Bát hương
Bát hương là một trong những vật phẩm thờ cúng quan trọng, không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên. Đây được xem là nơi thể hiện lòng thành kính, tưởng nhớ của con cháu đến với ông bà tổ tiên, và cũng là nơi để ông bà, tổ tiên về ngự, lắng nghe lời cầu nguyện của con cháu.
Tùy từng loại bàn thờ cũng như không gian thờ cúng của mỗi gia đình mà số lượng bát hương trên bàn thờ sẽ có sự khác nhau. Tuy nhiên, số lượng bát hương thường được khuyên đặt trên bàn thờ nên ứng với các con số lẻ như 3 - 5 - 7.
Bát hương là một trong những vật phẩm thờ cúng quan trọng, không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên.
Theo phong thủy, trên bàn thờ gia tiên, gia chủ nên sử dụng 3 bát hương, bao gồm: bát ở giữa thờ Thần linh, bát hương bên trái (theo hướng nhìn vào bàn thờ) thờ Bà Cô Ông Mãnh, bát hương phía bên phải thờ gia tiên.
Kỷ chén, mâm bồng
Người Việt có văn hóa thờ cúng đó là "trần sao âm vậy". Chính vì thế, để thể hiện tấm lòng, sự thành tâm đối với ông bà, tổ tiên người ta sử dụng kỷ chén thờ, thường được để đựng nước sạch hoặc rượu thờ hàng ngày trên bàn thờ. Hơn nữa, kỷ ngai chén thờ tượng trưng cho sự vững chắc, bền lâu.
Mỗi con số trên kỷ chén đều mang một ý nghĩa khác nhau, tuy nhiên tùy theo kích thước của bàn thờ mà gia chủ có thể sử dụng 3 hay 5 chén thờ.
Cùng với bát hương, nậm rượu hay chóe thờ, mâm bồng cũng là một trong những vật phẩm thờ cúng không thể thiếu trong bộ đồ thờ gia tiên.
Vật phẩm thờ cúng này trên bàn thờ được sử dụng với mục đích đựng hoa quả tươi, trầu cau và tiền mã để dâng lên ông bà tổ tiên.
Mỗi con số trên kỷ chén đều mang một ý nghĩa khác nhau, tuy nhiên tùy theo kích thước của bàn thờ mà gia chủ có thể sử dụng 3 hay 5 chén thờ.
Theo đó, những món đồ thờ cúng này có ý nghĩa giúp gia chủ bày tỏ lòng thành kính và sự biết ơn với những người đã khuất trong gia đình.
Nhiều gia đình hiện nay lựa chọn 3 mâm bồng cho một bàn thờ gia tiên nhà mình. Theo đó, chiếc mâm ở giữa thường có kích thước to hơn so với hai chiếc mâm còn lại ở bên cạnh.
Với 3 chiếc mâm bồng này, gia chủ sẽ sử dụng cho từng mục đích khác nhau đó là: mâm bồng to ở giữa dùng để đựng trầu cau và tiền mã; mâm nằm ở phía bên trái (tức là mâm nằm ở hướng Đông) dùng để đựng hoa tươi và mâm còn lại nằm ở phía bên phải (tức là mâm nằm ở hướng Tây) dùng để đựng trái cây.
Tuy nhiên, nếu kích thước bàn thờ nhà bạn không quá lớn, chỉ cần sử dụng một mâm bồng để bày biện ngũ quả, đồ thờ cúng, bài trí bàn thờ gia tiên là được.
Lọ hoa
Ngoài ngày rằm, mùng một, ngày giỗ hoặc các dịp đặc biệt cần phải cắm hoa. Trong những ngày bình thường thì lọ hoa sẽ để không, nên còn có một tên gọi khác là "lọ lộc bình".
Thông thường, lọ lộc bình nằm ở phía bên tay phải (theo hướng nhìn vào bàn thờ) hay chính là hướng đông theo quan niệm dân gian "đông bình tây quả".
Ngoài ngày rằm, mùng một, ngày giỗ hoặc các dịp đặc biệt cần phải cắm hoa, trong những ngày bình thường thì lọ hoa sẽ để không, nên còn có một tên gọi khác là "lọ lộc bình".
Tùy kích cỡ bàn thờ và tùy vào điều kiện gia đình, vùng miền, công việc mà gia chủ bày lọ hoa to nhỏ, nhiều ít chứ không có quy tắc nào đòi hỏi bày 1 hay nhiều lọ hoa, miễn sao nhìn thuận mắt, vừa ý là được.
Di ảnh thờ hoặc bài vị
Theo phong tục của người Việt, khi người thân trong gia đình mất đi, gia đình sẽ đặt di ảnh người quá cố trên bàn thờ để cúng bái và tưởng nhớ.
Dân gian ta vẫn thường truyền nhau cách đặt di ảnh trên bàn thờ cần tuân thủ theo nguyên tắc "nam tả nữ hữu", và phải đặt theo đúng thứ tự, đúng vai vế nếu không sẽ bị coi là phạm thượng, bất kính.
Có rất nhiều nguyên tắc trong việc sắp xếp di ảnh, chính vì vậy, có nhiều gia đình khi phải thờ cúng nhiều thế hệ, cả bên nội lẫn bên ngoại, gia chủ thường ưu tiên sử dụng bài vị để thờ cúng.
Bài vị thờ gia tiên dùng để đề tên người đã khuất, tương tự như di ảnh vậy. Bài vị thường là một tấm thẻ làm bằng gỗ hoặc bằng giấy, ở giữa ghi họ tên, chức tước, hai bên ghi ngày tháng năm sinh, năm tử của người được thờ gọi là thần chủ.
Nếu diện tích bàn thờ rộng, gia chủ hoàn toàn có thể bài trí thêm ống đựng hương, hạc đồng...để giúp không gian thờ cúng của bạn thêm trang trọng.
Bằng việc sử dụng bài vị trong thờ cúng để bài trí bàn thờ gia tiên, gia chủ hoàn toàn có thể thờ nhiều thế hệ, thậm chí cả bên nội, bên ngoại, giúp không gian thờ cúng của gia đình vừa gọn gàng, vừa thêm phần trang nghiêm.
Ngoài ra, trên bàn thờ gia tiên thường có đèn dầu, chân nến hoặc bật lửa để sử dụng thắp hương. Nếu diện tích bàn thờ rộng, gia chủ hoàn toàn có thể bài trí thêm ống đựng hương, hạc đồng...để giúp không gian thờ cúng của bạn thêm trang trọng.
* Thông tin trong bài mang tính tham khảo.