Ảnh minh họa
Việc bán thuốc lá cho người chưa đủ tuổi tiếp tục là một trong những hành vi bị xử lí nghiêm trong Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, có hiệu lực từ ngày 15.5.2026.
Theo quy định mới, các đại lý bán buôn, bán lẻ thuốc lá không treo biển thông báo “không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi” sẽ bị phạt từ 1-3 triệu đồng. Trường hợp bán hoặc cung cấp thuốc lá cho người dưới 18 tuổi bị phạt từ 3-5 triệu đồng. Ngoài xử phạt tiền, cơ sở vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động kinh doanh liên quan từ 1-3 tháng.
Nghị định cũng bổ sung chế tài đối với hành vi sử dụng người chưa đủ 18 tuổi đi mua thuốc lá. Người vi phạm có thể bị phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Trong khi đó, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi sử dụng thuốc lá bị phạt 200.000-500.000 đồng.
Theo giới chuyên gia y tế, việc tăng mạnh chế tài được kì vọng sẽ góp phần hạn chế tình trạng thuốc lá len lỏi vào trường học và nhóm thanh thiếu niên. Thời gian qua, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng xuất hiện ngày càng phổ biến trong học sinh, sinh viên, trong khi nhận thức về tác hại còn hạn chế.
Không chỉ nhắm vào hành vi bán cho trẻ vị thành niên, nghị định mới còn siết chặt hàng loạt vi phạm liên quan đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Người sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng bị phạt từ 3-5 triệu đồng và buộc tiêu hủy sản phẩm vi phạm. Hành vi chứa chấp người khác sử dụng tại địa điểm thuộc quyền quản lí có thể bị phạt 5-10 triệu đồng, trừ trường hợp người thân trong gia đình.
Bên cạnh đó, hành vi hút thuốc tại địa điểm cấm bị phạt 200.000-500.000 đồng. Các cơ quan, tổ chức không treo biển “cấm hút thuốc”, không tổ chức thực hiện quy định phòng chống tác hại thuốc lá hoặc khu vực hút thuốc không đáp ứng yêu cầu về phòng riêng, hệ thống thông khí, thiết bị phòng cháy chữa cháy… cũng bị xử phạt tới 10 triệu đồng.
Trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh, nhiều hành vi liên quan bao bì, cảnh báo sức khỏe bị tăng nặng mức phạt. Đặc biệt, hành vi không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá có thể bị phạt tới 40 triệu đồng, kèm đình chỉ hoạt động kinh doanh từ 3-6 tháng, buộc thu hồi hoặc tiêu hủy sản phẩm vi phạm.
Theo Bộ Y tế, sau hơn 10 năm triển khai Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá, tỉ lệ hút thuốc giảm chậm, trong khi các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới gia tăng nhanh trong giới trẻ. WHO ước tính thuốc lá là nguyên nhân của 28 nhóm bệnh nguy hiểm và gây thiệt hại kinh tế cho Việt Nam khoảng 108.700 tỉ đồng mỗi năm.
Một số mức phạt đáng chú ý theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP
Bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi: phạt 3-5 triệu đồng
Không treo biển “không bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi”: phạt 1-3 triệu đồng
Sử dụng người dưới 18 tuổi mua thuốc lá: phạt 500.000-1 triệu đồng
Người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi sử dụng thuốc lá: phạt 200.000-500.000 đồng
Sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng: phạt 3-5 triệu đồng, buộc tiêu hủy
Hút thuốc tại nơi cấm: phạt 200.000-500.000 đồng
Không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá: phạt tới 40 triệu đồng và có thể đình chỉ kinh doanh tới 6 tháng.
TUẤN ĐÔNG