Ban hành chính sách để kiến tạo, phát triển và nâng cao đời sống Nhân dân

2 giờ trướcBài gốc

Nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND cũng chính là nâng cao chất lượng quản trị địa phương

Phát biểu tại Hội nghị HĐND toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026 - 2031, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, nhiệm kỳ 2021 - 2026 là nhiệm kỳ có nhiều dấu ấn lịch sử của Quốc hội và HĐND các cấp trong tiến trình cải cách, tái cấu trúc tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, chuyển đổi tư duy quản trị quốc gia, quản trị địa phương và phát triển đất nước cũng như từng địa phương.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà phát biểu. Ảnh: Lâm Hiển

Trong bối cảnh đặc biệt khó khăn và chưa từng có tiền lệ, Quốc hội càng khẳng định rõ vai trò trung tâm kiến tạo thể chế. Chính phủ chuyển mạnh sang quản lý vĩ mô, xây dựng thể chế, quy hoạch, chiến lược và thúc đẩy phân cấp, phân quyền, điều hành thống nhất, chủ động, linh hoạt, quyết liệt và hiệu quả. HĐND các cấp càng thể hiện rõ vai trò là thiết chế quyền lực nhà nước ở địa phương, đồng hành cùng chính quyền tháo gỡ điểm nghẽn phát triển, tăng cường giám sát thực chất và kiểm soát quyền lực hiệu quả hơn.

Nhiều chính sách chiến lược của Đảng được Quốc hội thể chế nhanh chóng, toàn diện, nhất là việc chuyển đổi và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; xây dựng và hoàn thiện thể chế về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; cải cách hành chính, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tái cấu trúc không gian phát triển, đặc biệt là tháo gỡ rào cản, khơi thông điểm nghẽn cho phát triển kinh tế - xã hội để sớm đi vào cuộc sống với sự phối hợp ngày càng chặt chẽ, nhịp nhàng giữa Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, chính quyền địa phương và HĐND các cấp.

HĐND phải thực sự trở thành chủ thể kiến tạo phát triển tại địa phương

Bước vào nhiệm kỳ 2026 - 2031, mục tiêu tăng trưởng hai con số, yêu cầu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và xây dựng nền quản trị quốc gia, quản trị địa phương hiện đại, hiệu quả đang đặt ra yêu cầu rất cao đối với Chính phủ, chính quyền địa phương và HĐND các cấp.

Trong mối quan hệ đó, Chính phủ xác định rất rõ: nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND cũng chính là nâng cao chất lượng quản trị địa phương, mang lại hiệu quả thực thi chính sách và hiệu lực điều hành của bộ máy hành chính nhà nước từ Trung ương tới địa phương, thiết thực góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu các Nghị quyết của Đảng.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà phát biểu. Ảnh: Lâm Hiển

Theo đó, từ góc độ Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị, cần tập trung một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gắn với nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp trước yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp trong thời gian tới.

Thứ nhất, phải đổi mới mạnh mẽ tư duy quản trị địa phương theo hướng kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân.

Điểm cốt lõi của quản trị địa phương hiệu quả là tạo được môi trường phát triển tốt hơn, huy động được cộng đồng doanh nghiệp, các tầng lớp Nhân dân và phát huy cao độ dân chủ ở cơ sở để mọi người dân được tham gia vào từng mục tiêu, nhiệm vụ, chính sách phát triển của đất nước cũng như địa phương.

“Chính phủ sẽ tiếp tục đề xuất Quốc hội và theo thẩm quyền hoàn thiện thể chế, chính sách, phân định rõ hơn thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương; tăng tính chủ động, tự chịu trách nhiệm và khả năng phản ứng chính sách của địa phương. Đặc biệt, Chính phủ sẽ hướng dẫn, phát huy hơn nữa vai trò, chức năng của HĐND, nhất là HĐND cấp xã”, Phó Thủ tướng cho biết.

Phó Thủ tướng yêu cầu, HĐND phải thực sự trở thành chủ thể kiến tạo phát triển tại địa phương; tập trung ban hành cơ chế, chính sách tiếp tục đẩy mạnh việc tháo gỡ điểm nghẽn cho phát triển theo thẩm quyền; mở ra dư địa phát triển mới cho từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa bàn tại địa phương.

Đồng thời, điều quan trọng nhất là phải chuyển tư duy ban hành chính sách để kiến tạo, phát triển và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân; cần chú trọng hơn việc đánh giá tác động chính sách, tham vấn đối tượng chịu sự tác động, rà soát tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và theo dõi việc thực hiện sau ban hành; lấy sự hài lòng và hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh của địa phương làm thước đo đánh giá hoạt động của HĐND và chính quyền địa phương.

Phân cấp, phân quyền thực chất gắn với kiểm soát quyền lực hiệu quả

Thứ hai, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất gắn với kiểm soát quyền lực hiệu quả.

Yếu tố cơ bản của chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là tinh gọn tổ chức bộ máy, mà là tái cấu trúc lại phương thức vận hành của nền hành chính quốc gia theo hướng gần dân, linh hoạt hơn, hiệu quả hơn và kiến tạo phát triển đất nước nhanh hơn.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà phát biểu. Ảnh: Lâm Hiển

Chính phủ quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, triệt để thực hiện “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”; Chính phủ tiếp tục rà soát, phân cấp, phân quyền cho địa phương; đồng thời, nghiên cứu hoàn thiện cơ chế phân bổ tương ứng về nguồn lực, dữ liệu và công cụ quản trị để địa phương đủ năng lực thực hiện trọng trách được giao.

Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành Trung ương phải chủ động hơn nữa, sát sao hơn với địa phương; không để tình trạng chậm hướng dẫn, đùn đẩy trách nhiệm hay để địa phương “chờ cơ chế” như thực trạng một số nhiệm vụ hiện nay đang tồn đọng.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Lâm Hiển

Nhưng phân quyền, phân cấp càng mạnh thì kiểm soát quyền lực càng phải chặt chẽ hơn. Do đó, Phó Thủ tướng lưu ý, HĐND phải thực sự là thiết chế kiểm soát quyền lực hiệu quả ở địa phương. Nhất là tiếp tục ban hành cơ chế phân cấp tại địa phương mình và đồng thời gắn với điều chỉnh, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính để đáp ứng được yêu cầu vận hành hiệu lực, hiệu quả của chính quyền địa phương 2 cấp. Theo đó, đổi mới phương thức giám sát, từ giám sát hành chính truyền thống sang giám sát thực chất mà người dân, doanh nghiệp cảm nhận được hiệu quả từ chủ trương lớn của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước tại địa phương.

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế và cải cách thủ tục hành chính

Thứ ba, tạo bước đột phá thực sự về chuyển đổi số trong hoạt động của hệ thống chính quyền địa phương.

Theo Phó Thủ tướng, khoảng cách lớn nhất về chất lượng hoạt động giữa các địa phương chủ yếu nằm ở năng lực quản trị và mức độ chuyển đổi số.

Hiện nay, Chính phủ đang tập trung xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và dữ liệu số quốc gia; theo đó, được sự tiên phong chuyển đổi số của Quốc hội, HĐND các cấp cần đẩy mạnh đổi mới phương thức hoạt động trên môi trường số. Điểm cốt lõi không phải chỉ là số hóa quy trình cũ, mà là thay đổi toàn bộ phương thức điều hành, giám sát và ra quyết định; hoạt động của HĐND cần chuyển từ giám sát qua báo cáo giấy sang giám sát bằng dữ liệu thời gian thực; chuyển từ xử lý thủ công sang quản trị thông minh dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Chính phủ sẽ sớm chỉ đạo, hướng dẫn hoàn thiện hệ sinh thái dữ liệu liên thông giữa HĐND, Ủy ban nhân dân và các cơ quan trong hệ thống chính trị để nâng cao năng lực dự báo, phản ứng chính sách và kiểm soát rủi ro; đồng thời hình thành văn hóa quản trị số trong bộ máy hành chính từ Trung ương đến địa phương; thực hiện xây dựng Chính phủ số, chính quyền số, đáp ứng yêu cầu phát triển của kỷ nguyên mới.

Các đại biểu dự hội nghị

Thứ tư, tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế và cải cách thủ tục hành chính.

Đây chính là khâu đột phá của đột phá để giải phóng nguồn lực, không thể nâng cao năng lực cạnh tranh và càng không thể đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong chặng đường tới. Vì vậy, Quốc hội đang đồng hành cùng Chính phủ tập trung rất mạnh vào cải cách thể chế với tinh thần: thể chế phải mở đường cho phát triển và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Từ thực tiễn chỉ trong vòng hơn 1 tháng qua, Chính phủ đã tập trung rất quyết liệt vào công tác hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính: ban hành 11 nghị quyết chuyên đề về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, theo đó đã bãi bỏ 56 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cắt giảm 697 thủ tục hành chính và 1.754 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa 704 thủ tục hành chính, phân cấp cho địa phương 321 thủ tục hành chính, giảm 53% thời gian thực hiện thủ tục hành chính, giảm 55% chi phí tuân thủ tương ứng khoảng 23 nghìn tỷ đồng mỗi năm.

Phó Thủ tướng mong muốn, HĐND các cấp quan tâm tiếp tục thực hiện việc phân cấp thủ tục hành chính ở địa phương; đề nghị các bộ, ngành khẩn trương hướng dẫn các nội dung liên quan tới cắt giảm thủ tục hành chính bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất, liên thông, không gián đoạn trong giải quyết thủ tục hành chính.

Cùng với đó, HĐND các cấp đồng hành cùng chính quyền địa phương rà soát thể chế thuộc thẩm quyền cấp mình, tháo gỡ rào cản và giám sát thực chất việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính; đồng thời, sớm hoàn thiện việc tiếp nhận nhiệm vụ phân cấp, phân quyền để thực hiện thông suốt, liên tục và phục vụ người dân, doanh nghiệp hiệu quả hơn. Đặc biệt, cần giám sát mạnh không chỉ là giải quyết hồ sơ nhanh hay chậm mà là bộ máy có thực sự chuyển sang tư duy kiến tạo, phát triển và phục vụ hay chưa; có thực sự giảm phiền hà và chi phí cho người dân, doanh nghiệp hay không. Đó mới là thước đo thực chất của cải cách hành chính trong giai đoạn mới.

Nâng cao năng lực cảnh báo sớm, phát hiện sớm và xử lý sớm

Thứ năm, nâng cao năng lực giám sát thực thi chính sách gắn với kiểm soát rủi ro phát triển.

Mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới đòi hỏi phải có năng lực quản trị rủi ro tương ứng; rủi ro hiện nay không chỉ đến từ kinh tế hay đầu tư công, mà còn đến từ an ninh dữ liệu, biến đổi khí hậu, già hóa dân số, dịch chuyển chuỗi cung ứng và những biến động rất nhanh, khó lường của tình hình thế giới.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Vì vậy, hoạt động giám sát của HĐND phải chuyển mạnh từ “giám sát sự vụ” sang “giám sát chiến lược phát triển”; phải đi sâu vào những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro lớn như đầu tư công, đất đai, quy hoạch, tài chính công, chuyển đổi số, môi trường, các dự án trọng điểm và hoạt động công vụ. Điều quan trọng nhất là phải nâng cao năng lực cảnh báo sớm, phát hiện sớm và xử lý sớm các nguy cơ rủi ro ngay từ cơ sở; giám sát không chỉ để phát hiện tồn tại mà phải góp phần thúc đẩy thực thi, giữ vững ổn định và tạo nền tảng quan trọng nhất cho phát triển nhanh, bền vững của địa phương và đất nước.

“Chính phủ luôn lắng nghe ý kiến từ cơ sở, từ thực tiễn hoạt động của HĐND các cấp; bởi thực tiễn cuộc sống chính là nơi phản ánh rõ nhất tính đúng đắn và hiệu quả của chính sách.

Đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu rất cao về chất lượng thể chế, năng lực quản trị và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Trong giai đoạn đó, Quốc hội, Chính phủ, chính quyền địa phương và HĐND các cấp tiếp tục đồng hành chặt chẽ; cùng chia sẻ trách nhiệm, cùng kiến tạo phát triển và cùng phụng sự Nhân dân, tất cả vì một Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc trong kỷ nguyên mới”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Thanh Chi - Minh Trang

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/ban-hanh-chinh-sach-de-kien-tao-phat-trien-va-nang-cao-doi-song-nhan-dan-10418397.html