Bài văn khấn Tất niên Tết Bính Ngọ 2026

2 giờ trướcBài gốc

Cúng tất niên là một trong những nghi lễ quan trọng, đánh dấu thời khắc khép lại năm cũ và chuẩn bị bước sang năm mới theo truyền thống Tết Nguyên đán của người Việt. Trong dòng chảy văn hóa lâu đời ấy, lễ cúng tất niên không chỉ đơn thuần là một bữa cơm cuối năm mà còn là dịp để các gia đình bày tỏ lòng biết ơn với tổ tiên, gia thần và hướng đến sự sum họp, đoàn viên.

Tết Bính Ngọ 2026, nhiều gia đình đã bắt đầu chuẩn bị chu đáo từ mâm lễ đến bài văn khấn, nhằm thực hiện nghi thức này một cách trang trọng, đúng phong tục.

Theo thông lệ phổ biến, lễ cúng tất niên được tổ chức vào chiều 30 tháng Chạp (30 Tết), năm nay không có 30 Tết các gia đình sẽ thực hiện cúng vào ngày 29 Tết. Đây là thời điểm thiêng liêng khi năm cũ sắp khép lại, mọi công việc tạm dừng để gia đình quây quần bên nhau.

Tuy nhiên, trong điều kiện xã hội hiện đại, không ít gia đình vì bận rộn công việc, đi lại xa hoặc điều kiện thời gian không cho phép nên linh hoạt tổ chức cúng tất niên sớm hơn, vào ngày 27 hoặc 28 tháng Chạp. Dù diễn ra vào ngày nào, ý nghĩa cốt lõi của lễ tất niên vẫn không thay đổi là tổng kết năm cũ, tri ân và cầu chúc cho năm mới an khang.

Cúng tất niên là một trong những nghi lễ quan trọng cuối năm. (Ảnh: Nhật Thùy)

Bài khấn tất niên Tết Bính Ngọ 2026

Để buổi lễ diễn ra trọn vẹn, nhiều gia đình đặc biệt quan tâm đến nội dung văn khấn. Việc sử dụng văn khấn chuẩn theo các tài liệu văn hóa giúp bảo đảm tính trang nghiêm, đúng nghi thức truyền thống.

Văn khấn theo sách "Văn khấn cổ truyền Việt Nam"

Dưới đây là bài văn khấn theo sách "Văn khấn cổ truyền Việt Nam", NXB Văn hóa Thông tin.

Nam mô A Di Đà Phật!

Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần.

Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần.

Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương.

Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa tôn thần.

Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.

Con kính lạy chư gia Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, tiên linh nội ngoại họ...

Hôm nay là ngày 29 tháng Chạp năm Ất Tỵ

Tín chủ (chúng) con là:…

Ngụ tại:...

Trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.

Chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng thiên địa tôn thần, phụng hiến tổ tiên, truy niệm chư linh.

Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật phù hộ cho toàn gia lớn bé, trẻ già bình an thịnh vượng luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận.

Thành tâm bái thỉnh, cúi xin chư vị tôn thần và gia tiên nội ngoại chứng giám phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!

Văn khấn theo sách "Văn khấn nôm truyền thống"

Ngoài ra, các gia đình có thể tham khảo văn khấn cúng tất niên được biên soạn theo sách "Văn khấn nôm truyền thống", Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam.

Nam mô A Di Đà Phật!

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn Thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ Địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn Thần.

Con kính lạy Tổ Tiên nội ngoại họ [Họ của gia chủ].

Hôm nay là ngày 29 tháng Chạp, năm Ất Tỵ nhằm ngày Tất Niên.

Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên gia chủ]

Ngụ tại: [Địa chỉ đầy đủ]

Nay nhân ngày cuối năm, tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa, lễ vật, cơm canh, trà rượu, bánh trái dâng lên trước án, kính mời:

- Các cụ Tổ Tiên nội ngoại

- Ông bà, Cha mẹ đã khuất

- Chư vị Hương linh

Về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.

Năm cũ sắp qua, năm mới sắp đến. Con cháu trong nhà sum họp, nhờ phúc ấm Tổ Tiên, được bình an, mạnh khỏe, làm ăn thuận lợi.

Nay xin kính mời các cụ, ông bà về đây hưởng Tết cùng con cháu, phù hộ độ trì cho toàn gia:

- Năm mới bình an, vạn sự như ý

- Già trẻ mạnh khỏe, công việc hanh thông

- Gia đạo hưng long, con cháu thành đạt

Chúng con lễ bạc tâm thành, kính dâng Tổ Tiên. Cúi xin chứng giám.

Nam mô A Di Đà Phật!

Để buổi lễ diễn ra trọn vẹn, nhiều gia đình đặc biệt quan tâm đến nội dung văn khấn. (Ảnh: Nhật Thùy)

Mâm lễ cúng tất niên gồm những gì?

Theo truyền thống, cỗ cúng tất niên thường được chuẩn bị thành hai mâm riêng biệt: một mâm dâng gia tiên đặt trên bàn thờ trong nhà và một mâm cúng trời đất, âm linh đặt ngoài trời. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện đại, đặc biệt tại các căn hộ chung cư hoặc nhà có diện tích hạn chế, nhiều gia đình linh hoạt chuẩn bị một mâm cỗ chung đặt trong nhà. Dù hình thức có điều chỉnh, yếu tố trang nghiêm và thành kính vẫn luôn được đặt lên hàng đầu.

Dù cúng trong nhà hay ngoài trời, mâm lễ tất niên cần được chuẩn bị đầy đủ, gọn gàng và chu đáo. Lễ vật có thể thay đổi tùy điều kiện kinh tế và phong tục từng gia đình, song nhìn chung bao gồm các thành phần cơ bản sau:

Hương, nến
Trầu cau
Hoa tươi
Gạo, muối
Trà, rượu, nước lọc
Mâm ngũ quả.

Bên cạnh đó là mâm cỗ với các món ăn truyền thống của ngày Tết. Mỗi vùng miền có sự khác biệt nhất định, nhưng đều hướng đến ý nghĩa sum họp, no đủ và đoàn viên.

Gà luộc là món gần như không thể thiếu trong mâm cỗ Tết. Gà thường được luộc nguyên con, bày trên đĩa lớn, tượng trưng cho sự đủ đầy, may mắn và hạnh phúc.

Bánh chưng hoặc bánh tét là hai loại bánh gắn liền với Tết cổ truyền. Ở miền Bắc, bánh chưng hình vuông phổ biến hơn; trong khi đó, miền Trung và miền Nam quen thuộc với bánh tét hình trụ. Cả hai đều mang ý nghĩa về sự bền vững, gắn kết và truyền thống gia đình.

Xôi gấc với màu đỏ đặc trưng thường xuất hiện trên mâm cỗ, tượng trưng cho tài lộc và sự thịnh vượng trong năm mới.

Thịt kho tàu (thịt kho trứng) hoặc thịt đông cũng là món ăn quen thuộc. Ở miền Nam, thịt kho tàu là món chủ đạo ngày Tết; còn miền Bắc thường có thịt đông – món ăn đặc trưng của mùa lạnh. Cả hai đều gợi lên không khí ấm cúng, sum vầy.

Mâm cỗ miền Bắc được đánh giá là cầu kỳ và tỉ mỉ, thể hiện rõ nét văn hóa ẩm thực truyền thống. Ngoài gà luộc, bánh chưng, xôi gấc, thịt đông, mâm cỗ còn có giò lụa, canh măng và dưa muối. Sự kết hợp hài hòa giữa các món tạo nên một tổng thể cân đối, đậm chất cổ truyền.

Mâm cỗ miền Trung có phần giản dị hơn nhưng vẫn đầy đủ ý nghĩa. Các món thường thấy gồm giò lụa, thịt gà, thịt heo và bánh tét. Đặc biệt, hành muối là món ăn không thể thiếu, giúp cân bằng hương vị và tạo nên bản sắc riêng cho mâm cỗ ngày Tết của người miền Trung.

Mâm cỗ miền Nam chịu ảnh hưởng của khí hậu ấm áp và nguồn thực phẩm phong phú. Bên cạnh bánh tét ăn kèm củ kiệu, người miền Nam còn chuẩn bị canh khổ qua, chả giò, thịt kho trứng và gỏi tôm thịt. Trong đó, canh khổ qua vừa có vị đậm đà vừa mang ý nghĩa tích cực trong dịp đầu năm, đồng thời có tác dụng thanh nhiệt, nên thường được lựa chọn trong ngày Tết.

Ngoài mâm cỗ mặn, một số gia đình còn chuẩn bị mâm cỗ chay để dâng cúng tổ tiên. Các món chay phổ biến gồm miến xào chay, canh rau củ nấu chay, đậu phụ chiên xào nấm và giò chay. Việc chuẩn bị mâm chay thể hiện sự đa dạng trong thực hành nghi lễ, tùy theo quan niệm và điều kiện của mỗi gia đình.

Về cách bày trí, thông thường mâm cỗ mặn được đặt trên một chiếc bàn con phía dưới bàn thờ chính. Trên bàn thờ đặt mâm ngũ quả, hoa tươi và vàng mã, bảo đảm bố cục hài hòa, trang nghiêm.

Gợi ý mâm cỗ cúng tất niên Tết Bính Ngọ 2026.

Những câu hỏi thường gặp khi cúng tất niên

Khi cúng tất niên các gia đình thường có nhiều thắc mắc về các nghi lễ cúng sao cho phù hợp.

Cúng tất niên trong nhà hay ngoài trời?

Phần lớn các gia đình thực hiện lễ tất niên trong nhà, tại bàn thờ gia tiên. Nghi lễ này chủ yếu nhằm tạ ơn gia thần và gia tiên, mời tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu. Cúng trong nhà tạo không khí ấm cúng, thuận tiện và tránh ảnh hưởng của thời tiết.

Tuy vậy, một số gia đình có không gian sân vườn rộng rãi vẫn thực hiện thêm nghi thức ngoài trời để dâng lễ trời đất, âm linh, cô hồn. Mâm lễ được đặt tại sân hoặc khu vực sạch sẽ, thoáng đãng trước nhà.

Cúng tất niên xong có phải hóa vàng không?

Nếu trong lễ vật có vàng mã, sau khi cúng xong gia chủ thường tiến hành hóa vàng rồi mới xin hạ mâm thụ lộc. Theo tập quán, khi hóa vàng cần hóa tiền, vàng dành cho gia thần trước, sau đó mới đến đồ dùng của tổ tiên. Tập tục này xuất phát từ quan niệm dân gian “trần sao âm vậy”, trở thành một phần của phong tục truyền thống.

Tuy nhiên, hiện nay cũng có quan điểm cho rằng việc đốt vàng mã ngay trong ngày cuối cùng của năm là không cần thiết. Lý do được đưa ra là Tết Nguyên đán kéo dài nhiều ngày, việc đốt rải rác gây tốn kém, mất thời gian, ảnh hưởng môi trường và tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, nhất là ở khu vực dễ bắt lửa. Vì vậy, nhiều gia đình lựa chọn một ngày đẹp trong khoảng từ mồng 1 đến mùng 10 tháng Giêng Âm lịch để hóa toàn bộ vàng mã đã cúng trong dịp Tết và xin hạ lễ.

Lễ cúng tất niên Tết Bính Ngọ 2026 không chỉ là nghi thức truyền thống mà còn là dịp gắn kết các thành viên trong gia đình. Dù hình thức có thể thay đổi theo điều kiện sống hiện đại, tinh thần tri ân, sum họp và hướng thiện vẫn là giá trị cốt lõi được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Nhật Thùy

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/bai-van-khan-tat-nien-tet-binh-ngo-2026-ar1002628.html