cao.

- Việc cải thiện hạ tầng xe buýt, trạm dừng xanh sạch sẽ được Trung tâm triển khai ra sao trong năm 2026?

- PGĐ MCPT: Năm 2025, Trung tâm đã hoàn thành xây dựng và đưa vào khai thác 2 bến xe buýt mới với tổng quy mô hơn 2,4ha, có 99 ô đậu xe buýt và các khối nhà tiện ích phục vụ vận hành như nhà văn phòng điều hành, nhà để xe khách, nhà chờ đón trả khách, nhà bảo vệ, vệ sinh cùng các hạng mục hạ tầng kỹ thuật khác. Cũng trong năm qua, nhiều điểm dừng được sửa chữa, lắp đặt với khối lượng 40 nhà chờ, 3 trụ dừng, đồng thời lắp hệ thống chiếu sáng và bảng thông tin trực tuyến cho các nhà chờ xe buýt.

Bước sang 2026, Trung tâm xác định đầu tư hạ tầng theo hướng “có trọng điểm, có lộ trình”, tập trung vào các cấu phần gắn trực tiếp với chất lượng phục vụ và yêu cầu phát triển xe buýt xanh. Trọng tâm trước mắt là hoàn thiện các bến xe buýt, trạm trung chuyển lớn; chỉnh trang đồng bộ nhà chờ, trụ dừng theo mẫu mới; chuẩn hóa thông tin tại điểm dừng để hành khách dễ tra cứu; đồng thời triển khai hạ tầng trạm sạc điện.

Hành khách đón xe buýt điện ở trung tâm TP.HCM-Ảnh: Minh Quân

Trong nhóm công trình ưu tiên, Bến xe buýt Sài Gòn sẽ được cải tạo theo mô hình bến xe thông minh với các hạng mục như thảm bê tông nhựa mặt bến, cải tạo nhà chờ và lối đi bộ, bổ sung bảng LED thông tin tuyến, ngầm hóa hệ thống hạ tầng kỹ thuật, dự kiến hoàn thành trước 30.4.2026. Cùng giai đoạn này, các bến xe buýt Chợ Lớn, Quận 8, Củ Chi dự kiến được cải tạo trong quý 2.2026.

Ở khu vực trung tâm và các điểm kết nối lớn, Trung tâm dự kiến cải tạo Trạm trung chuyển Hàm Nghi, bổ sung tiện ích và hệ thống thông tin để tăng nhận diện, giúp hành khách chuyển tuyến thuận tiện hơn. Một số điểm cũng được nêu trong kế hoạch như ga Đại học Quốc gia với dãy nhà chờ thiết kế mới và mái che lối đi bộ; khu đô thị Đại học Quốc gia sẽ sửa chữa, bổ sung trụ dừng và nhà chờ mẫu mới; khu vực đường Phạm Ngũ Lão gần ga Metro Bến Thành cũng được hướng tới bảo đảm mỹ quan và tiện ích.

Với hệ thống nhà chờ và trụ dừng, năm 2026 sẽ bổ sung, thay thế 66 nhà chờ (gồm 57 nhà chờ đơn và 9 nhà chờ đôi) cùng 22 trụ dừng theo mẫu thiết kế mới, hiện đại, thân thiện người dùng. Tiến độ được đặt mục tiêu hoàn thành trong quý 2.2026, ưu tiên các trục giao thông chính, khu vực có sản lượng hành khách lớn và các điểm kết nối metro.

Song song đó là việc “làm sạch” thông tin tại điểm dừng. Trung tâm sẽ rà soát, cập nhật thông tin như tên tuyến, lộ trình, thời gian hoạt động, mã QR tra cứu tại các điểm dừng xe buýt, đặt mục tiêu hoàn thành trong quý 1.2026. Những nơi chưa đủ điều kiện cũng sẽ được bổ sung bảng thông tin điện tử, hệ thống chiếu sáng và thiết bị phục vụ hành khách.

Một phần quan trọng khác là hạ tầng sạc. Hiện đơn vị đang làm thủ tục để lắp đặt trạm sạc điện tại 19 bến, bãi xe buýt, theo đề án khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ nhằm đầu tư hệ thống trụ sạc điện phục vụ phương tiện trên địa bàn TP.HCM, thời gian hoàn thành dự kiến trong quý 2.2026. Sau các hạng mục trước mắt, Trung tâm tiếp tục phối hợp rà soát quy hoạch hệ thống bến, bãi để phù hợp không gian đô thị TP.HCM mới, tạo nền tảng cho đầu tư trung và dài hạn đến năm 2030.

- Việc nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng độ hài lòng của khách hàng thì sao, thưa ông?

- PGĐ MCPT: Vấn đềnâng chất lượng phục vụ và sự hài lòng của người dân là mục tiêu xuyên suốt trong quản lý, điều hành giao thông công cộng. Năm 2026, bên cạnh đầu tư hạ tầng và chuyển đổi xe buýt xanh, Trung tâm sẽ tập trung siết chất lượng đội ngũ lái xe, nhân viên phục vụ, gắn trách nhiệm doanh nghiệp với chất lượng dịch vụ thông qua hợp đồng và cơ chế đánh giá.

Một hướng đi đáng chú ý là đẩy mạnh công nghệ, chuyển đổi số. Trung tâm sẽ tiếp tục mở rộng, hoàn chỉnh hệ thống vé điện tử liên thông trên toàn mạng lưới giao thông công cộng, triển khai chính sách giá vé liên thông, đồng thời ứng dụng AI và Big Data trong phân tích và điều hành tối ưu dựa trên dữ liệu từ thẻ vé điện tử, định vị GPS xe buýt, camera giao thông và tín hiệu di động.

Thành phố cũng hướng tới xây dựng mô hình mô phỏng Digital Twin cho hệ thống giao thông công cộng, phát triển chatbot trả lời tự động trên ứng dụng MultiGo để hỗ trợ hành khách nhanh hơn.

Về độ tin cậy, Trung tâm đặt trọng tâm vào việc điều chỉnh biểu đồ chạy xe để tăng đúng giờ, rà soát mở rộng mạng lưới tuyến nhằm tăng kết nối. Đáng chú ý, thành phố sẽ nghiên cứu tổ chức các loại hình vận chuyển để kết nối chặng đầu và chặng cuối, kết nối các phương thức vận tải trong đô thị, cũng như vận tải theo nhu cầu (DRT) để tăng khả năng tiếp cận, khuyến khích người dân dùng giao thông công cộng nhiều hơn.

Chúng tôi cũng lắng nghe phản hồi của hành khách thông qua tổng đài, ứng dụng và khảo sát định kỳ để kịp thời điều chỉnh. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng hình ảnh xe buýt TP.HCM văn minh, hiện đại, đáng tin cậy, từng bước thu hút người dân chuyển dịch từ phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng.

- Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Tuyết

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/bai-toan-keo-nguoi-dan-len-xe-buyt-xanh-thoi-chua-du-phai-de-di-245177.html