Bản đồ du học thế giới đang thay đổi

một giờ trướcBài gốc

Ảnh minh họa: The Atlantic

Theo báo cáo mới do tổ chức giáo dục quốc tế NAFSA cùng nhiều đơn vị nghiên cứu tại Mỹ công bố, số lượng sinh viên quốc tế nhập học trong học kỳ mùa xuân năm 2026 tại các trường đại học Mỹ đã giảm tới 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Khảo sát thực hiện tại 149 cơ sở giáo dục cho thấy khoảng 62% trường ghi nhận số sinh viên quốc tế giảm ở cả bậc đại học và sau đại học. Đáng chú ý, ở bậc sau đại học, mức giảm trung bình lên tới 24%.

Đây được xem là dấu hiệu cho thấy sức hấp dẫn của hệ thống giáo dục đại học Mỹ đang suy giảm rõ rệt sau nhiều năm giữ vị trí điểm đến du học hàng đầu thế giới.

Chính sách nhập cư cứng rắn tác động mạnh tới giáo dục Mỹ

Giới chuyên gia nhận định nguyên nhân lớn nhất đến từ chính sách chống nhập cư ngày càng quyết liệt của chính quyền Tổng thống Trump. Trong khảo sát, có tới 84% trường đại học Mỹ cho rằng các quy định hạn chế từ chính phủ là nguyên nhân trực tiếp khiến lượng sinh viên quốc tế sụt giảm.

Thời gian qua, Washington đã áp dụng hàng loạt biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn đối với người nước ngoài, bao gồm siết cấp thị thực sinh viên, tăng cường rà soát hồ sơ và hạn chế nhập cảnh đối với công dân từ nhiều quốc gia. Sinh viên Trung Quốc - nhóm du học sinh lớn nhất tại Mỹ - chịu ảnh hưởng đặc biệt nặng nề.

Nước Mỹ dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump đã siết cấp thị thực sinh viên, tăng cường rà soát hồ sơ và hạn chế nhập cảnh đối với công dân từ nhiều quốc gia. Ảnh: Inside Higher Ed

Bên cạnh đó, các chiến dịch trục xuất người nhập cư quy mô lớn do chính quyền Mỹ triển khai cũng tạo ra tâm lý bất an trong cộng đồng sinh viên quốc tế. Trong nhiều trường hợp, lực lượng di trú đã tiến vào khuôn viên đại học để bắt giữ hoặc tạm giữ sinh viên nước ngoài. Hàng nghìn thị thực du học từng bị hủy, dù phần lớn sau đó được khôi phục.

Theo Giáo sư Simon Marginson thuộc Đại học Oxford, hình ảnh nước Mỹ trong mắt sinh viên quốc tế đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ngay cả khi môi trường chính sách thay đổi theo hướng cởi mở hơn trong tương lai, Mỹ cũng sẽ cần nhiều năm để lấy lại niềm tin.

Không chỉ Mỹ, các nước phương Tây cũng giảm sức hút

Xu hướng suy giảm sinh viên quốc tế không chỉ diễn ra tại Mỹ mà còn xuất hiện ở nhiều quốc gia nói tiếng Anh vốn được xem là “thiên đường du học” trong nhiều thập niên.

Theo khảo sát, 44% trường đại học tại Australia, 69% tại Canada và 42% tại Vương quốc Anh ghi nhận số lượng sinh viên quốc tế bậc đại học giảm trong mùa xuân năm nay.

Các nước này đều đang áp dụng chính sách nhập cư chặt chẽ hơn nhằm kiểm soát dòng người nước ngoài. Canada cắt giảm mạnh hạn ngạch thị thực sinh viên; Australia tăng cường rà soát đối với các hồ sơ có nguy cơ ở lại quá hạn; trong khi Anh hạn chế quyền đưa người thân đi cùng của du học sinh.

Xu hướng suy giảm sinh viên quốc tế không chỉ diễn ra tại Mỹ mà còn xuất hiện ở nhiều quốc gia nói tiếng Anh vốn được xem là “thiên đường du học” trong nhiều thập niên. Ảnh: The Print

Theo các chuyên gia giáo dục, điều này đang khiến nhiều gia đình tại châu Á cân nhắc lại chiến lược du học, đặc biệt trong bối cảnh chi phí học tập tại các nước phương Tây ngày càng đắt đỏ.

Châu Á nổi lên như trung tâm giáo dục mới

Trong khi Mỹ và các nước phương Tây đối mặt với sự sụt giảm, nhiều quốc gia châu Á lại ghi nhận mức tăng trưởng mạnh về sinh viên quốc tế.

Khoảng 82% cơ sở giáo dục tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Australia) cho biết số lượng sinh viên quốc tế bậc đại học tăng trong năm nay. Các điểm đến nổi bật gồm Malaysia, Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore.

Theo Giáo sư Marginson, các quốc gia Đông Á và Đông Nam Á ngày càng được đánh giá cao nhờ môi trường văn hóa thân thiện và chi phí học tập thấp hơn đáng kể so với Mỹ hay châu Âu.

Quan trọng hơn, chất lượng giáo dục tại nhiều trường đại học châu Á đã cải thiện mạnh trong hai thập niên qua nhờ đầu tư lớn của chính phủ vào nghiên cứu, cơ sở hạ tầng và hệ thống kiểm định chất lượng.

Nhiều quốc gia châu Á lại ghi nhận mức tăng trưởng mạnh về sinh viên quốc tế

Bên cạnh các quốc gia Đông Nam Á, Trung Quốc cũng đang nổi lên như một trung tâm giáo dục có sức hút ngày càng lớn.

Số lượng sinh viên quốc tế tại các trường đại học Trung Quốc tăng từ khoảng 250.000 người trong giai đoạn đại dịch năm 2021 lên khoảng 380.000 người trong niên khóa 2024-2025. Sinh viên đến từ 191 quốc gia, trong đó châu Á chiếm khoảng 61% và châu Phi khoảng 16%.

Ngoài học phí thấp hơn đáng kể so với các nước phương Tây, Trung Quốc còn triển khai nhiều chương trình học bổng dành cho sinh viên từ châu Phi, Nam Á và Đông Nam Á. Tuy vậy, rào cản ngôn ngữ vẫn là một hạn chế lớn đối với nhiều sinh viên quốc tế.

Cạnh tranh giáo dục toàn cầu bước vào giai đoạn mới

Sự suy giảm của sinh viên quốc tế không chỉ tác động tới nguồn thu của các trường đại học Mỹ mà còn có thể ảnh hưởng lâu dài tới năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của nước này, đặc biệt trong các lĩnh vực STEM.

Theo NAFSA, mức giảm khoảng 17% sinh viên quốc tế mới nhập học mùa thu năm 2025 tương đương hơn 1 tỷ USD doanh thu bị mất. Nhiều trường đại học đã phải tính tới các biện pháp cắt giảm chi tiêu, đóng băng tuyển dụng hoặc tinh giản nhân sự để ứng phó với tình trạng hụt nguồn thu.

Trong bối cảnh đó, giới quan sát cho rằng bản đồ giáo dục đại học toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái định hình sâu sắc. Nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn, châu Á có thể từng bước trở thành trung tâm thu hút nhân tài quốc tế mới, thách thức vai trò thống trị lâu nay của Mỹ và các nước phương Tây trong lĩnh vực giáo dục đại học toàn cầu.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/ban-do-du-hoc-the-gioi-dang-thay-doi-10416883.html