Băn khoăn lập lại trật tự vỉa hè phố cổ Hội An

2 giờ trướcBài gốc

Một họa sĩ vẽ tranh bán trên đường phố cổ Hội An. Ảnh: VĨNH LỘC

Nét văn hóa đặc trưng

Sinh ra và lớn lên tại phố cổ Hội An, cuộc đời ông Nguyễn Văn Hòa, Trưởng ban Công tác mặt trận khối phố An Thắng (phường Hội An) gắn với hình ảnh mẹt trầu cau bày bán bên cạnh Chùa Cầu và những tiếng rao đêm của những gánh tàu phớ, xí mà.

Theo ông Hòa, việc lập lại trật tự đô thị và thực hiện nếp sống văn minh là chủ trương hoàn toàn đúng đắn, nhưng riêng với không gian phố cổ thì cần xem xét thấu đáo để vừa đảm bảo văn minh đô thị nhưng vẫn giữ được những nét văn hóa đặc trưng, bởi những gánh hàng rong truyền thống đã tồn tại và gắn liền với quá trình hình ảnh phố cổ Hội An nhiều năm qua.

“Đô thị cổ Hội An đã tồn tại hơn 400 năm và gắn với các hoạt động thương mại, buôn bán kinh doanh. Trong đó, những gánh hàng rong truyền thống hay các món ẩm thực địa phương như xí mà, mỳ Quảng, cao lầu… đã gắn với đời sống cư dân địa phương và phố cổ.

Theo tôi, cần duy trì những hoạt động đó gắn với việc quản lý, quy hoạch khu vực riêng khoa học, cụ thể, công bằng, đúng đối tượng, đúng loại hàng hóa… Chúng ta lập lại trật tự đô thị chứ không phải xóa bỏ hoàn toàn”, ông Hòa đề xuất.

Phường Hội An nằm trong khu vực vùng lõi Khu di sản văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An, nơi diễn ra nhiều hoạt động du lịch, thương mại nhộn nhịp.

Ông Trần Hoàng Phước, Tổ trưởng tổ dân phố Hoài Phô (phường Hội An) cho biết, trước khi Đô thị cổ Hội An được UNESCO công nhận di sản văn hóa thế giới, địa phương đã tổ chức các khu ẩm thực trên vỉa hè một số tuyến đường phố cổ nhằm tạo nét văn hóa cho du khách tham quan thưởng thức, nhưng một thời gian sau do việc kiểm soát không chặt chẽ dẫn đến tự phát, người dân nơi khác đến buôn bán lộn xộn, bát nháo.

“Nếu xóa bỏ tất cả hàng rong trong phố cổ một cách cứng nhắc sẽ làm mất đi những nét xưa, mất đi hồn của phố vì phố cổ Hội An là “phố sống”, nên có sự sàng lọc, phân biệt rõ ràng những hàng rong truyền thống và hàng lưu niệm hiện nay”, ông Hoàng nói.

Là những người gắn một đời cùng phố cổ, nên với ông Hòa, ông Phước, việc vắng những tiếng rao đêm hay những mẹt trầu cau bày bán bên cạnh Chùa Cầu... đều gợi sự nuối tiếc, vì đó là những nét đặc trưng văn hóa góp phần tạo nên hồn phố cổ Hội An.

Những gánh hàng rong đã góp phần tạo nên cái hồn phố cổ Hội An. Ảnh: VĨNH LỘC

Cần sự linh động

Theo ông Nguyễn Sự, nguyên Bí thư Thành ủy Hội An (cũ), việc lập lại trật tự vỉa hè, văn minh đô thị đã được Hội An triển khai từ hơn 20 năm trước và người dân rất đồng tình hưởng ứng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay cần có cách làm phù hợp, linh động, nhất là trong không gian phố cổ vì khu vực này có đặc thù riêng, gắn liền đời sống văn hóa của cộng đồng cư dân hàng bao đời nay. Ngoài ra, cần chú ý đến những người buôn thúng bán bưng ở một số vùng ven phố cổ hoặc nơi có mật độ dân cư đông.

“Nếu có những gánh hàng rong bán trái bắp, gánh mỳ, cao lầu… thì cũng nên tạo điều kiện cho họ gắn với quy định thời gian nhất định, đảm bảo vấn đề mỹ quan, vệ sinh... Điều này không chỉ giúp giải quyết vấn đề mưu sinh của người dân và cũng tạo ra sức sống của một đô thị văn hóa”, ông Sự chia sẻ.

Ông Nguyễn Sự cho rằng, khu phố cổ Hội An vốn đã thực hiện phố không động cơ, phố dành cho người đi bộ gần 20 năm nay, du khách hầu như đi dưới lòng đường nên việc nói dành vỉa hè cho người đi bộ cũng không hoàn toàn chính xác.

“Tất nhiên, việc lập lại trật tự vỉa hè ngăn nắp văn minh, tránh tình trạng lấn chiếm vỉa hè để trưng bày hàng hóa, kinh doanh gây ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị phải kiên quyết làm, nhưng cũng lưu ý đến những đặc điểm riêng có của khu phố cổ”, ông Nguyễn Sự nói thêm.

Thực tế, từ nhiều năm trước, UBND thành phố Hội An (cũ) cũng đã ban hành đề án hàng rong trong không gian phố cổ nhằm tạo cơ chế hỗ trợ những người buôn bán hàng rong, giúp bảo lưu những nét văn hóa bản địa, kể cả việc trưng bày hàng hóa trong phố cổ cũng đều có quy định. Tuy nhiên, đến nay hầu như các hộ hàng rong đã thay đổi ngành nghề, hàng hóa kinh doanh. Cạnh đó, một số hộ gia đình cũng đã chuyển nhượng, cho người nơi khác đến thuê nhà kinh doanh, buôn bán.

Theo ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An, hiện nay lối sống của cư dân bản địa trong phố cổ hầu như biến mất, ước tính chỉ còn khoảng 30 - 40% căn nhà trong phố cổ còn người bản địa sinh sống.

“Trong đề án hàng rong trước đây Hội An cũng đã quy hoạch khu nào được bán hàng rong, khu vực nào không, nhưng một thời gian hàng rong hầu như đã biến tướng và bị thay thế bằng hàng lưu niệm. Bây giờ phải khảo sát, định hướng lại, tất nhiên cũng nên có những gánh hàng rong truyền thống, còn như thế nào thì phải tính toán, rà soát lại tránh tình trạng biến tướng sau này”, ông Ngọc thông tin.

Ông Nguyễn Tấn Cường, Chủ tịch UBND phường Hội An cho rằng, trước mắt vẫn phải thực hiện nghiêm Chỉ thị 14 của Thành ủy Đà Nẵng và Kế hoạch 109 của UBND thành phố về triển khai thực hiện công tác quản lý bảo đảm trật tự đô thị và thực hiện nếp sống văn minh trên địa bàn, quá trình triển khai có gì vướng mắc sẽ tổng hợp báo cáo thành phố xem xét điều chỉnh.

“Theo kế hoạch, từ nay đến ngày 30/4 phường sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, nhắc nhở người dân và các hộ kinh doanh; khơi dậy tinh thần tự giác, tự quản, tự giữ gìn hình ảnh Hội An trong mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân. Sau ngày 30/4 sẽ tiến hành xử lý vi phạm gắn với việc theo dõi, giám sát trật tự đô thị qua hệ thống camera có gắn AI”, ông Cường thông tin.

VĨNH LỘC

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/ban-khoan-lap-lai-trat-tu-via-he-pho-co-hoi-an-3331332.html