Đến hẹn lại lên (bốn năm một lần), từ ngày 12 - 14 tháng Tư Âm lịch, sân đền Đức Thánh Tam Giang lại trở nên sôi động hơn bao giờ hết với lễ hội vật cầu bùn (vật cầu nước) truyền thống của làng Vân. Trên mảnh sân rộng khoảng 200m2 phủ lớp bùn nhão, các chàng trai lực lưỡng “quân cầu” cùng nhau tranh quả cầu bằng gỗ mít - biểu tượng thiêng liêng của Thần Mặt trời để đẩy vào hố ở hai đầu sân. Không chỉ là một giải đấu kịch tính và đầy ắp tiếng cười, hội vật cầu còn gửi gắm ước vọng nghìn đời của cư dân lúa nước về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Lễ hội vật cầu bùn làng Vân năm nay diễn ra từ ngày 28 – 30/5 (12-14 tháng Tư Âm lịch).
Quả cầu bằng gỗ mít, biểu tượng thiêng liêng đại diện cho Thần Mặt trời.
Sân đấu rộng khoảng 200m² được tưới đẫm bằng dòng nước sông Cầu do các thiếu nữ trong làng gánh về, tạo nên "sàn đấu" bùn nhão đặc trưng.
16 "quân cầu" là những thanh niên trai tráng lẫm liệt, được tuyển chọn khắt khe để chia về hai đội: giáp Trên và giáp Dưới.
Các quân cầu thực hiện nghi lễ tế Đức Thánh Tam Giang trước mỗi trận đấu.
Các quân cầu uống rượu và ăn hoa quả để tăng dũng khí.
Các quân cầu sẵn sàng cho trận đấu mang đầy ý nghĩa.
Hai giáp cử những chàng trai khỏe nhất xe đai đấu vật giữa sân bùn nhão.
Hiệu lệnh vừa phát, ông chủ tế gieo quả cầu xuống bùn cũng là lúc cuộc giao tranh nảy lửa chính thức bắt đầu.
Lễ hội mang đậm tín ngưỡng bản địa cổ xưa thờ Thần Mặt Trời của cư dân nông nghiệp lúa nước, gửi gắm ước vọng ngàn đời về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, xóm làng thuận hòa.
Theo quan niệm người dân nơi đây, giành được quả cầu là giành được năng lượng mặt trời, giành được vận may về cho dân làng.
Những sải tay cuồn cuộn, những cái ôm ghì siết chặt trong nỗ lực giành giật quả cầu gỗ giữa làn bùn đặc quánh.
Những màn rượt đuổi kịch tính trên sân đấu bùn, được cộng hưởng từ tiếng hò reo cổ vũ của khán giả xung quanh, tạo nên bản âm hưởng rộn ràng của làng Vân.
"Vũ điệu của bùn nước" thể hiện sự dũng mãnh của các chàng trai hòa cùng tiếng hò reo vang dội, biến nơi đây thành một sân khấu nghệ thuật đầy mê hoặc.
Không còn phân biệt màu áo, toàn thân các "quân cầu" nhuộm chặt một màu bùn đặc trưng của ngày hội.
Bầu không khí nghẹt thở xung quanh sân đấu khi khán giả đứng ngồi không yên, mặc cho bùn bắn tung tóe lên người.
Một pha cướp cầu phản công.
Khi thi đấu, cướp được cầu mang ý nghĩa là cướp được mặt trời, cướp ánh sáng cho cây trồng.
Các quân cầu nỗ lực đưa cầu vào hố.
quyết liệt nhưng không hề có những pha gây gổ, va chạm.
Sự kịch tính duy trì trong suốt trận đấu.
Một quân cầu nhanh chóng phản công chạy về hố của đối phương, và sự truy cản quyết liệt.
Các quân cầu đang cố gắng lôi người giữ hố để đối phương không thể ghi điểm.
Một quân cầu khéo léo tìm cách để đưa cầu vào hố trước sự truy cản quyết liệt đến từ đội bạn.
Những khán giả mặc dù bị bùn bắn đầy người nhưng vẫn rất vui vẻ.
Giây phút tạo dáng ngẫu hứng của một quân cầu.
Những pha tấn công và cả cuộc truy cản quyết liệt.
Những cổ động viên nhuộm chặt một màu bùn đặc trưng của ngày hội.
Quả cầu gỗ được đẩy gọn vào hố trong sự vỡ òa chiến thắng của các quân cầu và người xem.
Giây phút ăn mừng chiến thắng.
Thanh niên trong làng lao xuống sân tắm bùn chung vui cùng hai đội.
Hội vật cầu bùn làng Vân là khúc ca khải hoàn mừng chiến thắng, gửi gắm ước vọng ngàn đời về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Phạm Sỹ