Các sản phẩm thổ cẩm được bày bán tại chợ Na Mèo.
Nhận thấy bản Na Mèo có nhiều điều kiện để phát triển du lịch cộng đồng, xã Na Mèo đã tích cực tuyên truyền, vận động người dân trong đầu tư xây dựng các cơ sở lưu trú để phát triển các dịch vụ du lịch. Đồng thời chú trọng nâng cao nhận thức của người dân trong việc gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống. Trong đó, bản Na Mèo khuyến khích duy trì nghề dệt thổ cẩm để làm ra những sản phẩm phục vụ nhu cầu của khách du lịch.
Ông Phạm Văn Thánh - người tiên phong làm du lịch cộng đồng tại bản Na Mèo, cho biết: Năm 2021, được sự quan tâm, khuyến khích của cấp ủy, chính quyền địa phương và anh em trong dòng họ, tôi đã mạnh dạn đầu tư xây dựng các phòng khép kín, 2 căn nhà sàn, cải tạo cảnh quan, môi trường để thu hút khách du lịch. Nhằm nâng cao chất lượng phục vụ khách du lịch gia đình tôi tích cực tham gia các lớp tập huấn làm du lịch cộng đồng, vệ sinh an toàn thực phẩm. Phối hợp với đội văn nghệ của bản tổ chức dàn dựng, biểu diễn các tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc của đồng bào dân tộc Thái phục vụ nhu cầu của du khách. Nhờ làm du lịch mà cuộc sống của gia đình được cải thiện, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương".
Đến bản Na Mèo du khách còn được trải nghiệm nét độc đáo của phiên chợ Na Mèo. Chợ được hình thành từ năm 1989. Năm 2004, chợ được xây dựng khang trang đáp ứng nhu cầu buôn bán của tiểu thương và người dân địa phương. Từ năm 2014, Cửa khẩu Na Mèo được nâng cấp thành Cửa khẩu quốc tế Na Mèo, chợ Na Mèo cũng ngày càng sầm uất, hàng hóa phong phú, thu hút nhiều người tham gia buôn bán. Trong đó có cả tiểu thương, người dân của nước bạn Lào cũng tham gia mua bán, khiến phiên chợ trở nên nhộn nhịp, sôi động.
Chợ phiên Na Mèo họp định kỳ vào thứ bảy hằng tuần, thu hút đông đảo người dân đến giao thương trong không khí cởi mở và thân thiện. Các mặt hàng tại đây chủ yếu là hàng thiết yếu với giá cả ổn định. Đặc biệt, chợ còn bày bán nhiều sản vật địa phương, như: dưa Lào, cá suối, rêu đá và các loại gia vị vùng cao, đáp ứng đa dạng nhu cầu của bà con vùng biên.
Anh Nguyễn Mạnh Hùng, ở phường Hạc Thành - người từng đến bản Na Mèo tham quan, trải nghiệm cho biết: Đến bản Na Mèo tôi được lưu trú trong nếp nhà sàn, được thưởng thức các món ăn truyền thống và buổi tối được hòa mình vào những tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc của đồng bào dân tộc Thái. Đến nơi này, mọi người trong gia đình tôi rất thích dạo quanh chợ Na Mèo để chọn mua những sản vật địa phương dân dã, tươi ngon. Người bán ở chợ vui vẻ, thân thiện, hiếu khách để lại trong tôi nhưng ấn tượng khó quên. Có điều kiện, tôi sẽ đến bản Na Mèo tham quan, trải nghiệm thêm nhiều lần nữa.
Mặc dù đã khai thác thế mạnh địa phương, du lịch ở bản Na Mèo vẫn chưa thực sự khởi sắc. Lượng khách đến trải nghiệm hàng năm còn ít; hệ thống dịch vụ vui chơi, ăn uống, lưu trú thiếu và còn nhiều hạn chế. Nhiều hộ dân dù trong bản có tâm huyết phát triển du lịch nhưng lại đang thiếu hụt nguồn lực để xây dựng kết cấu hạ tầng, làm mới các sản phẩm du lịch.
Ông Lê Văn Thơ, Phó Chủ tịch UBND xã Na Mèo cho biết: Thời gian tới, xã Na Mèo tiếp tục huy động mọi nguồn lực đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ cho phát triển du lịch, gắn với bảo vệ môi trường. Đồng thời yêu cầu đơn vị quản lý, kinh doanh khai thác chợ Na Mèo đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành các hạng mục đầu tư theo dự án đã được phê duyệt, nhằm đảm bảo điều kiện kinh doanh và góp phần thúc đẩy phát triển du lịch. Chỉ đạo bản Na Mèo đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các hộ dân có điều kiện phát triển du lịch; gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Đẩy mạnh quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên, các giá trị văn hóa truyền thống và sự thân thiện, mến khách của người dân địa phương. Làm tốt công tác xúc tiến, kêu gọi thu hút doanh nghiệp có tiềm lực vào tìm hiểu cơ hội, hợp tác đầu tư phát triển du lịch. Qua đó, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Bài và ảnh: Xuân Thủy