Ảnh minh họa: Sarah Grillo/Axios
Đây có thể coi là biện pháp kiểm soát độ tuổi gắt gao hơn, nhưng trên thực tế, luật mới phản ánh một cách tiếp cận quản lý hoàn toàn khác: sử dụng giấy tờ tùy thân như một công cụ để thực thi lệnh cấm mua rượu của tòa án đối với một nhóm người cụ thể.
Căn nguyên của thay đổi này nằm trong Dự luật Hạ viện 437, cho phép tòa án Utah chỉ định một cá nhân là người bị cấm mua rượu nếu người đó có các vi phạm nghiêm trọng liên quan đến rượu, đặc biệt là các trường hợp lái xe khi say ở mức nguy hiểm. Khi đã bị đưa vào diện này, người vi phạm không chỉ bị cấm trên phương diện pháp lý, mà còn bị đánh dấu trực tiếp trên giấy tờ tùy thân do bang Utah cấp. Trên thẻ căn cước hoặc bằng lái xe sẽ xuất hiện dòng chữ rõ ràng: “Không được bán rượu”.
Sở Cấp Giấy phép lái xe Utah cho biết, thiết kế này nhằm mục đích cho phép kiểm tra nhanh chóng bằng mắt thường tại điểm bán hàng, một mục tiêu đòi hỏi việc xác minh danh tính toàn diện vì người bán không thể xác định chính xác người bị cấm mua rượu trừ khi mọi khách hàng đều được yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân.
Luật cũng đồng thời siết trách nhiệm của các cơ sở kinh doanh. Bán rượu cho người thuộc diện bị cấm, nếu biết hoặc buộc phải biết, sẽ bị coi là hành vi vi phạm. Trong bối cảnh đó, kiểm tra giấy tờ không chỉ là thủ tục hành chính, mà là lá chắn pháp lý cho người bán.
Dù yêu cầu xuất trình giấy tờ là bắt buộc, luật không áp dụng việc quét giấy tờ điện tử một cách đồng loạt. Nghĩa vụ quét phụ thuộc vào loại hình kinh doanh và không gian phục vụ. Tuy nhiên, luật mới đã xóa bỏ hoàn toàn quyền “linh động” của người bán trong việc có yêu cầu giấy tờ hay không. Trước đây, nếu ai đó trông “rõ ràng” lớn hơn 35 tuổi, họ có thể không bị yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân. Luật mới loại bỏ quyền tùy ý đó đối với việc mua rượu bằng cách bắt buộc xuất trình giấy tờ tùy thân một cách phổ biến, do đó người bán có thể kiểm tra cả giấy tờ tùy thân bị cấm cũng như độ tuổi.
Các loại giấy tờ được chấp nhận gồm hộ chiếu, bằng lái xe Mỹ, thẻ căn cước do tiểu bang cấp và thẻ quân đội. Riêng thẻ cho phép lái xe có điều kiện không được coi là giấy tờ hợp lệ để mua rượu.
Một điểm đáng chú ý là hộ chiếu không thể hiện tình trạng bị cấm mua rượu, do đó dấu hiệu “không được bán rượu” chỉ tồn tại trên giấy tờ do bang Utah cấp. Dù số lượng người bị đánh dấu này dự kiến còn ít trong giai đoạn đầu, hệ thống đã được thiết kế để vận hành ở quy mô lớn. Trên thực tế, nhiều quán bar cho biết họ đã quen với việc kiểm tra giấy tờ. Tuy nhiên, tại các cửa hàng bán lẻ, nơi khách quen lâu năm từng được bỏ qua thủ tục, quy định mới đã tạo ra không ít bối rối và phản ứng khó chịu.
Ngọc Minh