Bài toán trật tự và sinh kế

3 giờ trướcBài gốc

Vỉa hè Đà Nẵng thay đổi tích cực từ khi thành phố ra quân thực hiện chủ trương lập lại trật tự văn minh đô thị. Ảnh: TRƯỜNG TRUNG

Đà Nẵng Cuối tuần ghi nhận ý kiến từ các chuyên gia quy hoạch, nhà quản lý và chính quyền cơ sở nhằm nhìn nhận đa chiều và đề xuất giải pháp khả thi.

ÔNG NGUYỄN CỬU LOAN - PHÓ CHỦ TỊCH KIÊM TỔNG THƯ KÝ HỘI QUY HOẠCH - PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG:

Thu phí vỉa hè: Hiệu quả nhưng cần kiểm soát chặt

Trước khi dọn dẹp vỉa hè theo Kế hoạch 109/KH-UBND, Đà Nẵng đã có Nghị quyết 151/2018/NQ-HĐND về việc thu phí sử dụng lòng đường, vỉa hè trên địa bàn thành phố. Điều này đã mang lại những thay đổi rõ rệt trong công tác quản lý đô thị khi quy định rõ ràng mức thu phí theo từng khu vực và theo mục đích sử dụng như trông giữ xe đạp, xe máy, ô tô, sử dụng vỉa hè để kinh doanh.

Điều này góp tăng nguồn thu ngân sách để tái đầu tư cho hạ tầng giao thông; chỉnh trang đô thị góp phần hạn chế tình trạng tự phát lấn chiếm lòng đường, vỉa hè. Các hoạt động kinh doanh trên vỉa hè được đưa vào khuôn khổ, giúp đường thông hè thoáng hơn tại các khu vực trọng điểm du lịch...

Tuy nhiên trong thời gian qua, vai trò kiểm soát trong quản lý đô thị thiếu chuyên sâu, giám sát, không coi trọng đến việc quản lý vỉa hè, nên vỉa hè mới bị lấn chiếm. Vì vậy, việc ra quân lần này là cần thiết để lập lại văn minh của đô thị.

Chúng ta đừng suy nghĩ là quản lý vỉa hè lần này “đánh” vào cuộc sống một bộ phận dân nghèo, đánh vào bát cơm của những người buôn bán vỉa hè. Những người kinh doanh nhỏ lẻ là số ít, cũng không lấn chiếm vỉa hè hay đẩy người đi bộ xuống lòng đường. Chính những người có nhà mặt tiền kinh doanh đang lấn chiếm vỉa hè nhiều nhất.

Theo tôi, thành phố cần dựa vào vị trí, chiều rộng của từng vỉa hè cụ thể để xác định vỉa hè nào đủ tiêu chuẩn làm cả ba chức năng vừa đảm bảo hoạt động đi bộ, bán hàng rong và để xe máy. Vỉa hè nào chỉ cho phép bán hàng rong và cho người đi bộ. Và cuối cùng là vỉa hè chỉ dành cho người đi bộ và để xe máy (như vỉa hè 3m). Cũng cần có các thiết kế đô thị từng tuyến phố để có vị trí hợp lý cho trồng cây xanh, đặt trạm ATM, thùng rác trên vỉa hè.

Song song đó, tạo điều kiện cho các hộ dân, người bán hàng rong đăng ký thuê phần diện tích vỉa hè nếu vị trí đó cho phép kinh doanh, cam kết bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh an toàn thực phẩm, tuyệt đối không được xây cất trên vỉa hè. Số tiền thu được từ cho thuê vỉa hè sẽ là nguồn kinh phí để tu bổ, chỉnh trang vỉa hè và hạ tầng tuyến phố. Cần có quy định cụ thể việc sử dụng vỉa hè một cách công khai, minh bạch.

Xây dựng cơ chế cho cộng đồng tham gia quản lý, sử dụng hè phố thông qua ứng dụng công nghệ… Cuối cùng, rất quan trọng là sự nghiêm minh của người thực thi pháp luật và kiểm tra việc thực thi pháp luật.

ÔNG VŨ QUANG HÙNG, ỦY VIÊN BAN THƯỜNG VỤ THÀNH ỦY, BÍ THƯ ĐẢNG ỦY, TRƯỞNG BAN QUẢN LÝ KHU CÔNG NGHỆ CAO VÀ CÁC KHU CÔNG NGHIỆP ĐÀ NẴNG:

Thiết kế lại kinh tế vỉa hè

Vỉa hè cần được nhìn nhận là không gian đa chức năng, nhưng có thứ tự ưu tiên rõ ràng, trong đó người đi bộ là trung tâm. Trên cơ sở đó, việc thiết kế và quản lý phải chuyển từ cấm đoán sang tổ chức có điều kiện. Cụ thể, cần phân loại tuyến theo chức năng, luôn bảo đảm dải đi bộ thông suốt. Chuẩn hóa hình thức kinh doanh để đảm bảo mỹ quan. Và cấp phép theo vị trí, khung giờ thay vì để tự phát. Khi đó, vỉa hè trở thành tài sản công được phân bổ có kiểm soát, vừa phục vụ giao thông, vừa đáp ứng nhu cầu kinh tế - xã hội một cách hợp lý.

Đà Nẵng đang đi đúng hướng về chủ trương, vấn đề là tổ chức lại không gian vỉa hè một cách bài bản. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, không xóa bỏ kinh tế vỉa hè mà quản lý bằng phân vùng, tiêu chuẩn và công cụ minh bạch. Thành phố cần xây dựng bản đồ quản lý vỉa hè toàn đô thị, thí điểm các tuyến cho phép kinh doanh có kiểm soát với điểm bán hợp pháp, chi phí phù hợp. Đồng thời tạo các không gian thay thế như phố ẩm thực, chợ đêm.

Để duy trì, cần kết hợp công nghệ và sự tham gia của người dân, trong đó kênh 1022 phải được tổ chức lại, phản hồi nhanh và công khai kết quả xử lý. Khi có không gian hợp pháp để kinh doanh và cơ chế giám sát liên tục, hành vi sẽ chuyển sang tự giác. Như vậy, trật tự đô thị được giữ vững, sinh kế được đảm bảo, và vỉa hè trở thành không gian được thiết kế và vận hành hiệu quả, thay vì điểm nóng phải xử lý.

Về thu phí vỉa hè, cần nhìn đúng bản chất: Đây là công cụ quản lý, không phải mục tiêu thu ngân sách. Thí điểm trước đây đúng hướng nhưng thiếu nền tảng quy hoạch và kiểm soát nên hiệu quả chưa cao. Khi đã phân vùng rõ, tiêu chuẩn hóa và quản lý minh bạch thì thu phí hợp lý sẽ giúp điều tiết nhu cầu và tái đầu tư hạ tầng. Ngược lại, nếu làm sớm sẽ dễ thành “hợp thức hóa lấn chiếm”.

Kinh nghiệm quốc tế đều cho thấy, đưa vào quản lý tốt hơn cấm tuyệt đối. Khi có không gian hợp pháp, chi phí phù hợp và giám sát liên tục, người dân sẽ chuyển từ tự phát sang tuân thủ. Khi đó, vỉa hè vừa đảm bảo trật tự, vừa tạo giá trị dịch vụ - du lịch, thay vì là điểm xung đột kéo dài.

ÔNG TRƯƠNG THANH DŨNG, CHỦ TỊCH UBND PHƯỜNG HÒA CƯỜNG:

Đồng hành, hỗ trợ người dân ổn định sinh kế

Do đặc thù là địa bàn trung tâm với cơ cấu kinh tế thương mại - dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn, nhiều tuyến đường có mật độ kinh doanh cao, hình thức vừa ở vừa kinh doanh phổ biến nên tình trạng tận dụng vỉa hè để buôn bán vẫn còn diễn ra.

Vì vậy phường sẽ duy trì lực lượng kiểm tra thường xuyên, phối hợp khu dân cư để ngăn chặn tái vi phạm. Đồng thời tổ chức ra quân kiểm tra, xử lý trên toàn bộ các tuyến đường, khu vực chợ, điểm công cộng và các trục chính.

Bên cạnh quyết liệt chấn chỉnh vi phạm, phường còn đặt yếu tố đồng hành, an sinh xã hội lên hàng đầu. Toàn phường hiện có gần 200 hộ kinh doanh không có mặt bằng cố định, hoạt động tự phát, phần lớn là các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Về lâu dài, phường sẽ đề xuất UBND thành phố nghiên cứu sử dụng các khu đất trống, lô đất tái định cư chưa bố trí tại các vị trí phù hợp để hình thành các khu kinh doanh tập trung. Đây là lời giải căn cơ, vừa lập lại trật tự vỉa hè, vừa bảo đảm sinh kế cho các hộ buôn bán nhỏ.

Phát triển thương mại điện tử, kinh doanh online cũng được xem là giải pháp hỗ trợ thiết thực, giúp các hộ kinh doanh giảm phụ thuộc vào mặt bằng, ổn định thu nhập.

ÔNG TRẦN VĂN SƠN, NGUYÊN PHÓ TRƯỞNG BAN NỘI CHÍNH THÀNH ỦY, NGUYÊN GIÁM ĐỐC SỞ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ:

Tránh biến vỉa hè thành của riêng

Chỉ nên cấm tuyệt đối việc buôn bán ở vỉa hè trên một số tuyến đường quan trọng. Thực tế mô hình chợ đêm, phố đi bộ cũng là một dạng buôn bán có sử dụng vỉa hè.

Thu phí vỉa hè cũng là một giải pháp nhưng cần phải có quy chế quản lý, bởi nếu không làm tốt thì người dân có mặt tiền vỉa hè rất dễ xem vỉa hè như của riêng.

Về quy chế, quy định quản lý chung vỉa hè phải thống nhất từ thành phố; phường, xã sẽ đi vào quy định chi tiết, trong đó quy định chặt chẽ về phòng cháy chữa cháy, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường…

Và đặc biệt là cần giám sát tuân thủ theo quy định khi đã ban hành, nếu chỉ dựa vào người dân tự giám sát sẽ dễ dẫn đến tình trạng đánh trống bỏ dùi, thiếu công bằng, hoặc xung đột giữa hàng xóm... Vì vậy, nên có kết hợp quản lý từ cơ quan chức năng và có sự giám sát của camera.

BẢO NGỌC (thực hiện)

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/bai-toan-trat-tu-va-sinh-ke-3332124.html