Băng vĩnh cửu Tây Tạng tan chảy, khí hậu toàn cầu ngày càng nóng lên

4 giờ trướcBài gốc

Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Communications, nhóm chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu cao nguyên Tây Tạng, Viện hàn lâm Khoa học Trung Quốc cảnh báo sự tan chảy của băng vĩnh cửu trên cao nguyên Tây Tạng có thể kích hoạt một "điểm tới hạn" khí hậu nguy hiểm, khiến lượng lớn carbon cổ đại bị giải phóng vào khí quyển và khí hậu nóng lên nhanh hơn dự báo.

Nhóm chuyên gia đã đưa ra cảnh báo trên sau khi thực hiện thí nghiệm kéo dài 5 năm tại một đồng cỏ trên núi ở độ cao gần 4.800m. Băng vĩnh cửu là lớp đất đóng băng liên tục ít nhất hai năm, hiện bao phủ khoảng 15% diện tích đất liền ở Bắc bán cầu. Lớp đất này lưu giữ lượng lớn vật chất hữu cơ tích tụ qua hàng nghìn năm và được xem là một kho dự trữ carbon khổng lồ.

Để đánh giá tác động của hiện tượng nóng lên toàn cầu, nhóm nghiên cứu cho chạy 4 kịch bản khí hậu gồm: mức nhiệt hiện tại và các mức tăng thêm 1 độ C, 2 độ C và 4 độ C.

Trong suốt quá trình nghiên cứu, nhóm chuyên gia thực hiện hơn 40.000 phép đo lượng khí CO2 phát thải theo giờ và sử dụng kỹ thuật phân tích đồng vị carbon để xác định nguồn gốc khí thải. Kết quả nghiên cứu cho thấy khi nhiệt độ tăng từ 2 - 4 độ C, hệ sinh thái bắt đầu bước vào giai đoạn chuyển đổi đáng lo ngại.

Băng vĩnh cửu trên cao nguyên Tây Tạng tan chảy có thể thúc đẩy quá trình nóng lên toàn cầu. Ảnh: Xinhua/Purbu Tashi.

Theo các chuyên gia, ban đầu, nhiệt độ cao hơn giúp thực vật phát triển mạnh và hấp thụ nhiều CO2 hơn. Tuy nhiên, khi mức nóng lên vượt ngưỡng nhất định, cây cối chịu áp lực từ nhiệt độ và tình trạng thiếu nước khiến khả năng quang hợp suy giảm. Trong khi đó, lớp băng vĩnh cửu tan sâu hơn dẫn tới phát lộ ra các nguồn carbon cổ đại có tuổi từ 1.845 - 3.411 năm. Các vi sinh vật nhanh chóng phân hủy nguồn vật chất này và giải phóng lượng lớn khí CO2 vào khí quyển.

Các nhà nghiên cứu cho hay, carbon cổ đại chiếm tới khoảng 76% lượng khí thải từ đất trong mùa sinh trưởng của thực vật. Đây là "điểm tới hạn" khí hậu - thời điểm lượng carbon phát thải vượt xa khả năng hấp thụ của hệ sinh thái. Phát thải CO2 ròng tăng 44% trong kịch bản nhiệt độ tăng 1 độ C, tăng 80% khi nhiệt độ tăng 2 độ C và vọt lên 176% trong trường hợp nóng hơn 4 độ C.

Giới khoa học cảnh báo nhiều mô hình khí hậu hiện nay chưa tính toán đầy đủ tác động từ lượng carbon cổ đại bị giải phóng khi băng vĩnh cửu tan chảy. Điều này có nghĩa tốc độ biến đổi khí hậu trong tương lai có thể đang bị đánh giá chưa đúng tình hình thực tế. Hiện cao nguyên Tây Tạng đang ấm lên với tốc độ nhanh gấp khoảng 2,5 lần mức trung bình toàn cầu nên nghiên cứu mới khiến các chuyên gia quan ngại lo ngại về khí hậu toàn cầu sẽ có thể nóng lên nhanh hơn dự báo.