Ban Cơ yếu Chính phủ ra mắt Lab nghiên cứu chung về mật mã tiên tiến

3 giờ trướcBài gốc

Chiều 9/2, tại Hà Nội, Ban Cơ yếu Chính phủ phối hợp cùng Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán tổ chức hội thảo Giới thiệu thuật toán chữ ký số kháng lượng tử VN-PQSign và ra mắt Phòng Nghiên cứu mật mã tiên tiến (ACR Lab).

Sự kiện là bước đi cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thiếu tướng Hồ Văn Hương, Phó trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ phát biểu. Ảnh: Hồng Thạnh

Phát biểu tại sự kiện, Thiếu tướng Hồ Văn Hương, Phó trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ cho biết, trong lịch sử dựng nước và giữ nước, công tác cơ yếu mật mã luôn là huyết mạch bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng và Nhà nước.

Ngày nay, khi không gian mạng trở thành vùng lãnh thổ thứ năm cần được bảo vệ, mật mã chính là tấm khiên vững chắc bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian số.

Tuy nhiên, sự phát triển của máy tính lượng tử đang tạo ra những thách thức chưa có tiền lệ đối với ngành Cơ yếu Việt Nam. Những cánh cửa bảo mật hiện nay có thể bị phá vỡ trong tương lai gần.

Cũng theo Thiếu tướng Hồ Văn Hương, mật mã đối với Ban Cơ yếu Chính phủ không chỉ là công nghệ mà là vũ khí đặc biệt để bảo vệ bí mật thông tin. “Đây là lĩnh vực đặc thù, chúng ta không thể và không bao giờ được phép phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ nhập ngoại. Tinh thần “Made in Viet Nam” trong mật mã phải được hiểu là làm chủ hoàn toàn về thuật toán, làm chủ về tiêu chuẩn và các quy chuẩn kỹ thuật, làm chủ về quy trình để triển khai các sản phẩm”.

Các đại biểu tham dự sự kiện. Ảnh: Hồng Thạnh

Nhấn mạnh để có một hệ thống mật mã an toàn lượng tử vững chắc cần có những bộ óc toán học xuất sắc nhất, Thiếu tướng Hồ Văn Hương ghi nhận và đánh giá cao sự đồng hành của Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán trong suốt thời gian qua.

Theo Thiếu tướng, Lab nghiên cứu chung sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối trí thức Việt với thế giới, theo tinh thần hội nhập nhưng không hòa tan, tiếp thu tinh hoa để làm giàu kho tàng mật mã Việt Nam.

“Ban Cơ yếu Chính phủ với vai trò là cơ quan mật mã quốc gia cam kết sẽ bảo trợ, đồng hành và đặt hàng những bài toán thực tiễn cho Lab nghiên cứu. Chúng tôi mong muốn các kết quả nghiên cứu sẽ sớm được chuẩn hóa và đưa vào ứng dụng trong thực tế trong các hệ thống thông tin quốc gia”, Thiếu tướng Hồ Văn Hương khẳng định.

Tại hội thảo, các chuyên gia đã giới thiệu thuật toán chữ ký số hậu lượng tử VN-PQSign. Đây là sản phẩm nghiên cứu bài bản của Viện Khoa học - Công nghệ mật mã (Ban Cơ yếu Chính phủ), với việc lựa chọn sử dụng cấu trúc thuật toán dựa trên nền tảng hàm băm (hash-based) - một cách tiếp cận ưu tiên tính an toàn, tin cậy, bền vững cao trước sức mạnh của máy tính lượng tử.

TS. Nguyễn Quốc Toàn, Viện trưởng Viện Khoa học - Công nghệ mật mã trình bày tham luận tại hội thảo

Theo TS. Nguyễn Quốc Toàn, Viện trưởng Viện Khoa học - Công nghệ mật mã, Việt Nam đã đề ra Kế hoạch chuyển đổi mật mã hậu lượng tử với lộ trình cụ thể.

Theo đó, trong năm 2026 tiến hành quy trình đánh giá, phản biện rộng rãi và chuẩn hóa VN-PQSign thành TCVN; nghiên cứu, xây dựng thuật toán chữ ký số hậu lượng tử dựa trên lưới (lattice-based) hướng tới tiêu chuẩn hóa; nghiên cứu, xây dựng thuật toán bọc khóa hậu lượng tử (KEM) dựa trên lưới (lattice-based) hướng tới tiêu chuẩn hóa. Năm 2027 đề xuất ban hành tiêu chuẩn quốc gia TCVN cho các hệ mật dựa trên lưới.

Giai đoạn 2026 – 2028 ban hành đầy đủ tiêu chuẩn mật mã hậu lượng tử, các thuật toán đối xứng an toàn lượng tử; các tổ chức, bộ, ban, ngành doanh nghiệp thực hiện Kiểm kê mật mã.

Đại diện Ban Cơ yếu Chính phủ xác nhận đã sẵn sàng phương án nâng cấp, thay thế các hệ thống bảo mật hiện tại sang chuẩn mật mã hậu lượng tử cho các cơ quan Trung ương và các khối ngành kinh tế - xã hội quan trọng, bảo đảm an ninh thông tin quốc gia trong mọi tình huống.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: Hồng Thạnh

Cũng tại sự kiện, đại diện MK Smart (thành viên MK Group) giới thiệu sản phẩm Lotus GovID của đơn vị đã đạt chứng chỉ Common Criteria (CC) mức EAL 5+ theo quyết định BOE-A-2026-1037.

Đây là minh chứng cho việc Việt Nam hoàn toàn làm chủ từ hệ điều hành (Lotus OS) đến chứng chỉ bảo mật, giúp Chính phủ tự chủ hạ tầng định danh quốc gia, phục vụ hiệu quả Đề án 06 mà không phụ thuộc vào chip ngoại, hiện thực hóa chiến lược tự chủ công nghệ Make in Vietnam.

Sự hợp tác giữa Ban Cơ yếu Chính phủ, Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán và Tập đoàn MKGroup tạo nên một hình mẫu trong huy động tiềm lực quốc gia và quốc tế trong nghiên cứu, phát triển sản phẩm bảo mật quy mô quốc gia và quốc tế.

Chủ đề nghiên cứu của Lab nghiên cứu chung về mật mã tiên tiến gồm: hệ mật bảo toàn tính riêng tư; hệ mật phi tập trung; hệ mật an toàn hậu lượng tử; cơ sở toán học của mật mã và các chủ đề khác như chuỗi khối (blockchain)…
Mục tiêu giai đoạn 2026 – 2030 là: phát triển từ 1 - 3 thuật toán an toàn hậu lượng tử; công bố 5 - 10 công trình khoa học trên các hội nghị quốc tế/tạp chí có uy tín cao; xây dựng và phát triển mạng lưới nghiên cứu khoa học mật mã ở các trường đại học, viện nghiên cứu ở Việt Nam; thiết lập quan hệ đối tác với 3 - 5 trung tâm nghiên cứu hàng đầu thế giới...

Minh Châu

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/ban-co-yeu-chinh-phu-ra-mat-lab-nghien-cuu-chung-ve-mat-ma-tien-tien-10406537.html