Nhiều gia đình soạn sửa mâm cơm cúng tất niên tươm tất để thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn.” (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)
Lễ cúng Tất niên cuối năm là một truyền thống quan trọng trong văn hóa người Việt, đánh dấu sự kết thúc một năm cũ và chuẩn bị đón chào năm mới.
Lễ cúng Tất niên cuối năm mang nhiều ý nghĩa tâm linh quan trọng. Đây là thời điểm để gia đình thể hiện lòng biết ơn với tổ tiên, cầu mong sức khỏe, tài lộc và hạnh phúc trong năm mới.
Ngoài ra, việc thực hiện lễ cúng Tất niên cũng là cách để bày tỏ sự tôn trọng với những người đã khuất, đồng thời cầu xin các vị thần linh phù hộ cho gia đình được an khang thịnh vượng.
Ngày giờ tốt cúng Tất niên Tết Bính Ngọ 2026
Lễ cúng Tất Niên thường được tổ chức vào cuối năm, nhưng gia đình hoặc cơ quan có thể chọn các ngày gần cuối năm để thực hiện nghi lễ.
Theo các chuyên gia, việc cúng Tất niên Tết Nguyên đán Bính Ngọ có thể được tiến hành vào những ngày sau:
Ngày 28 tháng Chạp (15/02/2026): Chủ Nhật, thích hợp cho công chức cúng sớm. Các giờ đẹp: Thìn (7h-9h), Tỵ (9h-11h), Hợi (21h-23h).
Ngày 29 tháng Chạp (16/02/2026): Thứ Hai, ngày kết thúc năm, ý nghĩa trọn vẹn. Các giờ đẹp: Thìn (7h-9h), Tỵ (9h-11h), Thân (15h-17h), Dậu (17h-19h – giờ hoàng đạo đẹp nhất).
Trước khi diễn ra lễ cúng, các gia đình phải lau chùi sạch sẽ, bài trí lại ban thờ ngày Tết, chuẩn bị mâm ngũ quả, hương, hoa tươi, đèn nến đầy đủ.
Mâm cơm cúng tất niên cuối năm mặn hoặc chay với đầy đủ các món ăn ngon ngày Tết, những món được chế biến thơm và tinh khiết, và nên bày biện đầy đặn, trang nghiêm.
Lễ vật cúng Tất niên
Trầu, cau, vàng mã là lễ vật được các gia đình chuẩn bị trước lễ cúng. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)
Các lễ vật không chỉ mang tính chất tâm linh mà còn thể hiện sự thành kính và lòng biết ơn đối với tổ tiên.
Dưới đây là một số lễ vật cơ bản cần có:
Mâm ngũ quả: Mâm ngũ quả là món không thể thiếu trong các lễ cúng của người Việt. Mâm này thường gồm năm loại quả tượng trưng cho ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ), như chuối, bưởi, táo, quýt, cam… Các loại quả này không chỉ có hình thức đẹp mắt mà còn mang hàm ý cầu mong sự đủ đầy, may mắn và bình an cho gia đình.
Bánh chưng, bánh tét: Bánh chưng (miền Bắc) và bánh tét (miền Nam) là những món ăn truyền thống trong dịp Tết Nguyên Đán. Chúng tượng trưng cho đất trời, cho sự trọn vẹn và đầy đủ của gia đình.
Hương và nến: Hương và nến là những vật phẩm không thể thiếu trong mỗi buổi lễ cúng. Đốt hương là cách để mời tổ tiên về hưởng lễ, đồng thời thể hiện sự trang nghiêm và thành kính của gia chủ.
Rượu, trà: Những cốc rượu, trà cũng là lễ vật không thể thiếu trong lễ cúng. Rượu và trà là cách mời tổ tiên về dự lễ, thể hiện sự hiếu kính của con cháu đối với tổ tiên.
Món ăn mặn: Các món ăn mặn như gà luộc, xôi, thịt heo quay là những món không thể thiếu trong mâm cúng. Đây là những món ăn thể hiện sự đầy đủ, sung túc trong cuộc sống gia đình.
Ngoài các lễ vật chính trên, tùy vào phong tục của từng địa phương, gia đình, bạn cũng có thể thêm một số món ăn khác như chè, mứt…
Bài văn khấn Tất niên chi tiết:
Văn khấn cúng tất niên trong nhà
Lễ cúng tất niên của người Việt trong dịp Tết Nguyên đán. (Ảnh: iStock)
Bài 1
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy: Hoàng Thiên hậu Thổ chư vị tôn Thần
Ngài Kim niên đương cai Thái tuế chí đức tôn Thần
Ngài bản cảnh Thành Hoàng chư vị đại Vương
Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa. Ngài định Phúc Táo quân. Các Ngài Địa Chúa Long mạch Tôn Thần và tất cả các Thần linh cai quản trong khu vực này
Hôm nay là ngày …… tháng năm …………
Tín chủ chúng con là: ……………
Ngụ tại: ……….
Trước Án tọa kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.
Nay là ngày… Tết, chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh cụ soạn, sửa lễ Tất niên, dâng cúng Thiên Địa, Tôn Thần, phụng hiến Tổ tiên, truy niệm chư Linh.
Theo như thường lệ Tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị Tôn Thần, Liệt vị Gia tiên, bản xứ tiền hậu Chủ hương linh, giáng lâm án tọa, phù thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia, lớn bé trẻ già, bình an thịnh vượng. Độ cho chúng con mọi duyên thuận lợi, công việc hanh thông. Người người được chữ bình an, tháng ngày được hưởng phần lợi lộc. Âm phù- Dương trợ, sở nguyện tòng tâm. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết có điềm lành tiếp ứng.
Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
Bài 2
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần
Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần
Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương
Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa tôn thần
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.
Con kính lạy chư gia Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Tiên linh nội ngoại họ: …………….
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm: …………..
Tín chủ (chúng) con là:……………
Ngụ tại:…………
Trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.
Hôm nay là ngày 30 tết chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng Thiên địa Tôn thần, phụng hiến tổ tiên, truy niệm chư linh. Theo như thường lệ tuệ trừ cáo tế cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật phù hộ cho toàn gia lớn bé trẻ già bình an thịnh vượng luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận.
Nam mô a di Đà Phật (3 lần).
Bài văn khấn Tất niên ngoài trời dành cho công ty, cửa hàng
Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn Thần
Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân
Con kính lạy ngài Bản gia Thổ địa Long Mạch Tôn Thần
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn Thần
Con kính lạy ngài tiền hậu Địa chủ Tài Thần
Con kính lạy các Tôn Thần cai quản trong khu vực này.
Tín chủ (chúng) con là: …………………………………
Tuổi: ………………….........
Ngụ tại: …………
Hôm nay là ngày…., tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả đốt nén hương thơm dâng lên trước án. Qua một năm làm ăn, chúng con xin dâng lễ tạ ơn trên đã phù hộ độ trì cho chúng con mọi sự an lành và may mắn.
Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Kim Niên đương cai Thái Tuế chí đức Tôn Thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ địa Long Mạch Tôn Thần, các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Phúc đức chính Thần, các vị Tôn Thần cai quản trong khu vực này.
Cúi xin các Ngài nghe thấu lời mời, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì cho chúng con, toàn gia an lạc, công việc hanh thông. Người người được bình an, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Độ cho chúng con mọi duyên thuận lợi, công việc hanh thông. Người người được chữ bình an, tháng ngày được hưởng phần lợi lộc. Âm phù - Dương trợ, sở nguyện tòng tâm. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết có điềm lành tiếp ứng.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, thành tâm bái thỉnh, cúi xin chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.
Phục duy cẩn cáo!
(Vietnam+)