Ngày 10-4, Ban quản lý Vườn Quốc gia (VQG) Côn Đảo đã có báo cáo gửi Cục lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ NN&MT; UBND TP.HCM về việc Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo xử phạt vi phạm hành chính việc cất giữ 42 gốc mai vàng.
Báo cáo lý do phạt hành chính, tịch thu 42 gốc cây mai
Theo Ban quản lý VQG Côn Đảo, rừng tự nhiên tại Côn Đảo hiện có 1.077 loài thực vật rừng, trong đó có nhiều loài thực vật rừng nhóm cây thân gỗ, nhiều loài thực vật rừng ngoài gỗ thuộc các nhóm: song mây, tre nứa, cây dược liệu, cây kiểng…như Mai vàng, Thiên tuế, Bạch Lộc… Mai vàng là loài cây phân bố chủ yếu trên các núi đất, núi đá và đồi cát tự nhiên trong các Khu rừng tự nhiên tại Côn Đảo.
Những năm gần đây tại Côn Đảo diễn ra tình trạng một số người vào rừng thu hái các loài cây dược liệu thuốc nam như: tắc kè đá, dứa dại, nho rừng về mua bán, ngâm rượu hoặc đào bới, bứng một số loài cây rừng có giá trị làm cảnh như: bứng mai vàng, thiên tuế, bạch lộc… đưa về cất giữ chăm sóc, cắt tỉa làm cây cảnh sau đó mua bán, trao đổi, tặng cho… làm ảnh hưởng đến công tác bảo vệ rừng, bảo tồn hệ sinh thái rừng tự nhiên tại Vườn quốc gia Côn Đảo.
Lực lượng Hạt Kiểm lâm kiểm tra một cây mai rừng trong Vườn quốc gia Côn Đảo ngày 10-4. Ảnh: HKL
Việc này đã được UBND huyện Côn Đảo (cũ) chỉ đạo tăng cường quản lý khai thác, vận chuyển, buôn bán cây có nguồn gốc rừng tự nhiên và xử lý nghiêm theo quy định tại Văn bản số 162/UBND-KL ngày 20/01/2021.
Theo quy định tại khoản 16 Điều 2 Luật lâm nghiệp 2017 thì lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến.
Theo hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính ngày 3-4 của Hạt Kiểm lâm VQG Côn Đảo thì vào ngày 2-4, Đoàn kiểm tra liên ngành theo Kế hoạch kiểm tra truy xuất nguồn gốc lâm sản gồm có: Hạt Kiểm lâm, Công an đặc khu Côn Đảo, Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 6, kiểm tra tại địa chỉ số 36 đường Tôn Đức Thắng, Khu dân cư số 5 (trụ sở cũ của Đồn Biên phòng Côn Đảo). Tại đây, Đoàn phát hiện 42 gốc cây mai vàng do ông ĐTV (sinh năm 1988) đang cất giữ chăm sóc tại địa chỉ này.
Một cây mai trong rừng thuộc VQG Côn Đảo.
Trong biên bản vi phạm hành chính, ông T khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, quá trình chăm sóc 3 cây bị chết, còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³ và đề nghị sẽ bổ sung hóa đơn vào ngày 3-4. Ông T nêu thêm trong đó có 21 cây mai vàng có nguồn gốc từ Đồn Biên phòng Phước Tỉnh vận chuyển ra Côn Đảo; nhưng đến nay ông T vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc của 42 gốc mai.
Do đó, ngày 3-4, Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Côn Đảo quyết định xử phạt vi phạm hành chính và tịch thu 42 gốc mai của ông T. về hành vi tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp.
Hai trong số các cây mai của ông T bị tịch thu.
Phương hướng xử lý
Theo Ban quản lý VQG, trong trường hợp này, 42 gốc cây mai vàng do ông T đang cất giữ, chăm sóc tại Đồn Biên phòng Côn Đảo (cũ) là lâm sản ngoài gỗ và ông đã khai nhận là mua vận chuyển từ đất liền ra Côn Đảo nhưng không có Bảng kê lâm sản do chủ lâm sản hoặc chủ các vườn mai, vườn cây kiểng lập để chứng minh nguồn gốc hợp pháp số lâm sản ngoài gỗ nêu trên.
Cũng tại địa chỉ trụ sở cũ của Đồn Biên phòng Côn Đảo, vào ngày 19-6-2025, Hạt Kiểm lâm Côn Đảo (thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Côn Đảo (cũ) lập biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông NVY (sinh năm 1993, cư trú tại Khu dân cư số 3) vì hành vi tàng trữ 23 gốc cây Mai, tổng trọng lượng 180 kg và đã xử phạt ông Y số tiền 3 triệu đồng, tịch thu toàn bộ 23 gốc cây Mai để xử lý theo quy định.
Theo quyết định xử phạt vi phạm hành chính, ông T có quyền khiếu nại quyết định xử phạt hoặc khởi kiện hành chính về quyết định trên.
Đáng chú ý, Ban quản lý VQG Côn Đảo đã chỉ đạo Hạt Kiểm lâm tiếp tục phối hợp Công an Đặc khu Côn Đảo xác minh, làm rõ vụ việc. Trường hợp xử lý chưa đảm bảo quy định thì sẽ xem xét hủy bỏ quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trả lại tang vật cho chủ sở hữu; trường hợp đúng quy định thì kiên quyết xử lý nghiêm theo quy định nhằm tăng cường bảo vệ hệ sinh thái rừng tự nhiên tại đặc khu Côn Đảo.
Sẽ làm rõ đến cùng nguồn gốc số cây mai
Cùng ngày, Ban quản lý VQG Côn Đảo cũng có chỉ đạo Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng VQG Côn Đảo tiếp tục kiểm tra, xác minh vụ việc xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực lâm nghiệp như Báo Pháp Luật TP.HCM ngày 8-4 có bài viết: “Bị phạt và tịch thu 42 cây mai kiểng không rõ nguồn gốc”.
Giám đốc Ban quản lý VQG Côn Đảo yêu cầu Hạt Kiểm lâm tiếp tục phối hợp với Công an Đặc khu Côn Đảo và các đơn vị có liên quan tại địa bàn Côn Đảo kiểm tra xác minh làm rõ nguồn gốc 42 gốc mai vàng đã bị xử phạt hành chính và tịch thu; chủ động làm việc với người vi phạm, làm rõ nguồn gốc lâm sản theo quy định, nếu người vi phạm chứng minh nguồn gốc lâm sản theo quy định thì tham mưu xử lý đảm bảo quyền lợi cho người dân và đúng quy định pháp luật.
Trường hợp người vi phạm không chứng minh được nguồn gốc lâm sản, Cơ quan chức năng chứng minh được nguồn gốc 42 gốc mai vàng nêu trên do đào bới từ rừng tự nhiên tại Côn Đảo đưa về cất giữ, chăm sóc tạo dáng cây cảnh thì tiếp tục xử lý theo quy định nhằm tăng cường công tác bảo vệ rừng, bảo vệ các hệ sinh thái rừng tự nhiên tại Côn Đảo.
Đồng thời chủ động thông tin, tuyên truyền trên các tờ báo, phương tiện truyền thông để người dân và cộng đồng mạng hiểu rõ bản chất vụ việc, góp phần bảo tồn các hệ sinh thái rừng tự nhiên tại Côn Đảo.
Trùng Khánh